सातो गएको चैनपुरलाई फर्काउन मेयर खत्री काठमाडौंमा
काठमाडौ । संखुवासभाको चैनपुरको महत्व झल्काउन र त्यसको विकासका लागि चैनपुर नगरपालिकाले काठमाडौंमा चैनपुर विकास सम्मेलन गर्ने भएको छ । प्रसिद्ध र ऐलिहाँसिक महत्व बोकेको चैनपुरको शान फेरि जगाउनका लागि काठमाडौंमा रहेका चैनपुरवासी, संखुवासभाली तथा विज्ञहरु राखि सम्मेलन गर्न लागिएको हो । सम्मेलन तयारीका लागि राजधननीमा शनिवार आयोजित छलफल कार्यक्रममा चैनपुर नगरपालिकाका मेयर भरत खत्रीले भने–‘चैनपुरको सातो गएको छ, हामी फर्काउन चाहन्छौ, चैनपुरमा विकासको बाहार ल्याउन चाहन्छौ ।’ मेयर खत्रीले काठमाडौंमा बस्ने चैनपुरवासीलाई भने–‘चैनपुरमा बस्ने मायाँ हुँदा हुँदै धेरै परिवार बाहिर जानु भएको छ, अव हामी उहाँहरुलाई फर्काउन चाहन्छौ, उहाँहरुलाई मायाँ गर्ने र फर्कने वातावरण नगरपालिकाले बनाइदिन्छ ।’ मेयर खत्रीले चैनपुरबाहिर बस्नेहरुले आआफ्नो तवरबाट चैनपुरलाई मायाँ गर्न र चैनपुर फर्काउनका लागि चैनपुर विकास सम्मेलन गर्न लागिएको जानकारी दिए । सम्मेलन काठमाडौंमा भदौको दोश्रो हप्ता गर्ने तयारी भइरहेको र त्यसका लागि छुट्टाछुट्टै विषयका ९ वटा समिति गठन गरिएको सासंद राजेन्द्र गौतमले जानकारी दिए । काठमाडौंमा रहेका चैनपुरवासीलाई एकीकृत गर्न र कार्यक्रमको संयोजन चैनपुर ३ का पत्रकार शरद अधिकारीले गरिरहेका छन् । सम्मेलनको तयारीका बारेमा छलफल गर्न राजधानीबासीहरु सासंद राजेन्द्र गौतम डा.रमेश ढुंगेल, शरद अधिकारी, तुलसीप्रसाद गौतम, जीवन भण्डारी, तेजवहादुर ढकाल, प्रेम शाक्य, गंगा शाक्य, अनुपराज श्रेष्ठ, मुक्ति गौतम, बिरेन्द्र केसी, गुणराज श्रेष्ठ, महेन्द्र शाक्य, हेमन्त गौतम, उत्तम भट्टराई, उद्वव भट्टराईलगायतको सहभागिता रहेको थियो । चैनपुर ऐतिहाँसिक, धार्मिक, प्राकृतिक, पर्यटकीय दृष्टिकोणले धनी भएता पनि पछिल्लोसमय चैनपुर ओझेलमा परेपछि नगरपालिकाले फेरि चिनाउन खोजेको छ । चैनपुरमा सिद्धकाली मन्दिर, वालेश्वर, गुफापोखरी, बानेश्वर, सभापोखरी, होचो भूभाग अरुण पिलुवा दोभानलगायत सबैको तान्ने स्थलहरु रहेका छन् ।
चिनियाँ नाका पुग्ने तीन सडक एसियन स्ट्याण्डर्डमा, १०६ अर्ब लागत
काठमाडौं । चिनियाँ नाका पुगिने ३ वटा सडक एसियाली मापदण्डको हुने भएका छन् । प्रधानमन्त्री केपी ओलीले चीन भ्रमणका क्रममा उत्तरी नाका पुग्ने ३ वटा सडकलाई बेल्ट एण्ड रोड इनिसियटिभ(बीआरआई)मा समावेश गर्ने सहमति भएको थियो । बिआरआईमा राख्ने सहमतिसँगै ३ वटा सडकहरु एसियाली मापदण्डमा स्तरोन्नति हुने पक्का भएको हो । नेपाल र चीनबिच कोशी करिडोर, कालीगण्डकी करिडोर र कर्णाली करिडोरलाई बिआरआईमा समावेश गर्ने सहमति भएको थियो । कुल यी सडकहरुको स्तरोन्नतिका लागि १ खर्ब ६ अर्ब रुपैंया लाग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । ३ वटा सडकको कुल लम्बाई भने १२३२ किलोमिटरको हुनेछ । सो सडकमध्ये अब निर्माण तथा स्तरोन्नतिका लागि भने कोशी करिडोरमा २०० किलोमिटर, कर्णाली करिडोरको २८२ किलोमिटर र कालीगण्डकी करिडोेरको ३५५ किलोमिटरमध्ये हाल सवारी सधान भने गुडिरहेको छ । त्यसमा २१ अर्ब खर्चेर सुरुङ निर्माण गर्ने योजना बनेको छ । एसियाली मापदण्डका सडकहरुलाई बिभिन्न ग्रेडमा विभाजन गरिन्छ । नेपालमा पुर्व पश्चिम राजमार्ग र बिरगञ्जबाट मुग्लिन हुँदै काठमाडौंबाट तातोपानी पुगिने सडकलाई एसियाली सडकमा समावेश गरिएको छ । बिआरआईमा समावेश गरेर एसियाली मापदण्डमा स्तरोन्नति हुने ३ सडकहरुको तल्लो खण्ड भने क मापदण्डमा निर्माण हुनेछ । जसमा मेडियनले आउने र जाने सवारी साधनलाई छुट्याउनेछ । पहाडी तथा हिमाली खण्डमा भने ग मापदण्डको सडक निर्माण हुनेछ । जुन सामान्यतया डबल लेनको हुनेछ । ‘भारतबाट आएका सवारी साधन चीन जान सक्ने र चीनबाट आएका मालवाहक सवारी साधन भारतसम्म सहज रुपमा जान सक्ने गरि एसियाली मापदण्डमा यी सडकहरुको निर्माण हुनेछ, बिआरआईको मुल ध्येय पनि त्यहि नै हो’, उत्तर दक्षिण सडक आयोजनाका प्रमुख बलराम मिश्रले भने । उनले तल्लो क्षेत्रमा मेडियन राखेर सडक निर्माण गरिने र माथिल्लो खण्डमा डबल लेनको सडक निर्माण गरिने पनि जानकारी दिए । यी सडकहरुमा सवारी साधनहरुको स्पीड लिमिट पनि निर्धारण गरिएको हुनेछ । कोशी करिडोरका रुपमा रानी–धनकुटा–किमाथाङका सडकको लम्बाई ३४५ किलोमिटर छ । यो सडकलाई पुर्णतः २ लेनमा कालोपत्रे गर्न २० अर्ब लाग्नेछ । यो सडकमा अब २०० किलोमिटर मात्रै बनाउन बाँकी छ । कर्णाली करिडोरका रुपमा रहेको ५२७ किलोमिटर लामो जमुनाह–सुर्खेत–हिल्सा सडकको लागत २३ अर्ब रूपैयाँ हुनेछ । यसमा अब २८२ किलोमिटर मात्रै निर्माण गर्न बाँकी छ । कालीगण्डकी करिडोरका रुपमा रहेको बेलहिया–बेनी–जोमसोम–कोरला सडकको लम्बाई ३५५ किलोमिटर छ भने यसको निर्माण लागत ६३ अर्ब रूपैयाँ अनुमान गरिएको छ । यो सडकमा २१ अर्ब रूपैयाँको सुरुङ तथा पुलहरु निर्माण गर्ने तयारी छ ।
एसईईको पूरक परीक्षा साउन २३ गतेदेखि हुदै
काठमाडौं । एसईई पूरक परीक्षा साउन २३ गते बुधबारबाट सञ्चालन हुने भएको छ । असार ९ गतेको राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको निर्णयानुसार पूरक (ग्रेडवृद्धि) परीक्षा साउन २३ देखि सञ्चालन हुने भएको हो । गएको वर्ष माध्यमिक शिक्षा परीक्षा कक्षा १० मा साधारण तथा प्राविधिक धारतर्फ नियमित तथा एक्जाम्टेड समूहबाट परीक्षामा सम्मिलित भई सैद्धान्तिकतर्फ कुनै दुई विषयमा सी, डी प्लस, डी वा इ ग्रेड प्राप्त गरेका वा बढीमा दुई विषयसम्म अनुपस्थित रहेका अथवा दुई विषयसम्ममा ग्रेड उल्लेख नभएका परीक्षर्थीहरुका लागि बोर्डले उक्त निर्णय गरेको बताइएको छ । बोर्डको अनुसार सो परीक्षामा सम्मिलित हुन चाहने परीक्षर्थीहरुले २०७४ सालको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा(एसईई) को मूल परीक्षाको नियमित तथा एक्जाम्टेड समूहबाटै उपलब्ध गराइएको प्रवेशपत्रको आधारमा आवश्यक प्रक्रिया पूरा अघि बढाउन सक्नेछन् । प्रक्रिया अनुसार सम्बन्धित विद्यालयमार्फत शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाईमा असार २५ गतेभित्र तोकिएको ढाँचामा फोटो टाँसी आवेदन दिन सूचना प्रकाशित गरिएको छ । बोर्डले भनेको छ, ‘सम्बन्धित शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाईहरुले यसै सूचनालाई आधार मानी आवश्यक व्यवस्था मिलाउनु अनुरोध गर्दछौं ।’ थप जानकारीको लागि http://www.neb.gov.np/ राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको वेवसाईट हेर्न सकिनेछ । यस्तो छ परीक्षा सञ्चालनको समय तालिकाः
शुक्रबार मात्रै एक करोड १४ लाख कित्ता सेयर नेप्सेमा सूचिकृत
काठमाडौं । शुक्रबार मात्रै नेपाल स्टक एक्स्चेञ्ज(नेप्से)मा एक करोड १४ लाख २३ हजार कित्ता सेयर सूचिकृत भएका छन् । सो दिन विभिन्न ६ कम्पनीको बोनस र हकप्रद गरी सो मात्राको सेयर नेप्सेमा थपिएका हुन् । सो मध्ये तीन कम्पनीको बोनस र बाँकी तीन कम्पनीको हकप्रद सेयर रहेका छन् । कर्णाली डेभलपमेन्ट बैंकको एक लाख २० हजार ८०० कित्ता बोनस सेयर सूचिकृत भएको छ । त्यस्तै, ओम डेभलपमेन्ट बैंकको ३७ लाख ८१ हजार ०७३ कित्ता र आरएमडीसी वित्तीय संस्थाको ३ लाख ४६ हजार ६० कित्ता बोनस थपिएको छ । त्यसैगरी, सूर्योदय लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडको २ लाख ८० हजार कित्ता, देव विकास बैंकको ६५ लाख ३३ हजार १०८ र मञ्जुश्री फाइनान्सको ३ लाख ६२ हजार १९० कित्ता हकप्रद सेयर सूचिकृत भएको छ ।
साझा यातायातले २४ नयाँ डिलक्स बस भित्र्याउँदै
ललितपुर । साझा यातायातले काठमाडौँ उपत्यका र उपत्यका बाहिर चल्ने गरी नयाँ २४ वटा बस थप गर्ने भएको छ । तीमध्ये चारवटा डिलक्स र २० वटा सिटी बस रहेको साझा यातायातका कामु कार्यकारी अधिकृत महेन्द्रराज पाण्डेयले बताए। “केही महिना पहिले बस खरिदका लागि ठेक्का सम्झौता भएको थियो, तीमध्ये चारवटा बस एक साताभित्रै काठमाडौँ आइपुग्नेछ,” उनले भने, “ बस आइसकेपछि यसको सञ्चालन प्रक्रिया अघि बढाइनेछ ।” बाँकी २० वटा बस पनि केही समयमै उपत्यका भित्रनेछन्, कामु कार्यकारी अधिकृत पाण्डेयले जानकारी दिए।अहिले काठमाडौँ उपत्यका र उपत्यका बाहिर साझा यातायातको माग बढिरहेको छ । “हामीले माग भएका सबै ठाउँमा बस सञ्चालन गर्न सकेका छैनौँ,” उनले भने। रासस
इपिजीको नवौँ बैठक आजदेखि शुरु,प्रगतिलाई प्रतिवेदनको रुप दिई सरकारलाई बुझाउने
काठमाडौ । नेपाल र भारतबीचका सन्धिसम्झौताको समग्रतामा अध्ययन गरी सुझाव पेश गर्न गठित प्रबुद्ध व्यक्ति समूह (इपिजी) को नवौँ बैठक आजदेखि यहाँ शुरु भएको छ । दुई दिनसम्म चल्ने बैठकले सम्भवतः हालसम्म भएका बैठकको प्रगतिलाई प्रतिवेदनको रुप दिई सरकारलाई बुझाउने निर्णय गर्ने बताइएको छ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको भारत भ्रमणलगत्तै दिल्लीमा इपिजीको आठौं बैठक बसेको थियो । हालसम्मका बैठकमा मुख्यगरी सन् १९५० को शान्ति तथा मैत्री सन्धि, सीमा व्यवस्थापन र सुरक्षा, जलस्रोत, दुवै मुलुकका राष्ट्रिय हितलगायतका विषयमा छलफल भएको थियो । गठन कार्यादेशका आधारमा निष्कर्षमा पुगेर दुवै सरकारलाई सुझाव दिने समूहको जिम्मेवारी हो । त्यहीअनुसार सबै बैठकमा छलफल भइरहेको समूहले जनाएको छ । यही असार २० मा इपिजीको समय सीमा सकिँदैछ । सन् २०१६ को जुलाईमा पहिलो बैठक बसेको समूहको कार्यकाल दुई वर्ष तोकिएको थियो । प्रबुद्ध व्यक्ति समूहको अहिलेसम्म पाँच बैठक नेपालमा र चार बैठक भारतमा भएका छन् । बैठकमा नेपाली समूहका संयोजक डा भेषबहादुर थापा, डा राजन भट्टराई, पूर्वमन्त्री नीलाम्बर आचार्य र पूर्वसचिव सूर्यनाथ उपाध्याय छन् । त्यस्तै, भारतीय समूहका संयोजक एवं भारतीय जनता पार्टीका नेता भगतसिंह कोसियारी, पूर्वराजदूत जयन्त प्रसाद, प्राध्यापकद्वय महेन्द्र पी लामा र भुवनचन्द्र उप्रेती सहभागिता छ। द्विपक्षीय सम्बन्धका साथै नेपाल र भारतबीच सन् १९५० मा भएको शान्ति तथा मैत्री सन्धि र अन्य सन्धिसम्झौताको नवीकरण, तिनको परिमार्जन र सुधारका निम्ति सुझाव दिन प्रबुद्ध व्यक्ति समूह गठन गर्न दुवै मुलुकका प्रधानमन्त्रीबीच सहमति भएअनुसार समूह गठन भएको हो । रासस
बोनसपछि मेघा बैंकको सेयर मूल्य समायोजन, प्रतिकित्ता कति ?
काठमाडौं । शुक्रबार मेघा बैंक नेपाल लिमिटेडको सेयर मूल्य समायोजन भएको छ । नेप्सेले बैंकको १०.७५३९ प्रतिशत बोनस सेयर पछिको मूल्य समायोजन गरेको हो । समायोजन पश्चात बैंकको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता १५७.११ रुपैयाँ रहेको छ । जसको आधार मूल्य प्रतिकित्ता २५५.४३ रुपैयाँ रहेको थियो ।
बर्षेनी साढे १० अर्बको बिजुली बेच्दै माथिल्लो तामाकोसी, ३ वर्षभित्रै नाफामा
काठमाडौं । माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत आयोजना सञ्चालनमा आएको ३ वर्ष भित्रै नाफामा जाने भएको छ । साधारण सेयर (आईपीओ) निष्कासन प्रयोजनका लागि सार्वजनिक गरिएको आव्हानपत्रमा आगामी आर्थिक वर्ष ०७६/०७७ देखि प्रवद्र्धक अपर तामाकोसी हाइड्रोपावर लिमिटेडले नाफा कमाउन थाल्ने भएको हो । सो वर्ष कम्पनीले ४ अर्ब १० करोड रुपैयाँ नाफा कमाउने प्रक्षेपण गरिएको छ । आव ०७७/०७८ मा घटेर २ अर्ब १२ करोड र ०७८/०७९ मा बढेर २ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ । त्यसपछि आम्दानी बढ्ने र ऋण दायित्व पनि क्रमश घट्दै जाने भएकाले नाफामा बढोत्तरी हुने देखिएको छ । कम्पनीले आव ०७८/०७९ मा ६ अर्ब २७ करोड ७२ लाख रुपैयाँ संचित नाफा गर्नेछ । आयोजना सञ्चालन भएको साढे ९ वर्षभित्र कर्जा चुक्ता गर्नेछ । संचय कोषले आयोजनामा लगानी गरेवापत लिने कर्जाको ब्याजदर १०.५ प्रतिशत छ । ४ वर्षमा प्रतिसेयर आम्दानी बढेर २७ रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ । कम्पनीको चुक्तापुँजी १० अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ छ । कम्पनी आव ०७४/७५ र ०७५/०७६ मा नोक्सानमा रहने अनुमान गरिएको छ । आगामी ०७५ बैशाखदेखि तामाकोसी आयोजनाबाट बिजुली उत्पादन हुने कार्यतालिका तयार पारिएको छ । आउदो ४ वर्षदेखि माथिल्लो तामाकोसीले बिजुली बिक्रीबाट वार्षिक १० अर्ब ११ करोड २३ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्नेछ । आगामी वर्ष ०७५/०७६ ४ अर्ब, ४ करोड, ०७६/०७७ मा ९ अर्ब ५३ करोड, ०७७/०७८ मा ९ अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ आम्दानी गर्ने कम्पनीले जनाएको छ । आव ०७५/०७६ मा ३ अर्ब १ करोड, ०७६/०७७ मा ६ अर्ब २ करोड, ०७७/०७८ मा ५ अर्ब ९८ करोड र ०७८/०७९ मा ५ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ दायित्व रहने छ । ४५६ मेगावाट क्षमताको यो आयोजना निर्माण अवधिको ब्याज (आइडीसी) बाहेक ३५ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ अनुमान गरिएकोमा डलर महंगो भएको, भूकम्प र नाकावन्दीले समय थप हुदा संशोधित अनुमान लागत बढेर ४९ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । यो आईडीसी भन्दा बाहेकको हो । काम सुरु गर्दा १ डलर बराबर ८० रुपैयाँ थियो । अहिले बढेर ११० रुपैयाँसम्म पुगेको छ । आयोजनाको लागत ७ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ थप हुने कम्पनीले जनाएको छ । यसका लागि कम्पनीले ऋणप्रदायक कर्मचारी संचय कोषलगायतसंग छलफल गरिरहेको जानकारी दिएको छ । आयोजनाबाट वार्षिक २ अर्ब २८ करोड युनिट बिजुली उत्पादन हुने छ । आईडीसी बाहेक निर्माण अवधिको ब्याज बाहेक प्रतिमेगावाट १० करोड ८१ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । आयोजनाबाट उत्पादन हुने बिजुली नेपाल विद्युत प्राधिकरणले खरिद गर्ने छ । आयोजनाको बिजुलीको मूल्य प्रतियुनिट औसत ५ रुपैयाँ ३० पैसासम्म पुग्ने छ । कम्पनीमा नेपाल विद्युत प्राधिकरणको ४१, नेपाल टेलिकमको ६, राष्ट्रिय बीमा संस्थानको २ र नागरिक लगानी कोषको २ प्रतिशत स्वामित्व छ । यस्तै सर्वसाधारणको ४९ प्रतिशत लगानी रहेको छ आयोजनाको साधारण सेयर (आईपीओ) असार २४ गते आइतबारदेखि निष्कासन हुने भएको छ । प्रवद्र्धक अपर तामाकोसीले आयोजना प्रभावित दोलखा जिल्लाका स्थानीयबासिन्दा र सर्वसाधारणलाई गरी २ अर्ब ६४ करोड ७५ लाख रुपैयाँ बराबरको २ करोड ६४ लाख ७५ हजार कित्ता आईपीओ निष्कासन गर्न लागेको हो । जसअनुसार आयोजना प्रभावित स्थानीयबासिन्दालाई १ अर्ब ५ करोड ९० लाख रुपैयाँ बराबरको १ करोड ९० लाख कित्ता र सर्वसाधारणलाई १ अर्ब ५८ करोड ८५ लाख रुपैयाँ बराबरको १ करोड ५८ लाख ८५ कित्ता आईपीओ निष्कासन हुन लागेको हो । पहिलो चरणमा आयोजना प्रभावित स्थानीयबासिन्दालाई निष्कासन हुने बिक्री प्रवन्धक नागरिक लगानी कोषले जनाएको छ ।आयोजना प्रभावितले प्रतिकित्ता न्युनतम ३० देखि अधिकतम ३०० र सर्वसाधारणले ५० देखि बढीमा १ हजार कित्तासम्म आईपीओ भर्न पाउनेक कोषले जानकारी दिएको छ । स्थानीयबासिन्दालाई असार २४ देखि साउन ९ गतेसम्म आईपीओ खुला हुने छ । स्थानीयबासिन्दालाई बाँडफाँड गरेपछि सर्वसाधारणलाई खुला गर्ने कोषले जानकारी दिएको छ । आईपीओ निष्कासनपछि चुक्तापुँजी १० अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ पुग्ने छ । यसअघि कर्मचारी संचय कोषका संचयकर्ता, ऋण दिने संस्थाका कर्मचारी र नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कर्मचारीलाई गरी १७.२८ प्रतिशत अर्थात १ अर्ब ८२ करोड ९९ लाख ५२ हजार रुपैयाँ बराबरको १ करोड ८२ लाख ९५ हजार कित्ता आईपीओ निष्कासन गरी ०७२ जेठ २९ गते बाँडफाँड भइसकेको छ । आयोजनाको ९६ प्रतिशत काम सकिएको छ । आईपीओबाट संकलन भएको रकम आयोजनाको सिभिल, हाइड्रोमेकानिकल, इलेक्ट्रोमेकानिकल र प्रसारणलाइन विस्तारमा लगानी हुने कम्पनीले जनाएको छ ।
