मिसन डेभलपमेन्ट बैंकको सीईओमा पुनः हरिप्रसाद घिमिरे
काठमाडौं । मिसन डेभलपमेन्ट बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ)मा हरिप्रसाद घिमिरेको पुनःनियुक्ती भएको छ । घिमिरेले गत जेठ १९ गतेदेखि नै आफ्नो दोश्रो कार्यकाल सम्हालेका छन् । गत जेठ १९ देखि पहिलो ४ वर्षे कार्यकाल सकिन लाग्दा बैंक सञ्चालक समितिले थप ४ वर्षका लागि घिमिरेलाई पुनः सीईओ पदमा नियुक्त गरेको हो । उनले २०७० साल जेठ १९ गतेदेखि पहिलो कार्यकाल सम्हालेका थिए । उनको ४ वर्षे कार्यकालमा बैंकले राम्रो वित्तीय प्रगति गरेपछि सञ्चालक समितिले आगामी ४ वर्षका लागि पुनः नियुक्त गरेको हो ।
भरियालाई आठ करोड जरिवानासहित साढे १० वर्ष जेल
लमजुङ । अन्नपूर्ण पदमार्गअन्तर्गत लमजुङको खुदीमा १७ किलो सुनसहित पक्राउ परेका युवकलाई आठ करोड रुपैयाँ जरिवानासहित १० वर्ष छ महिना जेल सजायको फैसला भएको छ । ज्याला मजदूरी गर्दै आएका मनाङको नासोङ गाउँपालिका–९, दानाक्युका ३१ वर्षीय पासाङ गुरुङलाई उक्त सजाय फैसाला भएको हो । जिल्ला अदालत लमजुङका न्यायाधीश कोमलप्रसाद आचार्यको इजलासले संगठित अपराध निवारण ऐन, २०७० अन्तर्गत सो कैद सजायको फैसला गरेकोे अदालतले जनाएको छ । बिगोबमोजिम उनलाई रु आठ करोड १६ लाख १४ हजार ९६० जरिवाना तोकिएकोे अदालतका स्रेस्तेदार भूमिप्रसाद शर्माले जानकारी दिए। मनाङबाट बेंसीशहरतर्फ मोटरसाइकलमा आएका गुरुङ पाँच महिनाअघि १७ किलो सुनसहित मस्र्याङ्दी–२, खुदीमा पक्राउ परेका थिए । भरियाका रुपमा सुन बोकेका गुरुङ पक्राउ परे पनि यसको तस्कर समूह अझै पक्राउ पर्न सकेका छैन् । रासस
सरकार र सेयर लगानीकर्ताबीचको वार्ताबिना निष्कर्ष टुङ्गियाे, अब के हाेला ?
काठमाडौं । सरकार र सेयर लगानीकर्ताबीचको छलफल बिना निष्कर्ष टुङ्गिएको छ । सरकारले आइतबारदेखि बोनस सेयर र हकप्रद सेयरको लागत मूल्यमा लाभकर लगाएपछि आन्दोलित भएका लगानीकर्ताले सोमबार राजश्व सचिव शिशीरकुमार ढुङ्गानासँग भेट गरेको थियो । भेटमा सचिव ढुङ्गानाले लगानीकर्ताको कुरा अर्थमन्त्री समक्ष राखिदिने प्रतिवद्धता जनाएको नेपाल इन्भेष्टर्स फोरमका अध्यक्ष अम्बिकाप्रसाद पौडेलले बताए । “लगानीकर्ताले आफनोतर्फबाट कुरा राखेको र हामीले लाभकर यसरी लाग्नु हुदैन भनेर राजश्व सचिवलाई बुझाउने प्रयास गरेका छौं” उनले भने । ठुला लगानीकर्ताले सरकारले लगाएको लाभकरको खारेजीको माग गर्दै सोमबारदेखि कारोबार नगर्ने निर्णय गरेका छन् ।
सबै स्थानीय तह बैंकिङ पहुँचमा जोडिँदै
खोटाङ । जिल्लाका सबैजसो स्थानीय तहमा बैंकिङ सुविधा विस्तार हुने भएपछि स्थानीयवासीलाई सहज भएको छ ।स्थानीय तह कार्यान्वयनमा आए पनि बैंकिङ सेवा नहुँदा सदरमुकाम धाउनुपर्ने अहिलेको अवस्थामा क्रमशः स्थानीय तहमै बैंकिङ सेवा विस्तार हुँदै गएपछि सहजता आएको हो । दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकामा पर्ने सदरमुकाम दिक्तेल बजारमा मात्र केन्द्रित बैंकहरु पछिल्लो समय खोटेहाङ गाउँपालिका, हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका हुँदै अन्य गाउँपालिकामा विस्तार भएपछि स्थानीय निकायलाई सहज भएको छ । स्थानीय तह कार्यान्वयनमा आएसँगै जिल्लाको ऐँसेलुखर्क गाउँपालिकामा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र यसअघि नै राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको शाखा रहेको खोटेहाङ गाउँपालिका–८ सिम्पानीमा साल्पा विकास बैंक सञ्चालनमा आएपछि सरकारी कामकाज तथा स्थानीयवासीलाई सजिलो भएको स्थानीय जनप्रतिनिधि बताउँछन् । जिल्लाको दक्षिणी क्षेत्रमा पर्ने जन्तेढुङ्गा गाउँपालिका–५ चिसापानीमा कृषि विकास बैंक र साल्पा विकास बैंक, उत्तरी क्षेत्रको रावाबेँसी गाउँपालिका–३ लामिडाँडामा सेन्चुरी कमर्सियल बैंक र दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिका–२, डाँडागाउँ ओख्रेमा सानिमा विकास बैंक सञ्चालन भएको छ । हलेसी तुवाचुङमा हालैमात्र माछापुच्छे बैंक स्थापना भएको छ । दुई नगरपालिका र आठ गाउँपालिका रहेको जिल्लाको केपिलासगढी, बराहापोखरी र साकेला गाउँपालिकामा पनि बैंक स्थापनाको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको प्रतिनिधिसभा सदस्य विशाल भट्टराईले बताए । “सबै स्थानीय तहमा बैंक स्थापना गर्ने सरकारको योजना छ ।” उनले भने, “जिल्लाका बाँकी स्थानीय तहमा आगामी असार मसान्तभित्र स्थापना गरेर कारोवार शुरु हुन्छ ।” स्थानीय तहमै बैंक स्थापना भएपछि कर्मचारीको तलब, विकास निर्मार्णको भुक्तानी, सामाजिक सुरक्षा भत्तालगायतका लागि दुई दिनसम्म पैदल यात्रा गरेर सदरमुकाम दिक्तेल जानु÷आउनुपर्ने बाध्यता हटेको ऐसेलुखर्क गाउँपालिकाका अध्यक्ष विश्वनाथ निरौलाले बताए । “बैंक नहुँदा गाउँपालिकामा चेक बनाएर भुक्तानी लिन दुई पैदल हिँडेर सदरमुकाम दिक्तेल पुग्नु पथ्र्यो ।” उनले भने, “अहिले पालिकामै बैंक सञ्चालन भएपछि समय र खर्च दुवैको बचत भएको छ ।” दिक्तेल बजारमा रहेको राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, कृषि विकास बैंक, बैंक अफ काठमाण्डु, सेन्चुरी कमर्सियल बैंक र हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकामा रहेकोे माछापुच्छ«े बैंकलगायत आधा दर्जन ‘क’ वर्गका बैंक र अन्य ‘ख’ वर्गका सालपा विकास बैंक, ज्योति विकास बैंकलगायत एक दर्जनभन्दा बढी वित्तीय संस्था छन् । रासस
रोल्पाको थवाङबाट जनता बैंकको कारोबार शुरु
काठमाडौं । जनता बैंक नेपाल लिमिटेडले रोल्पा जिल्लाको थवाङ शाखाबाट कारोबार शुरु गरेको छ । रोल्पामा लिवाङ पछि जनता बैंकको यो दोस्रो शाखा हो । साथै, बैंकले सोही जिल्लामा अन्य २ शाखाहरु पनि विस्तार गर्दै छ । थवाङ गाउँपालिकाको सरकारी कारोबार समेत गर्ने यो शाखाबाट स्थानीय उद्यमी, व्यापारी तथा सर्वसाधारणले आधुनिक बैंकिङ्ग सुविधा तथा रेमिट्यान्सको सुविधा लिन सक्नेछन् । रोल्पा जिल्लाको यस विकट गाउँपालिकामा बैंकिङ पहुँच पुगकोले स्थानीय जनताहरुको जिवन स्तरमा केही भए पनि सहजता आउने बैंकले विश्वास लिएको छ । यस सँगै जनता बैंकको देश भरीमा शाखा सञ्जाल ११७ पुगेको छ । साथै, बैंकले ४० शाखा रहित बैंकिङ्ग, २ सिमित बैंकिङ्ग ईकाइ, २ एक्सटेन्सन काउन्टर र ६९ एटिएमबाट सेवा प्रदान गरिरहेको छ ।
चार ठूला शहर आयोजनालाई सानो बजेट
काठमाडौं । सरकारले ठुला शहर आयोजनालाई थोरै बजेट विनियोजन गरेको छ । उपत्यकामा बन्न लागेका ४ ठूला शहरलाई सरकारले नयाँ आर्थिक वर्षका लागि ३५ करोड मात्र विनियोजन गरेको हो । सरकारले ठुलो अयोजनालाई थोरै मात्र बजेट विनियोजन गरेको उपत्यका विकास प्रधिकरणका इन्जिनियर भागवतभक्त खोखालीले बताए । उनका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७३ ०७४ मा सो आयोजनालाई १ अर्ब ९६ करोड विनियोजन गरेको थियो । यस्तै आर्थिक वर्ष २०७४ ०७५ मा ९६ करोड ७ लाख विनियोजन गरेको थियो । व्यवस्थित शहर विकासका लागि सरकारले थोरै बजेटमात्र विनियोजन गरेको प्रधिकरणका प्रवक्ता भाइकाजी तिवारीले बताए । अहिले यस्तो बन्दैछ उपत्यकामा ४ ठूला शहर काठमाडौं आग्नेय, काठमाडौं नैऋत्य, इभान काठमाडौंको डीपीआर निर्माणको काम धमाधम भैरहेको तिवारीले जानकारी दिए । काठमाडौं आग्नेय भक्तपुरमा मात्रै निर्माण हुने यो शहर १० हजार रोपनीमा फैलिएको हुनेछ । यसको पुर्वमा अरनिको राजमार्गको सुर्यविनायक चोकबाट सुर्यविनायक मन्दिर अगाडीको वनलाई बाहिर पार्दै अघि बढ्नेछ । पश्चिम तर्फ खहरे खोला, बालकोट विरुवा सडक, पानी ट्यांकी, बालकोट अमरनगर थिमी हुँदै अरनिको राजमार्गसम्म आइपुग्नेछ । उत्तरमा भने अरनिको राजमार्गलाई छुनेछ । दक्षिणमा भने यो शहरले सिलामखाल, रानीकोट जंगल छेउ, अनन्तलिंगेश्वर फेदी, तर्खगाल, पात्लेटार विरुवा हुँदै खहरेसम्म पुग्नेछ । काठमाडौं नैऋत्य १० हजार रोपनी क्षेत्रफल ओगट्ने यो शहरले ललितपुरको विभिन्न भुभागलाई समेट्नेछ । नैऋत्य काठमाडौंको पुर्वी भाग साबिकको खोकना १ देखि ८ नम्बर वडासम्म पुगेर बुङमति वडा नम्बर १ भएर छम्पी जाने बाटो बाटोबाट वडा नम्बर २ देखि ६ नम्बरसम्म पुग्नेछ । पश्चिममा बागमति नदी छेउम्म यो शहर निर्माण हुनेछ । उत्तरमा भने साविकको सैँबु गाबिसको सिमानासम्म शहरले छुनेछ । दक्षिणमा भने काठमाडौं नैऋत्यले बागमति नदि किनार नै छुनेछ । यो शहर पनि १० हजार रोपनी क्षेत्रमा फैलिएको हुनेछ । इशान काठमाडौं प्राधिकरणले उपत्यकामा निर्माण हुने पहिलो नयाँ शहरको नाम ईशान काठमाडौं राखेको छ । शहर काठमाडौंको पुर्व उत्तर क्षेत्रमा पर्छ । यो शहर पुर्वमा भक्तपुरको नगरकोट जाने बाटो, तेलकोट सडक, पश्चिममा जोरपाटी क्रिकेट मैदान, मुलपानी गोठाटार हुँदै मनोहरा पुलसम्म फैलिनेछ । त्यस्तै, उत्तर तर्फ साँखु बजार र साँखु जाने मुल सडकसम्म फैलिनेछ । दक्षिणमा भने भक्तपुर पुरानो बाटो सैनिक प्रतिष्ठान, इतापाके जग्गा एकिकरण आयोजना लगायतको क्षेत्रमा फैलिएको हुनेछ । यो नयाँ शहर एक लाख रोपनी क्षेत्रफलमा निर्माण हुनेछ । काठमाडौं उत्तर यो शहरले काठमाडौं जिल्लाको १० हजार रोपनी जमिन ओगट्नेछ । यसमा पुर्व्तिर सामाखुसी, टोखा रोड हुँदै बाइपाससम्म आउनेछ । त्यस्तै, पश्चिममा काभ्रेस्थली देखि बाइपास आउने मुल सडक पर्नेछ । उत्तरतर्फ भने सपनतिर्थ मालुङ हुँदै काभ्रेस्थलीको बाटोसम्म पुग्नेछ । दक्षिणमा भने यो शहरले ग्रीनल्याण् चौक देखि महादेवखोला काभ्रेस्थली मुल सडक छुनेछ ।
लगानीकर्ता नेप्सेमा नारावाजी गर्दै, सेयर कारोबार सुरु
काठमाडौं । सेयर लगानीकर्ता लाभकर सम्बन्धी नयाँ व्यवस्थाका विरुद्धमा आन्दोलित भएपनि नेपाल स्टक एक्सचेन्ज लिमिटेड (नेप्से) मा सेयर कारोबार सुरु भएको छ । लगानीकर्ता नेप्सेमा नारावाजी गरिरहेका छन् । उनीहरुले फिर्ता नभएसम्म सेयर कारोबारमा सहभागी नहुने घोषणा गरेका छन् । उनीहरुले सेयर कारोबारमा सहभागी नहुने भनेपछि मेगा बैंकको सेयर प्रतिकित्ता १७७ रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । सेयर बजार ०.७२ अंकले गिरावट आएको छ ।
सुन आयातमा अर्थमन्त्रीले पासो थापे, १०० ग्राम सुनमा १५ हजार रुपैयाँ कर वृद्धि, बढी ल्याए जफत
काठमाडौं । विदेशमा काम गरिरहेका ४० लाख भन्दा बढी नेपालीले पक्कै पनि अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाको बजेट भाषण सुनेका छन्, पढेका छन् । मन्त्री खतिवडाले बजेट मन्तव्यमा भनेका छन्–‘विदेशबाट फर्किएका नेपाली यात्रुले आफ्नो साथमा ल्याएको एक सय ग्रामसम्म काँचो सुन महसुल तिरी पैठारी गर्न सक्ने व्यवस्था मिलाएको छु ।’ विदेशमा रहेका नेपालीहरुलाई लाग्न सक्छ–‘सरकारले हामीलाई राहत दियो ।’ तर ख्याल गर्नुहोस् । अर्थमन्त्रीलाई विश्वास गर्नुभयो भने तपाई राजश्व करको फन्दामा पर्नुहुनेछ । र, १०० ग्राम सुन ल्याउदा १५ हजार रुपैयाँ बढी कर तिर्नुपर्छ । त्यतिमात्र होइन, १०० ग्रामभन्दा बढी सुन ल्याउनु भयो भने सरकारले सबै जफत गर्नेछ । बजेटमा मिठा कुरा गरेको भए पनि आर्थिक ऐन २०७५ मा विदेशबाट सुन ल्याउनेको लागि पासो थापिएको छ । पहिलो ५० ग्रामसम्म सुन ल्याउदा प्रति दश ग्राम ५ हजार २ सय लाग्छ । ५० ग्रामभन्दा बढी थप ५० ग्रामसम्म प्रति दश ग्राम ६ हजार २ सय रुपैयाँ लाग्छ । सरकारले भनेअनुसार १०० ग्राम सुन ल्याउँदा ५७ हजार रुपैयाँ भन्सार महसुश लाग्छ । सय ग्रामभन्दा बढी परिमाणमा सुन पैठारी गरेमा बढी भएको परिमाण जति जफत गरिने व्यवस्था आर्थिक ऐनमा गरिएको छ । सुन व्यवसायी तेजरत्न शाक्यको अनुसार बैंकमार्फत सुन आयात गर्दा १० ग्रामको ४ हजार २ सय रुपैयाँ भन्सार महसुल लाग्छ । सय ग्रामको ४२ हजार रुपैयाँ लाग्छ । एक किलोमा ४ लाख २० हजार रुपैयाँ लाग्छ । ‘१०० ग्राम सुन बैंकबाट आयात गर्यो भने ४२ हजार रुपैयाँ भन्सार लाग्छ तर व्यक्तिले विदेशबाट १०० ग्राम सुन ल्याउँदा ५७ हजार भन्सार लाग्ने भयो’ शाक्यले भने–‘१५ हजार रुपैयाँ बढी कर लाग्ने भएपछि कसैले पनि सुन लाउँदैन । सरकारले अबैज्ञानिक कर नीति लागू गर्यो ।’ ‘अर्थमन्त्रीको भाषण सुुन्दा फुरुङ भएका थिएँ । बुझ्दै जाँदा बेकारको कुरा रहेछ’ शाक्यले अनुभव सुनाए । वर्तमान अर्थमन्त्री युवराज खतिवडा गभर्नर हँुदा पनि सुन आयातमा कडाई गरेका थिए । नेपाल राष्ट्र बैंकसँग संचित विदेशी मुद्रा घटेर मात्र ६ महिना विदेशी बस्तु तथा सेवा आयात धान्ने अवस्था आएपछि खतिवडाले झिटिगुण्टा व्यवस्था अन्तरगत सुन आयात गर्न पाउने व्यवस्था खारेज गरेका थिए । २०७३ साल भदौ १ गतेदेखि काँचो सुनको सट्टा ५० ग्रामसम्म सुनका गहना ल्यान पाउने व्यवस्था थियो । अहिले राष्ट्र बैंकसँग विदेशी मुद्रा संचित करिव १२ महिना बस्तु तथा सेवा आयात धान्न सक्ने भएपछि विदेशबाट फर्केका नेपालीले सुन ल्याउन पाउने नीति लिएको हो । तर नयाँ नीति अनुसार सुन ल्याउनेले बढी भन्सार तिर्नु पर्ने भएको छ ।
