सूर्य नेपाल गल्फ : सेन्ट्रल ओपन सोमबारदेखि सुरु, ३३ जना व्यावसायिक गल्फरले भाग लिने
काठमाडौं । सूर्य नेपाल गल्फ टुरअन्तर्गत सेन्ट्रल ओपन टुर्नामेन्ट सोमबारदेखि सुरु हुने भएको छ । गोकर्ण गल्फ क्लबमा प्रतियोगिता हुन लागेको हो । आयोजकका अनुसार नयाँ सिजनमा आठवटा प्रतियोगिता हुने भएको छ । प्रतियोगितामा ३३ जना व्यावसायिक गल्फरको सहभागिता हुने पत्रकार सम्मेलनमा जानकारी गराइयो । डिफेन्डिङ च्याम्पियन सद्भव आचार्यसँगै भुवन नागरकोटी, निरज तामाङ, धन थापा, सञ्जय लामा, रवि खड्का, तोरण शाही र कुमार कामीजस्ता अनुभवी खेलाडीहरू यस प्रतियोगिताको मुख्य दावेदार हुने अपेक्षा गरिएको छ । आयोजकका अनुसार सेन्ट्रल ओपन ७२ होलमा खेलाइनेछ । प्रतियोगिताको च्याम्पियनले १ लाख ५० हजार रुपैयाँ प्राप्त गर्नेछन् । त्यसैगरी, उपविजेताले १ लाख तथा तृतीय हुनेले ७५ हजार रुपैयाँ प्राप्त गर्नेछन् । यस प्रतियोगिताको कुल पुरस्कार राशि ८ लाख ८२ हजार रुपैयाँ रहेको छ । गल्फ टुरका अन्य प्रतियोगितामा काठमाडौं ओपन, इस्टर्न ओपन, वेस्टर्न ओपन, सूर्य नेपाल च्यालेन्ज, एनपीजीए टुर च्याम्पियनसीप म्याच प्ले र प्रिमियर गल्फ च्याम्पियनसीप छन् । नेपाल प्रोफेसनल गल्फर्स एसोसिएसन (एनपीजीए) का अध्यक्ष रवीन्द्रमान श्रेष्ठले सूर्य नेपाल गल्फ टुर आफ्नो १८औं वर्षमा प्रवेश गरेकाे बताउँदै नेपालमा गल्फका लागि उत्कृष्ट मञ्च प्रदान गरेकाे जानकारी दिए । सूर्य नेपाल गल्फ टुर २०२४-२५ ले नेपालको गल्फ कोर्सहरूमा उच्च स्तरको प्रतिस्पर्धा प्रस्तुत गर्ने आयोजकको विश्वास छ ।
म्याग्दीमा करिब तीन हजार उद्योग सञ्चालनमा, ३०० जनालाई रोजगारी
म्याग्दी । यस जिल्लामा करिब तीन हजार उद्योग सञ्चालनमा रहेका पर्यटन तथा उद्योग कार्यालयले जनाएको छ । दशौँ उद्योग दिवस–२०८१ का अवसरमा आज पर्यटन तथा उद्योग कार्यालय म्याग्दीले आयोजना गरेको कार्यक्रममा कार्यालय प्रमुख पोषानाथ शर्माले तीन हजार तीन सय ८४ उद्योग दर्ता भएकामा दुई हजार नौ सय १९ वटा सञ्चालनमा रहेका जानकारी गराए । ‘पछिल्लो केही वर्षयता उद्योग ब्यवसाय दर्ताको तुलनामा खारेजी हुनेको दर बढेको छ’, उनले भने, ‘वैदेशिक रोजगारका लागि कारोबार देखाउन, बैंकबाट ऋण र राज्यबाट अनुदान लिन कागजी प्रक्रिया पूरा गर्न दर्ता भएका उद्योग र व्यवसाय उद्देश्य पूरा भएपछि कर तिरिरहनुभन्दा खारेज भएका हुन् ।’ आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा दुई सय ११ उद्योग, व्यवसाय दर्ता भएको कार्यालयमा ८४ वटा खारेज भएका थिए । कार्यालयका अनुसार २०८०/८१ मा ३१ वटा उद्योग र ५३ वटा व्यावसायिक फर्म खारेज भएका हुन् । आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा १४ वटा उद्योग र २९ वटा व्यावसायिक फर्म खारेज भएका थिए । आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा सात सय ६२, २०७८/७९ मा पाँच सय ७० र २०७९/८० मा तीन सय १७ वटा उद्योग र व्यावसायिक फर्म दर्ता भएका थिए । गत वर्ष तीन सय २२ उद्योग र तीन सय ९४ व्यावसायिक फर्मले नवीकरण गरेका थिए । गत वर्ष दर्ता भएका उद्योगमा तीन सय जनालाई रोजगारी सिर्जना भएको कार्यालय प्रमुख शर्माले बताए । म्याग्दी उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष सुवीन श्रेष्ठले कोरोना महामारी पछि आर्थिक मन्दीका कारण उद्यमी व्यवसायी विदेश पलायन हुने र अन्य पेसा रोज्नेक्रम बढेको बताए । उद्योग वाणिज्य सङ्घको चुनावी प्रयोजनका लागि दर्ता भएका व्यावसायिक फर्महरु पनि पछिल्लो समय स्थानीय तह, उद्योग तथा पर्यटन कार्यालय र आन्तरिक राजस्व कार्यालयमा कर तिर्नुपर्ने भएपछि बन्द गर्न थालेका हुन् । यसैगरी दशौँ उद्योग दिवस–२०८१ का अवसरमा पर्यटन तथा उद्योग कार्यालय, म्याग्दीले तीन जना उद्यमीहरुलाई सम्मान गरेको छ । रघुगङ्गा गाउँपालिका–१ बेगकी मेनुका सिलाइकटाइ तथा प्रशिक्षण केन्द्रका मेककुमारी पुन, बेनी नगरपालिका–८ गणेशटोलको वेदना सु–सेन्टरका सुकलाल किसान र बेनी नगरपालिका–७ कुरिलाखर्कको शर्मा कृषि तथा पशपक्षी फार्मका सञ्चालक कृष्णप्रसाद शर्मालाई सम्मान गरिएको हो । गण्डकी प्रदेशसभा सदस्य तथा पूर्वमन्त्री रेशमबहादुर जुग्जाली (सुविन), जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख राजकुमार थापा, बेनी नगरपालिकाका प्रमुख सुरत केसी, प्रमुख जिल्ला अधिकारी गुरुदत्त ढकाललगायतले उनीहरुलाई दोसल्लो ओढाएर सम्मानपत्र प्रदान गरेका थिए । प्रदेशसभा सदस्य जुग्जालीले म्याग्दीमा आवश्यकता र सम्भावनामा आधारित भएर सीपमूलक तालिम सञ्चालन गर्न आवश्यक भएको बताए । गण्डकी प्रदेशसभाबाट स्थानीय मदिरासम्बन्धी कानुन निर्माणको अन्तिम चरणमा रहेको जानकारी गराउँदै म्याग्दीमा पनि यस किसिमका उद्यम स्थापना गरी मदिरा आयात घटाउन आवश्यक देखिएको विचार व्यक्त गरे । रासस
बैंकिङ क्षेत्रमा थपिए कर्जाका १९ हजार नयाँ ग्राहक, कहाँ गए विकास बैंकका १ हजार ४३१ ऋणी ?
काठमाडौं । बैंकिङ क्षेत्रमा तीन महिनाको अवधिमा करिब १९ हजार नयाँ ऋणी थपिएका छ । चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को तीन महिनामा बैंकहरूमा १ प्रतिशत अर्थात् १८ हजार ९६४ नयाँ ऋणी थपिएर कुल १९ लाख १२ हजार २३४ ऋणी ग्राहक रहेका छन् । गत असारसम्म १८ लाख ९३ हजार २७० ऋणी ग्राहक थिए । समीक्षा अवधिमा वाणिज्य बैंक र फाइनान्स कम्पनीले नयाँ ऋणी थप्दा विकास बैंकमा भने ऋणीको संख्या घटेको देखिन्छ । यस अवधिमा वाणिज्य बैंकहरूले कर्जातर्फ १९ हजार ८८३ नयाँ ऋण ग्राहक थपेर १५ लाख ८३ हजार ६६९ ऋणी पुर्याएको छ । जबकि गत असारसम्म वाणिज्य बैंकमा १५ लाख ६७ हजार ५०८ ऋणी थिए । यस्तै, फाइनान्स कम्पनीहरूले पनि तीन महिनाको अवधिमा ५१२ नयाँ ऋणी थपेका छन् । असोजसम्म फाइनान्स कम्पनीबाट ऋण लिनेको कुल संख्या ४३ हजार ६४७ पुगेको छ । जबकि तीन महिनाअघि अर्थात् गत असारमा ४३ हजार १३५ मात्रै ऋणीले फाइनान्स कम्पनीबाट ऋण लिएका थिए । तीन महिनामा ऋणीको संख्या उल्लेख्य बढेको भएपनि कर्जाको आकार भने बढ्न नसकेको बैंकरहरू बताउँछन् । पछिल्लो समय बैंकरहरू आक्रामक रूपमा कर्जा विस्तारमा लागेका छन् । तर, स-साना रकमका कर्जामात्रै जाँदा कर्जाको आकार कम रहेको र ऋणीको संख्या बढेको हुन सक्ने एक बैंकरले बताए । विकास बैंकहरूले तीन महिनामा १ हजार ४३१ ऋणी गुमाउनु परेको छ । अर्थात् असारको तुलनामा असोजमा विकास बैंकका १ हजार ४३१ ऋणी बाहिरिएका हुन् । असोजमा विकास बैंकहरूबाट २ लाख ८१ हजार १९६ ऋणी कर्जा लिएका छन् । जबकि गत असारसम्म विकास बैंकहरूबाट २ लाख ८२ हजार ६२७ ऋणीले कर्जा लिएका थिए । तर, विकास बैंकमा कार्यरत उच्च व्यवस्थापकहरू भने कर्जा असुली राम्रो भएकाले ऋणीको संख्या घट्न पुगेको तर्क गर्छन् । साथै, विकास बैंकका ऋणीलाई वाणिज्य बैंकहरूले तानेका कारण संख्या घट्न पुगेको उनीहरूको भनाइ छ । ‘कोही ऋणीले कर्जा चुक्ता गरेर बसेका छन्, कोही ऋणी बाहिरिएका छन्, कोही ऋणीलाई वाणिज्य बैंकहरूले तानेका छन्,’ लुम्बिनी विकास बैंकका नायब प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (डीसीईओ) उमेश रेग्मीले भने, ‘माहोल बनेन, व्यवसाय सुधार भएन भन्नुहुन्छ, उहाँहरू जग्गा जमीन बेच्दै कर्जा चुक्ता गरेर बस्नु भएको छ, समग्रमा कर्जाको माग छैन, पर्ख र हेरको अवस्थामा छन् ।’ उनका अनुसार विकास बैंकका ऋणीहरू वाणिज्य बैंकमा जाने ल्याकत राख्छन् । किनभने उनीहरूको कर्जाको आकार पनि ठूलो नै हुन्छ । त्यसैले विकास बैंकका ऋणीहरू वाणिज्य बैंकतिर गएका हुन सक्ने उनले बताए । ३ महिनामा पौने ११ लाख निक्षेपकर्ता थपिए समीक्षा अवधिमा ऋणीका ग्राहकसँगै पौने ११ लाख निक्षेपका ग्राहक थपिएका छन् । चालु आर्थिक वर्षको तीन महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थामा १० लाख ७९ हजार ५७८ निक्षेपतर्फका ग्राहकहरू थपिएका छन् । असोजसम्म ५ करोड ६९ लाख ७५ हजार ३५८ निक्षेप खाता रहेका छन् । जबकि गत असारमा निक्षेप खाताको संख्या ५ करोड ५८ लाख ९५ हजार ७८० थिए । समीक्षा अवधिमा वाणिज्य बैंकमा ४ करोड ८८ लाख ३६ हजार ४३२ वटा, विकास बैंकमा ७२ लाख २४ हजार ८९१ वटा र फाइनान्स कम्पनीमा ९ लाख १४ हजार ३५ वटा निक्षेप खाता रहेका छन् ।
माउण्टेन इनर्जीले दूधखोला जलविद्युत आयोजनामा लगानी गर्ने
काठमाडौं । माउण्टेन इनर्जीले दूधखोला जलविद्युत आयोजनामा लगानी गर्ने भएको छ । यसका लागि माउण्टेन इनर्जी र सीता हाइड्रो प्रालिबीच लगानीसम्बन्धि सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको छ । सम्झौतामा माउण्टेन इनर्जीका तर्फबाट सञ्चालक अरुणकुमार केसी र सीता हाइड्रो प्रालिका तर्फबाट अध्यक्ष सीताराम तिमल्सिनाले हस्ताक्षर गरे । मनाङको दूधखोलास्थित ६५ मेगावाट क्षमताको उक्त आयोजनामा माउण्टेन इनर्जीले लगानी गर्ने भएको हो । माउण्टेन इनर्जीले निर्माण सम्पन्न गरेका ४२ मेगावाटको मिस्ट्रीखोला हाइड्रो र ५ मेगावाटको ताँदीखोला हाइड्रो परियोजना हाल सञ्चालन भइरहेका छन् । माउण्टेनले चालु आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ को प्रथम त्रैमासमा ३० करोड ५३ लाख ९३ हजार रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ । कम्पनीको चूक्ता पूँजी २ अर्ब २६ करोड ३२ लाख रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीको ‘रिटेन अर्निङ’ १ अर्ब ३३ करोड रहेको छ ।
काठमाडौंमा घर जित्ने विजेता मङ्सिर १२ गते घोषणा हुने
काठमाडौं । ‘मेरो डिजिटल देश’ अभियानअन्तर्गत काठमाडौंमा घर जित्ने विजेताको घोषणा मंसिर १२ गते हुँदै । यो घोषणा कान्तिपुर टेलिभिजन, फेसबुक र युट्युबमा प्रत्यक्ष प्रसारण गरिनुका साथै, ईसेवा मनी ट्रान्सफर र इसेवाको आधिकारिक फेसबुक पेजमार्फत पनि प्रत्यक्ष हेर्न सकिने आयोजकले जनाएको छ । ईसेवा मनी ट्रान्सफरले डिजिटल रेमिट्यान्स र सुरक्षित कारोवारलाई प्रोत्साहन गर्ने हेतुका साथ दुई वर्षअघि सुरु गरेको मेरो डिजिटल देश अभियानले १४ महिना अघि (असोज १, २०८०) पुन: निरन्तरता पाउँदै काठमाडौंमा घर उपहार दिने विशेष योजना सार्वजनिक गरेको थियो । सो योजनाअन्तर्गत विदेशबाट ईसेवा मनी ट्रान्सफरमार्फत इसेवा वालेटमा रेमिट्यान्स पठाउने सेवाग्राहीहरूमध्ये एकजना भाग्यशाली विजेताले काठमाडौंमा घर जित्ने सुनौलो अवसर प्राप्त गर्नेछन । यो अवधिभर १० जना भाग्यशाली विजेताले आफूले पठाएको रकम दोब्बर गरिसकेका छन् भने ४ परिवारले विशेष सरप्राइज पुरस्कार पनि प्राप्त गरिसकेका छन् । ईसेवा मनी ट्रान्सफरका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अजेश कोइरालाले भने, ‘मेरो डिजिटल देश अभियानद्वारा हामीले देश तथा विदेशमा रहनुभएका नेपालीहरूको अनुहारमा खुसी ल्याउने सानो प्रयास गर्यौं र यसै क्रममा हामी अहिले काठमाडौंमा घर जित्ने भाग्यशाली विजेताको पर्खाइमा छौं । हाम्रो यो योजनाको मुख्य उद्देश्य भनेको सहज र सुरक्षित तवरले डिजिटल माध्यमबाट तपाईंहरूले पठाउनु भएको माया घरसम्म पुर्याउनु हो ।’
नेशनल लाईफले गर्यो बागमती प्रदेशका सीईओ क्लब सदस्यलाई सम्मान
काठमाडौं । नेशनल लाईफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले बागमती प्रदेशका सीईओ क्लब सदस्यलाई सम्मान गरेको छ । इन्स्योरेन्सले बागमती प्रदेशबाट आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा तोकिएको बीमाशुल्क संकलन गरी सीईओ क्लब सदस्यता प्राप्त गर्न सफल ६१० जनाभन्दा बढी अभिकर्ताहरू, विभागीय प्रमुख, कम्पनीका बागमती प्रदेशका प्रदेश प्रमुख एवं शाखा प्रमुखहरूको सहभागितामा सीईओ क्लब सदस्य सम्मान कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । सो सम्मान कार्यक्रममा बागमती प्रदेशबाट सीईओ क्लबका सदस्य हुन सफल अभिकर्ताहरूलाई सीईओ क्लब सदस्यता वितरण गरिनुका साथै प्रदेशबाट आफ्नो कोडमा र सञ्जालमा प्रथम द्वितीय र तृतीय हुन सफल अभिकर्ताहरूलाई विशेष सम्मान तथा पुरस्कृत पनि गरिएको थियो । सो अवसरमा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) सुरेशप्रसाद खत्रीले यस प्रदेशबाट नेशनल रत्न हुन सफल अभिकर्ताहरूलाई पनि नेशनल लाईफ लोगो अंकित चाँदीको मेडल, सर्टिपिकेट र खादाबाट सम्मान गरेका थिए । समारोहमा सीईओ क्लब र नेशनल रत्नअन्तर्गत योग्य हुने अभिकर्ताहरूलाई प्रदेश स्तरीयरूपमा सम्मान कार्यक्रम सम्पन्न गर्दै लाने कम्पनीको योजनाअनुरूप मधेश प्रदेश, गण्डकी प्रदेश र कोशी प्रदेशका अभिकर्ताहरु सम्मनित भईसकेको र सोही क्रममा बागमती प्रदेशका अभिकर्ताहरूलाई सम्मान गरिएको जानकारी गराइएकाे थियाे । सीईओ खत्रीले कम्पनीले अभिकर्तामैत्री योजना ल्याउने क्रममा अभिकर्ताहरूले सबैभन्दा बढी रुचाएका चेयरपर्सन क्लब सदस्यता वितरण कार्यक्रमकै झल्को दिने गरी स–साना व्यवसाय गर्ने अभिकर्ताहरूलाई समेत समेटी चेयरपर्सन क्लबमा पुर्याउने उद्देश्यले सीईओ क्लबको धारणा ल्याएकोमा नेपालभरबाट २००० जनाभन्दा बढी अभिकर्ताहरू यस कार्यक्रममा छनौट हुनुले यो योजना अन्यन्तै सफल भएको बताए ।
एआई सञ्चालन गर्ने डेटा सेन्टरहरूले सिंगो सहरभन्दा बढी विद्युत् प्रयोग गर्नसक्ने, यस्तो छ योजना
काठमाडौं । कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) र क्लाउड कम्प्युटिङका ऊर्जा आवश्यकताहरू यति ठूलो दरमा बढिरहेका छन् कि निकट भविष्यमा व्यक्तिगत डेटा सेन्टर क्याम्पसहरूले केही सहर र यहाँसम्म कि सम्पूर्ण अमेरिकी राज्यहरूको भन्दा बढी विद्युत खपत गर्नसक्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन् । पछिल्लो १० वर्षमा डेटा सेन्टरहरूको विद्युत खपत द्रुत रूपमा बढेको छ । विकासकर्ताहरू एआईको आगमनसँगै डेटा सेन्टरहरूको साइज पनि ठूलो हुँदै गएकाले तिनीहरूलाई चलाउन आवश्यक पर्ने ऊर्जा पाउन र तिनीहरूलाई राख्न उपयुक्त जग्गा खोज्न कठिन हुँदै जाने बताउँछन् । डेटा सेन्टरले एक गिगावाट वा सोभन्दा बढी विद्युत माग गर्न सक्ने पनि उनीहरू बताउँछन् । ल्यान्सियमकी अध्यक्ष अली फेनका अनुसार प्रविधि कम्पनीहरू एआईको विश्वव्यापी प्रभुत्वका लागि ‘दौड’ मा छन् । उनले भनिन्, ‘यो सिधै राष्ट्रिय सुरक्षा र आर्थिक सुरक्षासँग सम्बन्धित छ । तिनीहरूले लगानी गर्न रोक्ने छैनन्, किनभने पूँजी लगानीको लागि योभन्दा नाफाजनक ठाउँ छैन ।’ डेटा सेन्टरहरू जसले लाखौं घरपरिवार बराबरको ऊर्जा खपत गर्छन्, भविष्यमा अझ ठूलो भूमिकामा आउनसक्ने प्रक्ष्येपण छ । डेटा सेन्टरहरू नयाँ बजारमा विस्तार जमिन र ऊर्जा सीमित हुँदै गइरहेकाले डेटा सेन्टरहरू भर्जिनियाको उत्तरी क्षेत्रमा रहेको परम्परागत केन्द्र बाहिरका नयाँ बजारमा विस्तार भइरहेका छन् । भर्जिनियालाई सेवा दिने विद्युत ग्रिडले अब विश्वसनीयताको समस्या सामना गरिरहेको छ । कोइला र केही प्राकृतिक ग्यासबाट चल्ने पावर प्लान्टहरूको अवकाशका कारण ऊर्जा आपूर्ति घट्दै गर्दा माग बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । डाटा सेन्टर प्लानिङ ट्र्याक्टले हालै एरिजोनामा झन्डै २ हजार १०० एकड जमिन खरिद गरेको छ, जसलाई देशकै सबैभन्दा ठूलो डेटा सेन्टर क्याम्पसहरूमध्ये एक बनाउने योजना बनाइएको छ । निजी रूपमा सञ्चालित यस कम्पनीले ४० वटा व्यक्तिगत डेटा सेन्टरहरूलाई आवश्यक पर्ने १.८ गिगावाटसम्मको ऊर्जा सुनिश्चित गर्न काम गरिरहेको छ । १ गिगावाटको ऊर्जा आवश्यक पर्ने डेटा सेन्टर क्याम्पसले झन्डै ७ लाख घरहरूको वार्षिक औसत खपत वा करिब १८ लाख जनसंख्या भएको सहरको बराबरको ऊर्जा खपत गर्दछ । बोस्टन कन्सल्टिङ समूहको डेटाअनुसार प्रमुख प्रविधि कम्पनीहरूले सञ्चालन गर्ने व्यक्तिगत डेटा सेन्टरहरूको औसत आकार हाल ४० मेगावाट जति छ, तर २५० मेगावाट वा सोभन्दा बढीका क्याम्पसहरूको संख्या बढ्दै गएको छ । अमेरिकामा २०३० देखि २०४० को मध्यसम्म ५०० मेगावाट वा सोभन्दा बढी (अर्ध गिगावाट) आकारका डेटा सेन्टर क्याम्पसहरूको संख्या बढ्दै गएको देखिने अनुमान गरिएको छ । २०१७ मा स्थापना भएको ल्यान्सियम अहिले २०२२ को अन्त्यतिर च्याटजीपीटीको आगमनसँगै एआईका लागि ऊर्जा प्रदान गर्न थालेको छ । आज, ल्यान्सियमका पाँच डेटा सेन्टर क्याम्पसहरू विभिन्न चरणमा निर्माण हुँदैछन् । एबिलिनमा रहेको १ हजार एकडको क्याम्पस २०२५ को पहिलो त्रैमासिकमा २५० मेगावाट ऊर्जा क्षमता र २०२६ सम्म १.२ गिगावाटमा वृद्धि हुने अपेक्षासहित खुल्ने बताइएकाे छ । ल्यान्सियमका डेटा सेन्टर ग्राहकहरूको न्यूनतम ऊर्जा आवश्यकता अहिले १ गिगावाट रहेको छ र भविष्यका योजनाहरूले तिनलाई ३ देखि ५ गिगावाटसम्म विस्तार गर्ने अपेक्षा छ । नवीकरणीय ऊर्जामात्र पर्याप्त छैन नवीकरणीय ऊर्जा मात्र भरपर्दो विकल्प नभएकाले प्रविधि कम्पनीहरू नयाँ ऊर्जा स्रोतहरू जस्तै साना आणविक रिएक्टरहरूमा पनि लगानी गर्दैछन् । यद्यपि, छोटो अवधिमा प्राकृतिक ग्यास प्रमुख ऊर्जा स्रोत हुनेछ । माइक्रोसफ्टले ह्यारिसबर्ग, पेनसिल्भेनियाको नजिक थ्री माइल आइल्याण्ड आणविक प्लान्टलाई पुनः सुरु गर्न ऊर्जा खरिद सम्झौतामार्फत समर्थन गर्दैछ । अमेजन र गुगलले साना आणविक रिएक्टरहरूमा लगानी गर्दैछन् । तर नयाँ आणविक रिएक्टर निर्माण निकै महँगो र ढिलाइपूर्ण छ । जर्जियाका दुई नयाँ रिएक्टरहरू हालै समय तालिकाभन्दा वर्षौं पछाडि र अर्बौं डलरको लागतमा सञ्चालनमा आएका छन् । छोटो अवधिमा, प्राकृतिक ग्यासले डेटा सेन्टरहरूको ऊर्जा मागको धेरै भाग पूर्ति गर्ने ल्यान्सियमकी अध्यक्ष अली फेनले बताइन् । बस्टन कन्सल्टिङ ग्रुपका लीका अनुसार ग्यास नै यी सुविधाहरूलाई आवश्यक विश्वसनीयता प्रदान गर्ने मुख्य अल्पकालीन ऊर्जा स्रोत हो । नवीकरणीय ऊर्जा विस्तार, ब्याट्री भण्डारण लागत कम हुँदै जाने र एआईले डेटा सेन्टरहरूलाई थप दक्ष बनाउँदै लैजाने प्रक्रियासँगै ग्यासको माग घट्नेछ । ( एजेन्सीको सहयोगमा)
कोप-२९ सम्मेलन : धनी देशले प्रतिवर्ष कम्तीमा ३०० अर्ब अमेरिकी डलर तिर्ने सहमति
काठमाडौं । दुई साता लामो वार्तापछि अन्तिम सम्झौतामा विकसित राष्ट्रहरूले सन् २०३५ सम्ममा विकासोन्मुख देशहरूलाई आफ्नो अर्थतन्त्रलाई हरित बनाउन र अझ खराब विपत्तिको सामना गर्न सहयोग गर्न प्रतिवर्ष कम्तीमा ३०० अर्ब अमेरिकी डलर तिर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ । यो रकम धनी देशहरूले समयावधि समाप्त हुने प्रतिबद्धताअन्तर्गत उपलब्ध गराएको १०० अर्ब अमेरिकी डलर र शुक्रबारको मस्यौदामा प्रस्तावित २५० अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी हो । जलवायु वित्त निर्माणको ‘जग’ तयारः गुटेर्रेस संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेर्रेसले अजरबैजानमा आइतबार बिहान भएको जलवायु वित्त सम्झौता पर्याप्त नभएको भन्दै यसलाई जलवायु वित्तको ‘आधार’का रुपमा हेर्न आग्रह गरेका छन् । गुटेर्रेसले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘हामीले सामना गरिरहेको ठूलो चुनौतीको सामना गर्न वित्त र न्यूनीकरण दुवैमा मैले अझ महत्वाकाङ्क्षी परिणामको आशा गरेको थिएँ, यो सम्झौतालाई आधारको रूपमा हेर्दै जलवायु वित्तको आधार निर्माण गर्न म सरकारहरूलाई अपिल गर्दछु।’ उनले भने, ‘यो सम्झौतालाई पूर्णरूपमा समयमै सम्मान गर्नुपर्छ ।’ महासचिव गुटेर्रेसले भने, ‘प्रतिबद्धताहरू चाँडै नगदमा परिणत हुनुपर्दछ। यो नयाँ लक्ष्यको शीर्ष–अन्त पूरा गर्न सुनिश्चित गर्न सबै देशहरू एक साथ आउनुपर्छ।’ उनले भने, ‘तापमान वृद्धिको १.५ डिग्रीको सीमालाई जीवित राख्नको लागि कोप २९ मा एक सम्झौता नितान्त आवश्यक थियो र देशहरूले यसको कार्यान्वयन गर्न सहमत भएका छन् ।’ कार्य योजनाहरूलाई जारी राख्नको लागि थप दबाब दिने अभियानकर्मीहरूलाई सन्देशको साथ समापन सम्बोधन गर्दै उनले भने, ‘जीबास्म इन्धनको युगको अन्त्य अपरिहार्य छ त्यसैले राष्ट्रहरूले ‘कोप ३० भन्दा धेरै अगाडि’ अर्थव्यवस्थामा आधारित न्यायपूर्ण नयाँ जलवायु कार्य योजनाहरू प्रदान गर्न आह्वान गर्नुभयो ।’ ‘संयुक्त राष्ट्रसंघ तपाईंहरूको साथमा छ । हाम्रो लडाइँ जारी छ । हामी कहिल्यै हार मान्दैनौं,’ गुटेर्रेसले भने ।
