प्रमाणपत्र धितो राखेर ऋणः बीमा शुल्क, कर्जा सुरक्षण र ब्याज अनुदान सरकारले व्यहोर्ने
काठमाडौं । शैक्षिक प्रमाणपत्र धितो राखेर ५ प्रतिशत ब्याज अनुदानमा प्राप्त हुने ऋणमा बीमा शुल्क, कर्जा सुरक्षण शुल्क र ब्याज अनुदान पनि सरकारले उपलब्ध गराउने भएको छ । आगामी १५ दिन भित्रै तयार हुने कार्यविधिमा परियोजनाको बीमा शुल्क, कर्जा सुरक्षणको दायित्व र ब्याज अनुदान उपलब्ध गराउने व्यवस्था हुन लागेको अर्थ मन्त्रालयका आर्थिक सल्लाहकार रामशरण खरेलले जानकारी दिए । ‘ऋणीको व्यवसायको बीमा गर्ने, ऋणको संरक्षण गर्ने र ब्याज अनुदान दिने योजना बनाएका छौं । यसले राज्यलाई कुनै जोखिम पर्दैन । यो बजारकै नियमित प्रक्रियाबाट कार्यान्वयन गर्ने हो ।’, खरेलले भने । उनले शैक्षिक कर्जा, प्रमाणपत्र धितो राखेर पाइने कर्जा, विदेशबाट फर्केर आएकाहरुलाई उद्यमशिल बनाउन उपलब्ध गराइने कर्जाहरुको कार्यविधि बनिरहेको बताए । नेपाल राष्ट्र बैंकले नियमन गर्ने बैंक तथा वित्तिय संस्थाहरुबाट मात्रै त्यस्ता कर्जा प्रवाह हुने पनि उनले स्पष्ट पारे । बैंक तथा वित्तिय संस्थाहरुले कार्यबिधी अनुसार कर्जा प्राप्त गर्न योग्य सबैलाई त्यस्तो कर्जा उपलब्ध गराउन सक्नेछन् । यसपालि भने हामीले कर्जा सुरक्षण निगमलाई प्रभावकारी बनाउने, क्षमता अभिवृद्धि गर्ने योजना बनाएका छौं । यसमा कुनै कोष हुँदैन । सरकारले कुनै कोषमा रकम राख्ने र त्यो कोषमा पैसा हुँदासम्म कार्यक्रम सञ्चालन गरेर बन्द गर्ने कार्यक्रम होइन यो । यो बजारको प्रतिष्पर्धात्मक चरित्रकै आधारमा अघि बढाउन लागिएको हो । ५ प्रतिशत अनुदानमा सस्तो बनाईदिने हो । बैंकबाट १० प्रतिशत ब्याजमा ऋण लिएर बाख्रा पाल्ने र ५ प्रतिशत ब्याजमा ऋण लिएर बाख्रा पाल्नेहरुका बिचको प्रतिष्पर्धा हुनेछ । यसले शैक्षिक प्रमाणपत्र धितो राखेर लिने ऋणलाई प्रतिष्पर्धामा सहज हुनेछ । ऋणको संरक्षण र बीमा र ब्याज अनुदान सरकारले दिने हो । ‘डिग्री पास गरेका सबैले शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र राखेर ऋण पाउँदैनन् । क्षमता र शिक्षा भएका तर रोजगारीमा नलागेका सबैले आफ्नो योजना अनुसार ऋण पाउँछन् ’- खरेलले भने । कमजोर आर्थिक अवस्था भएका युवाहरुले मात्रै त्यस्तो ऋण पाउने उनको भनाई छ । ‘प्रमाणपत्र धितो राखेर ऋण लिने कुरा दुई चार सयलाई मात्रै लागु हुने कुरा होइन, आवश्यकता भएका सबैले पाउँछन् ।’, उनले भने । उनले हाल सञ्चालनमा रहेका युवा स्वरोजगार कोष, गरिबी निवारण कोष, महिला उद्यमशिलता कोष, ग्रामिण स्वावलम्बन कोषहरुलाई एकिकृत बनाएर उपलब्धि मुलक ढंगले अघि बढाउने पनि स्पष्ट पारे । हाल यी कोषहरुको उपलब्धि माथी प्रश्न चिन्ह खडा हुँदै आएको छ ।
केयुकेएलका परामर्शदाताकाे तलव ४५ लाख
काठमाडौं । सामान्यतय सरकारी निकायका कर्मचारीले मासिक कति तलब खान्छन् ? ३० हजार ५० हजार १ लाख ? तर काठमाडौं खानेपानी लिमिटेडका परामर्शदाताले मासिक ३ लाख तलब खाँदै आएका छन् । लिमिटेडमा परामर्श दाताको रुपमा फागुन २० गते नियुक्ति भएका तिलकमाेहन भण्डारी दैनिक १० हजार तलब खाँदै आएका छन् । उनको समयअवधि ४ सय ५० दिनको रहेको छ । उनले सो समयअवधिमा लिमिटेडले ४५ लाख लिनेछने । फागुन २० गतेनै नियुक्ती पाएका वसन्त जोशीले ३ सय १२ दिनमा २४ लाख ९६ हजार लिनेछन् । यस्तै ९० दिनका लागि नियुक्ति लिएका ढुण्डीराज दाहालले दैनिक ८ हजार पारिश्रमिक लिदैं आएका छन् । उनले कार्यअवधिभर ७ लाख २० हजार लिनेछन् । यसैगरी विमलप्रसाद ढकाले ३ सय १२ दिनमा १८ लाख तलब लिनेछन् । ३१२ दिनकै लागि नियुक्ति पाएका निर्मल तण्डुकारले दैनिक ५ हजार ७६९ पारिश्रमिक लिदैं आएका छन् । उनले कार्यअवधी भर १८ लाख लिनेछन् । ५ जनालाई नै करारमा नियुक्ति गरिएको लिमिटेडका प्रवक्ता सुरेश आचार्यले बताए । आचर्यका अनुसार उनीहरुलाई एडीबीको शर्त अनुसार गरिएको हो । उनीहरूकाे समयअवधि सकिएपछि करार थप नहुने अाचार्यले बताए । ५ जना परामर्श दातालाई लिमिटेडले करिब १ करोड १४ लाख खर्च गर्नेछ ।
गार्इ पाल्ने राजेन्द्रराज पन्त बने सर्वोत्कृष्ट कृषक, पाउने भए २ लाख रुपैयाँ
काठमाडौं । सरकारले यस आर्थिक वर्ष २०७४/७५ को सर्वोत्कृष्ट राष्ट्रपति पुरस्कार राजेन्द्रराज पन्तलाई दिने घोषणा गरेको छ । गोरखा पालुङटार नगरपालिका वडा नं ७ का उनलाई गाई पालन विधामा उक्त राष्ट्रियपति सर्वोकृष्ट पुरस्कार वितरण तथा सम्मान गर्न लागेको हो । गाई पालक पन्तलाई पुरस्कार स्वरुप नगद २ लाख रुपैयाँ तथा प्रमाण पत्र लगायतले सम्मान् गरिने मन्त्रालयको भनाइ छ । त्यस्तै भरतपुर महानरनगरपालिका चितवनका योगेन्द्रबहादुर खड्कालाई बाख्रापालनमा, खजुरा गाँउपालिका बाँकेका लालबहादुर सुनुवारलाई च्याउ खेतीमा राष्ट्रियपति उत्कृष्ट कृषक पुरस्कार वितरण गर्ने सरकारले घोषणा गरेको छ । धनुषा ननुपट्टी गाँउपालिका बौएलाल मुखिया र कैलाली टिकारपुर नगरपालिकाका रामबहादुर कुँवरलाई क्रमशः माछा उत्पादन÷प्रजनन र केरा खेतीको लागि राष्ट्रपति उत्कृष्ट कृषक पुरस्कार वितरण तथा सम्मान गर्ने भएको छ । उनीहरुलाई मन्त्रालयले नगद १ लाख रुपैयाँ तथा सम्मान् पत्र लगायतले सम्मान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । कृषकहरुको मनोबल उच्च राख्दै उनीहरुको योगदानलाई सम्मान गर्न तथा समग्र कृषि पेशालाई समाजनको आकर्षक एंव सम्मानित पेशाको रुपमा स्थापित गर्ने उद्देश्यले उक्त पुरस्कार प्रदान गरिन्दै आएको हो । ०७१/७२ देखि कृषि, भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्रालयले राष्ट्रपति उत्कृष्ट कृषक पुरस्कार प्रदान गर्ने कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ । पुरस्कार वितरण तथा सम्मान कार्यक्रम राष्ट्रपति उत्कृष्ट कृषक पुरस्कार कार्यक्रम कार्यान्वयन कार्यविधि २०७१ (पहिलो संशोधन २०७२) अनुसार सञ्चालन हुँदै आएको छ । मन्त्रालयको अनुसार स्वीकृत कार्यविधि अनुसार राष्ट्रियस्तरको पत्रिकामा सार्वजनिक सूचना प्रकाशन गरी जिल्लास्तरमा निवेदन गरिन्छ । संकलन गरिएको निवेदनलाई जिल्ल समितिबाट उत्कृष्ट कृषकहरु छनौट गरी क्षेत्रीय समितिमा सिफारिशसाथ पेश गरिन्छ । त्यसपश्चात क्षेत्रीय समितिबाट छनौट भएका उत्कृष्ट कृषकहरुमध्येबाट केन्द्रिय समितिले राष्ट्रियस्तरमा राष्ट्रपति उत्कृष्ट कृषक पुरस्कारको घोषणा गर्ने प्रक्रियागत व्यवस्था गरिएको छ । उक्त पुरस्कार बुधबार एक समारोहकोबीच मन्त्रालयलय अन्तगर्तको कृषि विभागस्थित हरिहर भवनमा वितरण गर्ने कार्यक्रम रहेको मन्त्रालयका सचिव डा. युवकध्वज जिसीले जानकारी दिए ।
रसुवावासीको सेयर वितरण प्रक्रिया स्थगित
रसुवा । निर्माणाधीन साञ्जेन र रसुवागढी जलविद्युत् आयोजनाबाट रसुवावासीले पाउने १० प्रतिशत शेयर वितरणको प्रक्रिया स्थगन भएको छ । रसुवाका सबै जनप्रतिनिधि र सरोकारवाला निकायबीच आज भएको छलफलले रसुवावासीसँग रकम अभाव भएका कारण विद्युत् उत्पादन नभएसम्मका लागि जिल्लावासीले पाउने शेयरको वितरण प्रक्रिया स्थगन गर्ने निर्णय भएको जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख कुलप्रसाद भट्टले जानकारी दिएका छन् । रसुवावासीका लागि १० प्रतिशत शेयर दिनुपर्ने कानूनी व्यवस्था भएबमोजिम रसुवागढीले ६८ करोड ४२ लाख रुपैयाँ तथा साञ्जेन माथिल्लो र तल्लो जलविद्युत् आयोजनाले ३६ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको शेयर पाउने तय भएको थियो । भूकम्पपछिको आवास पुनःनिर्माणका कारण नागरिकको आर्थिक अवस्था कमजोर भएको निष्कर्ष निकाल्दै विद्युत् उत्पादन नहुन्जेलका लागि शेयर वितरण प्रक्रिया स्थगन गर्न जनप्रतिनिधिले निर्णय लिएको जिल्ला समन्वय समिति रसुवाले जनाएको छ । भूकम्पपछि आवास पुनःनिर्माण भइरहेको र स्थानीयवासीलाई घर बनाउन रकम अपुग भइरहेको अवस्थामा गाउँमा चर्को ब्याजको रकमबाट विद्युत् उत्पादन नहुँदै शेयर खरिद गर्न बाध्य बनाउँदा जिल्लावासीको हित नहुने निष्कर्ष निकाल्दै सहजीकरणका लागि कानून संशोधन गर्न अर्थमन्त्रालयमार्फत धितोपत्र बोर्डमा आग्रह गर्ने निर्णय समितिले गरेको छ । विद्युत् उत्पादन हुन २० महिनाभन्दा बढी समय लाग्ने आयोजनाले जनाएको छ । सर्वसाधारण र अन्य क्षेत्रका लागि छुट्याइएको शेयर निष्काशन प्रक्रिया भने अगाडि बढाउन जनप्रतिनिधिले आयोजनासमक्ष आग्रह गरेका छन् । आयोजनाको वस्तुस्थितिबारे रसुवागढी जलविद्युत् कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक माधव कोइराला र साञ्जेन जलविद्युत् कम्पनीका कार्यकारी प्रमुख किरण श्रेष्ठले कार्यपत्र प्रस्तुत गरेका थिए। भूकम्पपछिको आवास निर्माण गर्न सरकारले दिएको अनुदान रकमले धौधौ परिरहेको अवस्थामा विद्युत् उत्पादन भएपछि मात्र शेयर बाँडफाँड गर्ने प्रावधानका लागि जनप्रतिनिधिले राखेका धारणा नै सही भएको नागरिक समाजका अध्यक्ष बाबुलाल तामाङले बताए । १३ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँको लागतमा निर्माणाधीन १११ मेगावाट क्षमताको रसुवागढीले ६२ प्रतिशत र रु सात अर्ब २४ करोड ३२ लाखको लागतअन्तर्गत दुई भागमा निर्माणाधीन ५७ दशमलव ३ मेगावाटको साञ्जेनले ७० प्रतिशत निर्माण पूरा भएको जनाएका छन् । यहाँ सञ्चालित विद्युत् आयोजनामा राजनीतिक प्रभाव परेको र कर्मचारी भर्ना छनोट अपारदर्शी भएको प्रतिनिधिसभा सदस्य मोहन आचार्यले आरोप लगाएका छन् । कर्मचारी भर्नाको स्पष्ट मापदण्ड बनाई पारदर्शी र निष्पक्ष तवरले अगाडि बढ्न उनले आग्रह गरेका छन् । रासस
असार २८ गते स्वरोजगार लघुवित्तको बुक क्लोज, हकप्रद सेयर जारी गर्ने
काठमाडौं । स्वरोजगार लघुवित्त वित्तीय संस्थाको आगामी असार २८ गते बुक क्लोज हुने भएको छ । संस्थाले हकप्रद सेयर निष्कासन गर्ने प्रयोजनको लागि उक्त एक दिन कम्पनीको कारोबारको दर्ता किताब बन्द गर्न लागेको हो । संस्थाले हाल कायम रहेको चुक्ता पुँजीको शतप्रतिशत हकप्रद सेयर जारी गर्ने छ । हाल कम्पनीको चुक्ता पुँजी १२ करोड २४ लाख रुपैयाँ रहेको छ । १०० प्रतिशत(१ः१को अनुपातमा) हकप्रद जारी पश्चात संस्थाको पुँजी २४ करोड ४९ लाख रुपैयाँ पुग्ने छ ।
डोनाल्ड ट्रम्पको नाकमै बामपन्थी सरकार, सुध्रिएला अमेरिका-मेक्सिको सम्बन्ध ?
काठमाडौं । दक्षिण अमेरिकी राष्ट्र मेक्सिकोले नयाँँ राष्ट्रपति पाएको छ । आइतबार भएको मतदानमा बामपन्थी नेता आन्द्रेस म्यानुअल लोपेज ओब्राडोरले कुल मतको ५३ प्रतिशत मत ल्याउदै राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएका हुन् । बिबिसीका अनुसार लोपेजले नजिकका प्रतिद्धन्दी रिकार्डो अनायलाई दोब्बर मतले पराजित गर्दै राष्ट्रपतिमा चुनिएका हुन् । अनायले २२ प्रतिशत मत प्राप्त गरेका थिए । यस्तै अर्का प्रतिद्धन्दी मान्डेले १६.५ प्रतिशत र रोड्रिगेजले ५ प्रतिशत मत प्राप्त गरेका थिए । अमेरिका र मेक्सिको बिचको सम्बन्ध बिग्रिरहेको अवस्थामा बामपंथी नेता लोपेज उदयले दुई देशबिचको सम्बन्ध कस्तो रहन्छ भन्ने कुरा चर्चा हुन थालेको छ । राट्रपतिमा विजयी भएपनि लोपेजले प्रतिक्रिया दिदैं आफु भ्रष्ट्राचार र छिमेकी देशहरुसँगको सम्बन्ध सुमधुर बनाउने बताएका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले ट्विट गर्दै लोपेजले बधाई दिएका छन् । उनले भनेका छन् -‘मलाई विस्वास छ उनले उत्कृष्ट कार्यसम्पादन गर्नेछन् र मेक्सिको-अमेरिका सम्बन्ध थप उचाइमा पुग्नेछ ।’ राट्रपति ट्रम्पले मेक्सिकोको सिमाबाट अमेरिकामा आप्रवासी भित्रिएको भन्दै सिमामा पर्खाल लगाउने चुनावी नारा दिदैं राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएका थिए ।
हरेक क्षेत्रमा अगुवाई गर्दै शिखर इन्स्योरेन्स, हजार रोगको उपचारसहित स्वास्थ्य बीमामा फोकस
काठमाडौं । शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनी निर्जीवन तर्फको अगुवा कम्पनी हो । हाल १८ वटा निर्जीवन बीमा कम्पनी सञ्चालनमा छन् । त्यसमध्ये १५ औं कम्पनीको रुपमा १४ वर्षअघि स्थापना भएको यो कम्पनी धेरै कोण र आधारबाट सबैभन्दा राम्रो बीमा कम्पनी भएको छ । एक अर्ब ५ करोड चुक्ता पुँजी भएको यो कम्पनी पुँजीको आधारमा पनि सबैभन्दा ठूलो निर्जीवन बीमा कम्पनी हो । यस कम्पनीले चालु आर्थिक वर्षमा २ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ प्रिमियम आम्दानी गरेको छ । जुन निर्जीवन तर्फको कुल बजारको करिव १७ प्रतिशत हिस्सा हो । अरु कुनै पनि कम्पनीले कुल बजारको १० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा लिन सकेका छैनन् । त्यस्तै यस कम्पनीले बीमा पोलिसी संख्या २ लाख ६५ हजार भन्दा बढी बिक्री गरेको छ जुन कुल बजारको १९ प्रतिशत भएको कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीको शाखा हाल ७५ वटा छन् । निकट भविष्यमा शाखा संख्यालाई १०० भन्दा बढी बनाउने कम्पनीको योजना छ । शाखा सञ्जालको आधारमा पनि शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनी नम्बर वान छ । लगानीकर्तालाई दिने लाभांशको आधारमा पनि शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनी अरु भन्दा अगाडि छ । पछिल्लो छ वर्षमा कम्पनीले सेयरधनीलाई वार्षिक कम्तिमा २० र बढीमा ६० प्रतिशतसम्म बोनस दिएको छ । सञ्चालनमा आएको १३ वर्षमा लगानीकर्तालाई नगद र बोनस सेयर गरी २३६ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्न सफल भएको छ । कम्पनीको नेटवर्थ १ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ छ । चैत मसान्तसम्ममा कम्पनीले ३३ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । जनशक्ति विकास, प्रोफेशनालिजम्को विकास र जनचेतना वृद्धि जस्ता कार्यमा पनि शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनी सबैभन्दा अगाडि रहेको बताउँछन् यस कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दीपप्रकाश पाण्डे । कम्पनी सेवाग्राहीप्रति पनि उच्च सर्तक र प्रतिवद्ध छ । ‘हामीले एक आर्थिक वर्षभित्रमा १ अर्ब ३ करोड रुपैयाँसम्म बीमितको दावी भुक्तानी गरेका छौं । बीमा विश्वासमा चल्ने संस्था भएको, समस्या पर्दा बीमा कम्पनीले सहयोग गर्छ भन्ने विश्वासका आधारमा बीमा गरिने भएकोले बीमितको दावी भुक्तानी समयमा नै गर्दै आएको र बीमितको विश्वास कै कारण कम्पनी अग्रस्थानमा उभिन सफल भएको पाण्डे बताउँछन् । कम्पनीले धेरै क्षेत्रमा अगुवाई गरेको छ । कम्पनीले पहिलो पटक मौषम सूचकमा आधारित बीमा सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । जुन किसानलाई निकै उपयोगी भएको छ । कम्पनीले नेपालमा पहिलो पटक जटिल रोगको बीमा शुरु गरेको छ भने क्यासलेस हेल्थ इन्स्योरेन्स सर्भिश शुरु गरेको छ । स्वास्थ्य बीमामा फोकस ‘मानिसहरुमा लाग्ने रोग पनि वृद्धि भईरहेको छ, उपचार खर्च पनि बढिरहेको छ । यस समस्याको समाधान अन्ततःस्वाथ्य बीमा नै हो’ पाण्डे भन्छन्–‘त्यसैले हामीले एक हजार भन्दा बढी रोगको उपचार हुने गरी स्वास्थ्य बीमा योजना लागू गरेका छौं ।’ १००० रोग भनेको विश्वभरमा देखिने अधिकांश रोग हुन् जसको उपचार हुन्छ । पाण्डेका अनुसार यी रोगहरुको पहिचाहन भएको छ र यस्ता रोग लाग्यो भने उपचार खर्च कति हुन्छ भनेर रिसर्च गर्ने पनि भईसकेको छ । हरेक प्रकारको रोगको बीमा गरिएको हुने र बीमा गरिएका रोगहरुको सूचि बीमा पोलिससँगै बीमितलाई दिने पुस्तिकामा उल्लेख गरिएको हुन्छ । ‘कुनै जोखिम बढी हुन्छ, कुनै रोगको उपचार विधि जटिल हुन्छ । तर सामान्यतय धेरै रोगको उपचार कति हुन्छ भनेर स्पष्ट नै भएका हुन्छन्’ पाण्डेले भने–थोरै खर्च हुने निश्चित प्रकारको उपचारको तत्काल भुक्तानी हुन्छ । स्वास्थ्य बीमा सेवा प्रभावकारी बनाउन थर्ड पार्टी एडमिनिस्ट्रेटर आवश्यक रहेको उनी बताउँछन् । ‘थर्ड पार्टी एडमिनिस्ट्रेटरको लागि अहिले कानुनी प्रबन्ध छैन । नयाँ कानुनमा थर्ड पार्टी एडमिनिस्ट्रेटरको व्यवस्था गर्न हामीले बीमा समितिलाई सुझाव दिएका छौं’ उनले भने । थर्ड पार्टी एडमिनिस्ट्रेटरको सेवा व्यक्तिले पनि दिन सक्छ । संस्थागत रुपमा यस्तो सेवा दिने कम्पनीहरु पनि आउनसक्छन् । बीमा कम्पनीहरुले ग्राहकलाई बीमा सेवा दिन्छन् । विरामी परेपछि बीमितले लिने उपचार, उसले पाउने सुविधा, उसले गरेको खर्च सबै एडमिनिस्ट्रेटरले हेर्छ । अस्पतालले विरामीसँग उचित शुल्क लिएको छ कि बढी लिइहेको छ कि छैन ? बीमितले बील सहि रुपमा पेश गरेको छ कि गडबडी गरेको छ भनेर थर्ड पार्टी एडमिनिस्ट्रेटरले हेर्छ । ‘थर्ड पार्टी एडमिनिस्ट्रेटरले अस्पताल र बीमा कम्पनीबीच पुलको काम गर्छ । उसले डाटा म्यानेज गर्ने, भुक्तानी गर्ने काम गर्छ’ उनले भने । योजनाबद्ध रुपमा अस्पतालमा जानुछ भने बीमा कम्पनीलाई जानकारी दिएर उपचार गर्दा झनै सजिलो हुन्छ । पूर्व समय तालिका अनुसार अस्पतालमा भर्ना भएर, उपचार गरेर आरामले फर्कन सकिन्छ । थर्डपाटी एड्मिनिस्ट्रेटरले सबै बस्दोबस्त मिलाई दिएको हुन्छ । अकस्मात विरामी पर्ने वा अकस्मात अस्पताल जानु पर्ने अवस्थामा विरामीले पहिला भुक्तानी गरेर पछि बीमा दावी गर्न सक्छन् । ‘हामीले देशका ठूला २२ अस्पतालहरुमा नगदरहित कारोबार गर्ने गरी उपचारको सम्झौता गरिसकेका छौं । भारतमा थर्डपार्टी एड्मिनिस्ट्रेटर सिस्टममा गएको ६ वटा ठूला अस्पतालमा उपचार गर्दा पनि बीमा सुविधा प्राप्त गर्न सकिन्छ । नक्कली विलको समस्या नक्कली विल पेस हुने समस्याबाट बीमा कम्पनीहरु सफर छन् । पाण्डे भन्छन्–‘अरु क्षेत्रमा जस्तै बीमा क्षेत्रमा पनि मोरल हजाड रिस्क (अनैतिक कार्यबाट हुने जोखिम) हुन्छ । यस्तो समस्या क्रमशः नियन्त्रण हुँदै गएको छ । खासगरी थर्डपार्टी एड्मिनिष्ट्रेटर भएको अवस्थामा समस्या हुँदैन । ‘एउटा केस हामीकोमा आयो । ५० हजारको तीन वटा एन्टिवाइटिकङ खाएको भनेर बीलसहित बीमा दावी भयो । लगत्तै ती महिलाले बच्चा पाईन, सबै कुरा राम्रो भयो । हामीले पत्ता लगायौ कि दावी गरिएअनुसारको औषधि सेवन गरेको भए ती महिलाले पाउने वच्चा बाँच्ने सम्भावना शून्य हुनेथियो । त्यस्तो खतरा औषधि थियो त्यो । पछि त्यो दावी फिर्ता भयो’ विकृतिको उदाहरण उनले दिए । नेपालीहरु वर्तमानमा भन्दा भविष्यप्रति बढी चिन्तित हुन्छन् । जुन देशमा सरकारले नागरिकलाई स्वाथ्य सुविधा राम्रो दिएको छ, निशुल्क स्वास्थ्य उपचार दिन्छ, त्यो देशमा नागरिकहरु भविष्यप्रति धेरै चिन्तित हुँदैनन् । तर नेपाल जस्तो देशमा स्वास्थ्यप्रति सबै चिन्तित बन्नु परेको छ । ‘हामीले शुरुमा भारतको बीमा रेटलाई नेपालमा लागू गर्यौ । तर नेपालमा बीमा दावी कम आयो । त्यसपछि बीमा शुल्क दर एकपटक २० प्रतिशत, अर्को पटक १५ प्रतिशत गरेर दुई पटक घटाईसक्यौ’ उनी भन्छन्–बीमा गर्ने अभ्यास आम रुपमा बढ्दै जाने हो भने बीमा शुल्क झनै घट्नेछ । पछिल्लो समय कर्पोरेट क्षेत्रले आफ्न कर्मचारीको सामूहिक स्वाथ्य बीमा गराउने अभ्यास बढेको छ । तर सर्वसाधारणमा स्वाथ्य बीमाको अभ्यास कम नै छ । बीमा गर्नेहरु मध्ये जसले उपचार गर्नुपर्यो उसले फेरि बीमा गर्छ । तर एक वर्ष बीमा गरे, विरामी भएन भने मानिसहरु अनावश्यक खर्च भयो भनेर सोच्छन् त्यो गलत हो, पाण्डे भन्छन्–‘बीमालाई खर्च मान्ने होइन, लगानी सम्झनुपर्छ ।’ याे पनि बोनस सेयर दिएर दुई अर्ब रुपैयाँ चुक्ता पुँजी बनाउन सक्षम छौं -दीपप्रकाश पाण्डे
मेस्सी र रोनाल्डो घर फर्किए, आज नेइमारको पालो हो ?
काठमाडौं । विश्व फुटवलका स्टारद्धय लियोनेल मेस्सी र रोनाल्डो दुबै घर फर्किसकेका छन् । मेस्सीको अर्जेन्टिनाले फ्रान्ससँग पराजय व्यहोरेर रसिया छाड्नु परेको हो भने रोनाल्डोको पोर्चुगलले उरुग्वेसँग पराजित भएर यसपालीको विश्व कपबाट हात धुनु परेको हो । मेस्सीको अर्जेन्टिनालाई युरोपियन पावर हाउस फ्रान्सले घर पठाउँदा युरोपियन च्याम्पियन पोर्चुगललाई दक्षिण अमेरिकी उरुग्वेले सिकार बनायो । मेस्सीको अर्जेन्टिनालाई उपाधीको प्रमुख दावेदार मानिएको थियो भने रोनाल्डोको पोर्चुगलले पनि युरो कपमा जस्तै अप्रत्यासित नतिजा ल्याउने धेरैको अनुमान थियो । तर मेस्सी र रोनाल्डोले एकै दिन एकै चरण अर्थात प्रि क्वार्टर फाइनलबाटै घर फर्कनु पर्यो । अर्जेन्टिना र पोर्चुगल भन्दा पहिले नै डिफेन्डिङ च्याम्पियन जर्मनी घर फर्किसकेको थियो । अर्जेन्टिना र पोर्चुगलले रसिया छाडेको भोली पल्टै अर्काे दावेदार स्पेनको विश्व कप यात्रा पनि टुंगीसकेको छ । आज अर्थात सोमबार अर्का स्टार नेइमारको ब्राजिलले मेक्सिकोको सामना गर्दैछ । जर्मनी, अर्जेन्टिना, पोर्चुगल र स्पेन बाहिरिएपछि ब्राजिलको पराजय पनि नजिक आईरहेको अनुमान गर्नेहरुको संख्या बढिरहेको छ । आज ७ः४५ बजे ब्राजिलले मेक्सिकोको सामना गर्नेछ भने ११ः४५ बजे बेल्जियमले जापानको सामना गर्नेछ । एक पछि अर्काे अप्रत्यासित नजिता आईरहेको विश्व कपमा मेक्सिकोले ब्राजिल र जापानले बेल्जियमलाई पराजित गरे भने पनि आश्चर्य भने हुने छैन् । मेक्सिकोले डिफेन्डिङ च्याम्पियन जर्मनीलाई पराजित गरेको थियो भने जापान पनि अप्रत्यासित नजितासहित नक आउट चरणमा पुगेको एसियाली पावर हाउस हो । यद्यपी स्टार खेलाडीहरुले भरिएको ब्राजिलले जर्मनी, अर्जेन्टिना, पोर्चुगल र स्पेनको पराजयबाट पाठ सिक्न सक्ने सम्भावना छ । बेल्जियमले स्पेनकै नियति नभोग्नका लागि नयाँ रणनीतिका साथ मैदान उत्रने सम्भावना भने जिवितै छ ।
