सबैभन्दा बढी घरकर्जा दिने एनआईसी एसियाको एक अर्ब ऋण घट्यो, तीन वर्षअघिकै ब्याजमा फर्कियो बैंकिङ क्षेत्र
काठमाडौं । बैंकिङ क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी घरकर्जा प्रवाह गर्ने एनआईसी एसिया बैंकले एक महिनामै १ अर्ब बढी ऋण घटाएको छ । बैंकले कार्तिकको तुलनामा मंसिरमा एक अर्ब ११ करोड ८० लाख रुपैयाँ घरकर्जा घटाएको हो । गत कार्तिकमा कुल ५ अर्ब ८ करोड ६० लाख रुपैयाँ घरकर्जा प्रवाह गरेको बैंकले मंसिरमा कर्जा घटाएर ५३ अर्ब ९६ करोड ७० लाख रुपैयाँ कायम गरेको हो । यस्तै, कुमारी, लक्ष्मी सनराइज, एभरेष्ट, कृषि विकास, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंक (एनआईएमबी) माछापुच्छ्रे, हिमालयन र नेपाल एसबीआई बैंकले पनि घरकर्जा घटाएका छन् । यी बैंकले क्रमशः ५४ करोड ८० लाख, १० करोड २० लाख, ३ करोड ३० लाख, ७ करोड १० लाख, ६ करोड ९० लाख, १ करोड १० लाख, ३ करोड ८० लाख र १० लाख रुपैयाँले घरकर्जा घटाएका हुन् । अन्य बैंकले भने कर्जा बढाएका छन् । राष्ट्र बैंकको तथ्यांकअनुसार ग्लोबल आइएमई बैंकले मंसिरसम्म कुल ३६ अर्ब ६७ करोड, नबिलले २६ अर्ब ८८ करोड, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले २६ अर्ब ४९ करोड, एभरेष्टले २२ अर्ब ७२ करोड, लक्ष्मी सनराइजले १८ अर्ब ३७ करोड र एनएमबि बैंकले १६ अर्ब २६ करोड रुपैयाँ घरकर्जा प्रवाह गरेको छ । यस्तै, प्रभुले १३ अर्ब २६ करोड, सिद्धार्थले १२ अर्ब ९३ करोड, कुमारीले १२ अर्ब ७० करोड, कृषि विकासले ११ अर्ब १६ करोड, सिटिजन्सले १० अर्ब ३३ करोड, नेपाल बैंकले १० अर्ब १४ करोड र सानिमा बैंकले ९ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ घर कर्जा लगानी गरेको छ । राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंकले ८ अर्ब ७९ करोड, प्राइम कमर्सियलले ८ अर्ब ३० करोड, एनआईएमबीले ७ अर्ब ५६ करोड, माछापुच्छ्रेले ६ अर्ब ३५ करोड, हिमालयनले ५ अर्ब ४ करोड र नेपाल एसबीआईले २ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ घरकर्जा लगानी गरेको छ । तीन वर्षअघिकै ब्याजदर बैंकिङ क्षेत्र घरकर्जामा तीन वर्षअघिकै स्थितिमा फर्किएको छ । २०७८ असोजमा घरकर्जाको ब्याज औसत ९.३१ प्रतिशत थियो । त्यतिखेर कुल २ खर्ब ५७ अर्ब २ करोड ६० लाख रुपैयाँ घर कर्जा प्रवाह भएको थियो । त्यसपछि प्रत्येक महिना निरन्तर बढ्दै गएको ब्याज २०७८ माघमै १०.७४ प्रतिशत पुगेको थियो । जतिबेला कुल २ खर्ब ७९ अर्ब ९८ करोड ५० लाख रुपैयाँ घर कर्जा प्रवाह भएको थियो । यस्तै, २०७९ बैशाखमा कुल २ खर्ब ८० अर्ब ६३ करोड ८० लाख रुपैयाँ घरकर्जा प्रवाह भएकोमा ब्याजदर औसत ११.६५ प्रतिशत पुगेको थियो भने २०७९ को साउनमा १२.१० प्रतिशत औसत ब्याजदर पुगेको कुल कर्जाको परिमाण २ खर्ब ८२ अर्ब ७ करोड ३० लाख रुपैयाँ थियो । यस्तै, २०७९ को माघमा घरकर्जाको औसत ब्याजदर १३.२१ प्रतिशत पुगेको थियो भने कुल कर्जा २ खर्ब ८२ अर्ब १ करोड २० लाख रुपैयाँ कायम भएको थियो भने २०८० को बैशाखमा पुनः ब्याजदर घटेर औसत १२.८७ प्रतिशतमा झरेर कुल कर्जा पनि १ खर्ब ८१ अर्ब १८ करोड ८० लाख रुपैयाँमा झरेको थियो । २०८० को साउनमा ब्याजदर थप घटेर ११.९८ कायम हुँदा कुल कर्जा बढेर २ खर्ब ८८ अर्ब ६५ करोड २० लाख रुपैयाँ कायम भएको थियो । सोही वर्षको चैतमा ब्याजदर थप घटेर १०.९१ प्रतिशत कायम भएपछि त्यसपछि निरन्तर ब्याज घट्दै गएको देखिन्छ । यस्तै, २०८१ को साउनमा कुल घरकर्जा ३ खर्ब १६ अर्ब रुपैयाँ कयम हुँदा औसत ब्याजदर भने १०.१५ प्रतिशत र भदौमा कुल कर्जामा ३ खर्ब १७ अर्ब रुपैयाँ पुग्दा औसत ब्याजदर ९.९३ प्रतिशतमा झरेको थियो । यो वर्ष पनि प्रत्येक महिना निरन्तर ब्याजदर घटिरहेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाउँछ । यस वर्षको असोजमा कुल ३ खर्ब १९ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह हुँदा ब्याजदर ९.७१ प्रतिशत, कार्तिकमा कुल ३ खर्ब १९ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह हुँदा औसत ब्याजदर ९.४२ प्रतिशत र मंसिरमा कुल ३ खर्ब १९ अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह हुँदा औसत ब्याजदर ९.३१ प्रतिशत कायम भएको छ । जुन ब्याजदर तीन वर्षअघिको बराबर हो ।
यी हुन् लक्ष्मी सनराइज बैंकका ३७ ठुला सेयरधनीहरू, कसको स्वामित्व कति ?
काठमाडौं । लक्ष्मी सनराइज बैंकका ठुला लगानीकर्ताहरूको संख्या ३७ रहेको पाइएको छ । बैंकले सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्ष २०८०/०८१ को विवरणअनुसार बैंकमा ०.५ वा सोभन्दा धेरै सेयर स्वामित्व कायम भएका लगानीकर्ताहरुको संख्या ३७ रहेको छ । जसमध्ये सबैभन्दा धेरै सेयर स्वामित्व लक्ष्मी कर्प नेपालको रहेको छ । बैंकमा लक्ष्मी कर्प नेपालको १ करोड ८० लाख ४२ हजार ८४१ कित्ता सेयर रहेको छ । अर्थात् ७.७८ प्रतिशत सेयर लक्ष्मी कर्पको स्वामित्वमा रहेको छ । यसैगरी, नागरीक लगानी कोषको स्वामित्वमा ४.६५ प्रतिशत रहेको छ । बैंकमा कोषको नाममा १ करोड ७७ लाख १ हजार ७९७ कित्ता सेयर रहेको छ । सारिका खेतानको नाममा ९६ लाख ६९ हजार ३९८ कित्ता सेयर तथा ४.१७ प्रतिशत स्वामित्व रहेको छ । यसैगरी, स्नेहा खेतानको नाममा ९० लाख ५६ हजार ९०४ कित्ता सेयर तथा ३.९१ प्रतिशत स्वामित्व, मोतिलाल दुगडको नाममा ६४ लाख २७ हजार ८२७ कित्ता सेयर तथा २.७७ प्रतिशत स्वामित्व, मालचन्द दुगडको नाममा ५५ लाख ६७ हजार ९५८ कित्ता सेयर तथा २.४० प्रतिशत स्वामित्व, रतन लाल संघाईको नाममा ५५ लाख ४२ हजार ९०१ कित्ता सेयर तथा २.३९ प्रतिशत स्वामित्व, गापि कृष्ण सिकारिया र राजेन्द्र कुमार खेतानको नाममा समान २.३५ प्रतिशत स्वामित्व, हिमालयन एक्जीमको १.९७ प्रतिशत स्वामित्व, श्रवण कुमार गोयलको १.४२ प्रतिशत स्वामित्व र सुरेन्द्रा दुगडको १.४१ प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको छ । यसैगरी, विवेक दुगडको १.३३ प्रतिशत, एमटीसी इन्भेष्टमेन्टको १.२८ प्रतिशत, बच्छराज तातेडको १.१५ प्रतिशत, कैलाशचन्द्र गोयलको १ प्रतिशत, राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीको ०.९९ प्रतिशत, निर्मला देवी गायलको ०.९५ प्रतिशत, पूजा अग्रवाल खेतानको ०.८६ प्रतिशत र विवेक तातेडको ०.७८ प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको छ । यस्तै, शौरभ तातेड, विशाल तातेड र निवास शारडाको समान ०.७७ प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको छ भने ओमप्रकाश सिकारिया, निधि दुगड, पूजा दुगड, श्रद्धा दुगड, प्रियंका अग्रवाल र सरोज दुगडको क्रमशः ०.७६, ०.७५, ०.७२, ०.७१, ०.६४ र ०.६० प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको छ । त्यसैगरी, जमुना पौड्याल, राधेश्याम शारडा र पवनकुमार शारडाको समान ०.५५ प्रतिशत, शिव रतन शारडा र सुभम दुगडको समान ०.५४ प्रतिशत, भोगेन्द्र कुमार गुरागाईंको ०.५२ प्रतिशत, कविता लोहिया र मानव अग्रवालको समान ०.५१ प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको छ ।
मधेसका वित्तीय संस्थाले औद्योगिक क्षेत्रका लागि गरे कर्जा प्रवाहमा वृद्धि
वीरगञ्ज । मधेस प्रदेशको औद्योगिक क्षेत्रमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा एक खर्ब २१ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको आव २०८०/८१ को प्रादेशिक आर्थिक गतिविधि अध्ययन प्रतिवेदन (मधेस प्रदेश)अनुसार आव २०७९/८० को तुलनामा आव २०८०/८१ मा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले मधेसका औद्योगिक क्षेत्रमा ११ दशमलव दुई प्रतिशतले कर्जा प्रवाह बढाएका छन् । बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आव २०७९/८० मा यहाँका औद्योगिक क्षेत्रमा रु एक खर्ब नौ अर्ब ५९ करोड कर्जा प्रवाह गरेका थिए । राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनअनुसार मधेस प्रदेशको उद्योग क्षेत्रमा प्रवाहित कुल कर्जामध्ये गैरखाद्यवस्तु उत्पादन उद्योगतर्फ ५३ दशमलव ६८ प्रतिशत रहेको छ । त्यसैगरी कृषि, वन तथा पेय पदार्थ उत्पादन उद्योगतर्फ ३४ दशमलव ५५ प्रतिशत, धातुको उत्पादन, मेसिनरी तथा इलेक्ट्रोनिक्स एवं धातुका सामानको उत्पादनतर्फ चार दशमलव ४७ प्रतिशत रहेको छ । त्यसैगरी, निर्माण उद्योगतर्फ पाँच दशमलव ६७ प्रतिशत, खानी उद्योगतर्फ एक दशमलव २५ प्रतिशत र विद्युत्, ग्यास तथा पानी उद्योगतर्फ शून्य दशमलव ४६ प्रतिशत कर्जा प्रवाह भएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । राष्ट्र बैंकका अनुसार आव २०८०/८१ म मधेस प्रदेशमा औद्योगिक क्षेत्रमा प्रवाहित कर्जामध्ये सबैभन्दा बढी कर्जा पर्सामा ६३ दशमलव ४९ प्रतिशत अर्थात् ७७ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह भएको छ । मधेस प्रदेशमा सबैभन्दा धेरै उद्योग पर्सामा रहेकाले सबैभन्दा बढी औद्योगिक कर्जा प्रवाह पनि पर्सामा भएको देखिन्छ । यस्तै, दोस्रो धेरै औद्योगिक कर्जा प्रवाह हुने जिल्ला धनुषा रहेको छ । सो जिल्लामा नौ दशमलव ४४ प्रतिशत अर्थात् ११ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह भएको छ । बारा जिल्लामा सात अर्ब ३१ अर्ब रुपैयाँ, सिराहामा ६ अर्ब १० करोड रुपैयाँ, सर्लाहीमा ६ करोड ४८ करोड रुपैयाँ, महोत्तरीमा रु पाँच अर्ब ५१ करोड, रौतहटमा चार अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ र सप्तरीमा भने सबैभन्दा कम अर्थात् दुई अर्ब ९८ करोड रुपैयाँ रकम औद्योगिक क्षेत्रमा कर्जा प्रवाह भएको छ ।
