भक्तपुर क्यान्सर अस्पताललाई विकास समितिमा रूपान्तरण गर्ने प्रस्ताव स्वीकृत
काठमाडौंः स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले भक्तपुर क्यान्सर अस्पताललाई विकास समितिमा रूपान्तरण गर्न गरेको प्रस्ताव मन्त्रिपरिषद बैठकबाट स्वीकृत भएको छ । बिहीबार बसेको मन्त्रिपरिषदबाट स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री प्रदीप पौडेलले प्रस्ताव गरेको भक्तपुर क्यान्सर अस्पताल गठन आदेशसम्बन्धी मन्त्रालयको प्रस्ताव स्वीकृत भएको हो । यसअघि नेपाल अर्बुद रोग निवारण संस्थाबाट सरकारले आफै सञ्चालन गरेको अस्पतालका तीन सय बढी कर्मचारी गठन आदेशबीना नियमावली बन्न नसक्दा वृत्ति विकासबाट वञ्चित हुँदै आएका थिए । ती सबैको समस्या समाधान गर्न अस्पताललाई विकास समितिमा परिवर्तन गर्ने मन्त्री पौडेलले केही अघि घोषणा गरेका थिए । उनले घोषणा गरेको एक महिनाभित्रै भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालका कर्मचारीको समस्या समाधान भएको हो । सरकारको निर्णयसँगै अस्पतालका सबै कर्मचारीहरु विकास समितिअन्तर्गत रहने भएका छन् । यसले लामो समयदेखि रोकिएको वृत्तिविकासका कारण परेको समस्या हल हुने भएको छ । मन्त्रिपरिषद बैठकले विकास समिति गठन आदेश स्वीकृत गरेसँगै अब अस्पतालले विनियमावली निर्माण गरेर कर्मचारीको वृत्तिविकासमा काम गर्ने बाटो खुलेको छ । कर्मचारीको समस्या समाधान भएपछि अब आवश्यक स्वास्थ्य जनशक्ति पठाउनसमेत मन्त्रालयलाई सहज हुने वातावरण बनेको छ । मन्त्रिपरिषद बैठकले स्वास्थ्य मन्त्रालयको प्रस्तावमा नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषदको उपाध्यक्षमा डा. अजित रायमाझीलाई ४ वर्षका लागि नियुक्त गर्ने निर्णयसमेत गरेको छ । डा. अजित रायमाझी । फाइल तस्बिर । यसअघि कान्ति अस्पतालका दुईपटक निर्देशक रहिसकेका रायमाझी चिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान न्याम्सका प्राध्यापक तथा बाल रोग विभाग संयोजक हुन् । न्याम्सका संस्थागत समीक्षा बोर्ड (आइआरबी)का समेत अध्यक्ष रहेका रायमाझी शैक्षिक परिषदका सदस्यसमेत छन् । एमबीबीएस अल इण्डिया इन्स्ट्च्यिुट नयाँ दिल्लीबाट गरेका रायमाझीले बीपी कोइराला राष्ट्रिय स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, धरानबाट एमडी तथा बेलायतको लिभरपुल युनिभर्सिटीबाट पीएचडी गरेका छन् ।
काभ्रेको एघार पालिकामा डेङ्गी सङ्क्रमण
काभ्रेपलाञ्चोक । दुई महिनाको अवधिमा काभ्रेको एघार स्थानीय तहमा डेङ्गी सङ्क्रमण फैलिएको छ । यस अवधिमा एक सय ३४ मा डेङ्गी सङ्क्रमण भएको छ भने पछिल्ला हप्तादेखि दैनिक डेङ्गी सङ्क्रमण थपिँदै गएको जनस्वास्थ्य कार्यालय धुलिखेलले जनाएको छ । जिल्लामा १३ स्थानीय तह छन् । पछिल्लो २४ घण्टामा बनेपा, पनौती नगर पालिका सहित रोशी गाउँपालिकामा एक÷/एक जनामा डेङ्गी सङ्क्रमण देखिएको कार्यालयले जनाएको हो । कार्यालयका अनुसार सोमबार चार पुरुषमा र आइतबार एक पुरुषमा डेङ्गी सङ्क्रमण देखिएको छ । करिब दुई हप्तादेखि दैनिकजसो डेङ्गी सङ्क्रमण देखिएको हो । हालसम्म एघार स्थानीय तहमा डेङ्गी सङ्क्रमण फैलिएको कार्यालयको प्रमुख रागीश्री कक्षपति श्रेष्ठले जानकारी दिए । उनका अनुसार हालसम्म करिब दुई महिनाको अवधिमा ६२ पुरुष र ७२ महिलामा डेङ्गी सङ्क्रमण देखिएको छ । अझै डेङ्गी सङ्क्रमणदर बढ्ने अनुमान गरिएको उनले बताए । कार्यालयका अनुसार सबैभन्दा बढी बनेपा नगरमा १८ पुरुष र १६ महिला गरी ३४ जनामा डेङ्गी सङ्क्रमण भएको पाइएको छ । यस्तै, पनौतीमा २६, भुम्लुमा २०, धुलिखेलमा १८, मण्डनदेउपुरमा १२, पाँचखालमा सात, नमोबुद्धमा छ, रोशीमा पाँच तथा तेमाल, बेथानचोक र महाभारतमा एक÷एक जनामा सङ्क्रमण देखिएको हो । गत आर्थिक वर्षमा काभ्रेपलाञ्चोकमा चार सय ८७ जनामा डेङ्गी सङ्क्रमण देखिएको थियो । हाल सङ्क्रमितको उपचारका लागि कार्यालयमार्फत स्थानीयस्तरमा समन्वय गरी सङ्क्रमण न्यूनीकरण गर्न विभिन्न सचेतनाका कार्यक्रम गरिएको कार्यालयले जनाएको छ । सङ्क्रमण नियन्त्रणका लागि प्रत्येक शुक्रबार ‘१० बजे दश मिनेट’–‘खोज र नष्ट गर’ अभियान सञ्चालन गरिएको कार्यालयले जनाएको छ । डेङ्गीको उच्च जोखिमका नेपालका १० जिल्लामध्येमा काभ्रेपलाञ्चोक पनि समावेश छ । लामखुट्टेको टोकाइबाट डेङ्गी रोग लाग्ने ब्यक्तिलाई एक्कासि उच्च ज्वरो आउने र पाँचदेखि सात दिनसम्म ज्वरो रहने, सहन नसक्नेगरी टाउको दुख्ने, आँखाको नानी तथा पछिल्लो भाग दुख्नुका साथै ढाड, जोर्नी र मांशपेसी दुख्ने, शरीरमा विमिरा आउने तथा वाकवाकी लाग्ने, पेट दुख्ने, नाक अथावा गिँजाबाट रगत बग्नु, शरीरमा रगत जेमेको दाग देखापर्नु तथा बेहास हुने लक्षण देखिन्छ । समयमै उचित उपचार नपाए बिरामीको मृत्युसमेत हुनेगर्दछ ।
बिहान नगर्नुस् यी ५ गल्ती, कलेजोदेखि मधुमेहसम्मको हुन सक्छ समस्या
काठमाडौं । कलेजो हाम्रो शरीरको एक महत्त्वपूर्ण अंग हो । जसले हाम्रो स्वास्थ्यलाई स्वस्थ राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । शरीरबाट विषाक्त तत्वहरू बाहिर निकाल्नुका साथै यसले रगतलाई शुद्ध पार्छ र शरीरका विभिन्न कार्य सुचारू रूपमा सञ्चालन गर्न मद्दत गर्छ । तर, हामीले आफ्नो दिनचर्यामा केही गल्ती गर्याैं भने कलेजोका लागि खतरनाक साबित हुन सक्छ । विशेषगरी बिहानको समयमा गरिने खराब बानीले कलेजोलाई हानि पुर्याउँछ । कलेजो बिग्रियो भने मधुमेहजस्ता गम्भीर रोगको जोखिम पनि बढ्न सक्छ । आउनूहोस् बिहान उठेर हामीले के गर्नु हुँदैन भन्ने बारेमा छाेटकरीमा छलफल गराैं । हामीले आज मानिसले बिहान गर्ने गल्तीको विषयमा चर्चा गर्दैछौं । १. बिहान पानी पिएर दिनको सुरुवात नगर्नू पानी स्वास्थ्यका लागि कति आवश्यक छ, यो सबैलाई थाहा भएको कुरा हो । तर, पानी कतिबेला कसरी पिउने भन्ने धेरैलाई थाहा छैन । बिहान उठ्ने बित्तिकै सबभन्दा पहिले पानी पिउनु अति आवश्यक छ । तर, धेरैले यो बानीलाई बेवास्ता गर्छन् । जुन कलेजोका लागि खतरनाक हुन्छ । रातभर सुत्दा शरीरमा डिहाइड्रेसन हुन्छ । बिहान उठ्ने बित्तिकै पानी पिउँदा शरीरमा पानीको कमी पूर्ति हुन्छ । पानी पिउनाले कलेजोबाट विषाक्त तत्वहरू बाहिर निकाल्छ र शरीरलाई डिटक्सिफाइ गर्न मद्दत गर्छ । यदि तपाईंले पानी नपिएर दिनको सुरुवात गर्नुहुन्छ भने यसले कलेजोमा प्रत्यक्ष असर पार्छ । २. बिहानै खाली पेटमा चिल्लो पदार्थ खानु धेरै मानिस बिहानको खाजामा तारेको खानेकुरा खान मन पराउँछन् । चिल्लो पदार्थको सेवनले पाचन प्रणालीलाई मात्र नभइ कलेजोलाई पनि असर गर्छ । चिल्लो खानेकुराले कलेजोमा बोसो जम्मा गर्छ, जसले फ्याटी लिभर रोगको जोखिम बढाउँछ । यसले कलेजोको सामान्य कार्यमा बाधा पुर्याउन सक्छ र लामो समयसम्म बेवास्ता गरेमा मधुमेहजस्ता रोग लाग्न सक्छ । ३. व्यायाम नगर्नू बिहान उठ्नेबित्तिकै थोरै भए पनि शारीरिक व्यायाम गर्नुपर्छ । व्यायाम शरीरका लागि मात्र होइन, कलेजोका लागि पनि फाइदाजनक हुन्छ । यसले शरीरमा रक्तसञ्चार सुधार गर्नुका साथै कलेजोको काममा सुधार गर्छ । जसले दिनभरि बस्ने र बिहान व्यायाम नगर्ने गर्छन् त्यस्ता व्यक्तिको कलेजोमा नकारात्मक असर पर्न सक्छ । जसका कारण कलेजो बिस्तारै कमजोर हुँदै जान्छ र भविष्यमा यसले गम्भीर रोग निम्त्याउँछ । ४. बचेको खाना बिहान खानु धेरैले बिहानै रातिदेखि बाँकी रहेको खाना खाने गर्छन् । तर,यो बानी राम्रो होइन । यसले कलेजोलाई हानि पुर्याउँछ । बासी खानाले कलेजोमा थप दबाब दिन्छ, किनभने कलेजोले शरीरमा रहेको ब्याक्टेरिया र विषाक्त पदार्थलाई बाहिर निकाल्नको लागि धेरै मेहनत गर्नुपर्छ । यसले कलेजोको कामलाई कमजोर बनाउँछ । ५. बिहान उठ्ने बित्तिकै धुम्रपान वा मदिरा सेवन गर्नु बिहान उठ्नेबित्तिकै धुम्रपान वा मदिरा सेवन गर्नु राम्रो होइन । यसले कलेजोको कोशिकालाई नोक्सान पुर्याउँछ । जसका कारण कलेजोको काम बिग्रन सक्छ । यसलाई समयमै रोकिएन भने कलेजो सिरोसिस वा क्यान्सरको जोखिम हुन्छ । एजेन्सीको सहयोगमा
