राष्ट्र बैंकले रोक्यो स्वावलम्बनको एफपीओ, संस्थापक सेयर स्वामित्व पनि परिवर्तन नहुने
काठमाडौं । स्वावलम्बन लघुवित्त वित्तीय संस्थाले निष्कासन गर्न लागेको थप सार्वजनिक निष्कासन(एफपीओ) प्रक्रियालाई नेपाल राष्ट्र बैंकले रोकेको छ । संस्थाले तत्काल जारी गर्न लागेको १० करोड ४८ लाख १४ हजार ८०० रुपैयाँ बराबरको एफपीओको अनुमतिलाई बैंकले रोक्का गरेको हो । संस्थाको संस्थापक र सर्वसाधारणको पुँजी अनुपात ७०ः३० रहेको छ । उक्त पुँजी अनुपातलाई परिर्वतन गरेर ५१ः४९ कायम गर्ने संस्थाको प्रस्तावलाई राष्ट्र बैंकले अस्वीकृत गरेको छ । यी दुबै प्रस्तावलाई यस वित्तीय संस्थाको गत पुस २६ मा सम्पन्न साधारणसभाले अनुमोदन गरिसकेको थियो । त्यसपछि अनुमतिका लागि राष्ट्र बैंकमा पेश गरेको उक्त प्रस्ताव अस्वीकृत भएको वित्तीय संस्थाले बुधबार एक सूचनाद्धारा जानकारी गराएको छ ।
माछापुच्छ्रे बैंक र चिरायु नेशनल अस्पतालबीच सेवा सम्बन्धी सम्झौता
काठमाडौं । माछापुच्छ्रे बैंक र चिरायु नेशनल अस्पताल तथा मेडिकल इन्स्टिच्यूटबीच बैंकका ग्राहकहरुलाई छुट प्रदान गर्ने सम्बन्धी सम्झौता भएको छ । सम्झौतापत्रमा माछापुच्छ्रे बैंकको तर्फबाट नायब प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सन्तोष कोईराला तथा चिरायु नेशनल अस्पताल तथा मेडिकल इन्स्टिच्यूटको तर्फबाट सञ्चालन निर्देशक चण्डेश्वर वैद्यले हस्ताक्षर गरेका हुन् । सम्झौता अनुसार माछापुच्छ्रे बैंकका ग्राहकहरूले चिरायू नेशनल अस्पतालका सेवाहरुमा १५% सम्मको छुट पाउने छन् । बैंकका ग्राहकहरूले उक्त छुट, बैंकको डेबिट अथवा क्रेडिट कार्ड प्रयोग गरी बिल भुक्तानी गर्दा पाउन सक्नेछन् । मलुकभर बैंकका ९३ वटा शाखाहरु लगायत ६२ शाखा रहित बैकिङ्ग सेवा समेत गरी जम्मा १५५ स्थानबाट ग्राहकलाई बैंकिङ्ग सुबिधा प्रदान गरिरहेको छ । साथै, बैंकको देशभर ११५वटा एटीएमहरु सञ्चालनमा रहेका छन् ।
सरुवा रोगबाट ६ महिनामा ८ जनाको मृत्यु, कसरी बच्ने ?
काठमाडौं। जाडो महिनालाई बिदाइ गरेर हामीले गर्मी महिनालाई स्वागत गर्ने समय आएको छ । गर्मी मौसमसंगै अब सरुवा रोगलाई पनि स्वागत गर्ने समय आएको छ । गर्मी मौसममा रोगको संक्रमण छिटो फैलन्छ । हावा, पानी, लामखुट्टे लगायतका किटबाट सरुवा रोगको संक्रमण हुने गर्छ ।२ ०१८ को राष्ट्रिय सरुवा रोग महाशाखाको रिपोर्ट अनुसार नेपालमा मुख्य ७ सरुवा रोग मानिसहरुमा देखिएको छ। त्यसमा पहिलो नम्बरमा स्क्रब टाईफाईस, दोस्रोमा डेंगु, त्यसपछी मलेरिया, कालाजार, लेप्टोस्प्रोसिस, ब्रुसेलियोसिस, चिकुनगुनिया रहेका छन्। शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवारोग अस्पताल, टेकुका सरुवारोग विशेषज्ञ डा. शेरबहादुर पुन गर्मी मौसममा पानीजन्य तथा किटजन्य रोगहरु लाग्न सक्ने भएकाले समयमै सचेत हुनुपर्ने बताउंछन्। रोग लागेर उपचार गर्नुभन्दा रोग लाग्न नदिनु नै बेस हुन्छ । जुनसुकै उमेर र वर्गका मानिसले स्वास्थ्यप्रति सचेत हुनुपर्छ । सुतीको कपडा लगाउने, व्यक्तिगत सरसफाइमा ध्यान दिने, दिनहुँ नुहाउने, प्रशस्त पानी र झोल पदार्थ पिउने गर्दा गर्मी मौसममा पनि स्वस्थ रहन सकिने उनी बताउँछन्। १. स्क्रब टाईफस स्क्रब टाइफस एक प्रकारको जीवाणु ‘रिकेटसिया सुसुगामुसी’ ले संक्रमित सूक्ष्म कीरा (माइट) को टोकाइका कारण फैलिन्छ । यो कीरा मुख्यत: खेत, झाडी, घाँस आदि भएको ठाउँमा बस्ने मुसा प्रजातिमा पाइन्छ । यो रोग उत्पन्न गर्ने ब्याक्टेरिया संक्रमित मुसाको पेटभित्रका प्वालहरूमा बस्छ । यसको लक्ष्ण उक्त किराले टोकेको १०-१५ दिनमा देखिने गर्छ। कसैकसैमा भने यसको लक्ष्ण देखिन २० दिन पनि लाग्न सक्छ। ज्वरो आउनु, टाउको दुख्नु, खोकी लाग्नु, माम्सपेसी दुख्नु, पाचन अंगमा गड्बडी आउनु, शरीरमा रातो बिबिरा देखिनु आदी यसका प्रमुख लक्षण हुन । यसले गर्दा संक्रमित व्यक्तीको धेरै अंगमा समस्या देखिन थाल्दछ। बेलायतस्थित नेसनल हेल्थ सर्भिस (एनएचएस) का अनुसार, स्क्रब टाइफसको उपयुक्त उपचार नगर्दा जटिलता देखिन सक्ने जोखिमसमेत रहन्छ । सधैँका लागि सुन्ने क्षमता गुम्नु, निम्न रक्तचाप हुनु, अंगमा क्षति पुग्नु, मृगौला फेल हुनु, निमोनियाजस्ता अर्को ब्याक्टेरियाबाट हुने संक्रमण देखिनु, छारे रोगको लक्षण देखिनु, थकान हुनु, मासु कुहिन थाल्नु जस्ता समस्या देखिन सक्ने एनएचएसले जनाएको छ । ईपीडियोमोलोजी शाखाको डाटा अनुसार २०१८ को १ जनवरीदेखी अक्टोबरको तथ्याङ्क अनुसार ७७३ मानिसमा स्क्रब टाईफस पाईएको छ, जसमा १ जनाको मृत्यु भएको छ। महाशाखाका अनुसार सबैभन्दा बढी यस रोगका बिरामी पाल्पामा देखिएको छ । बच्ने उपाय यो एक प्रकारको व्याक्टेरिय रिकेटसियाले लगाउने रोग हो । झाडी वरिपरि, कृषि काम गर्ने, जताततै बस्ने, चौर झारमा बस्नेमा सर्ने सम्भावना बढी भएकाले यस्ता ठाउँमा जानेले होस पुर्याउनु पर्छ । शरीर छोपिने कपडा लगाउने, चौरमा बस्दा गुन्द्री, म्याट ओछ्याउने र राति सुत्दा मलम लगाएर सुत्ने गर्नुपर्छ । सम्भव भए भूइँमा नबसी खाटमा बस्ने, मुसा नियन्त्रण गर्ने र किटनासक औषधि छर्कने गर्दा यो रोगबाट धेरै हदसम्म बच्न सकिन्छ । २. डेंगु यडिस प्रजातीको लामखुट्टेको टोकाइबाट डेंगुको संक्रमण हुन्छ । डेंगु सार्ने लामखुट्टेले पानी जमेको स्थानमा फूल पार्छ । अन्य लामखुट्टेले लामो समयदेखि जमेको पानी, फोहोर पानी, हिलोमा जमेको पानीमा फुल पार्ने भएपनि एडिस प्रजातिको लामखुट्टेले तीन चार दिनदेखी जमेको पानीमा मात्र फुल पार्ने गर्छ । वर्षाको पानी जम्ने टीनका डब्बाहरू, रंगका खाली डब्बा, थोत्रो टायर, अलकत्रा वा मट्टितेलका खाली ड्रमहरू, फुलदानी, गमला, पानीका ट्ंयाकी आदिमा यस्ले फुल पार्दछ । शहरी क्षेत्रमा यस्ता वस्तुहरू पर्याप्त मात्रामा हुने भएकाले पनि यो लामखुट्टे सहरमा बढी देखिने गर्छ। यसको लक्षण भनेको अत्याधिक टाउको दुखाई यसको लक्षण भनेको अत्याधिक टाउको दुखाई, ज्वोरो आउने, वान्ता हुने, आँखाको अगाडि भाग दुक्ने जस्ता लक्ष्ण देखिन्छ। ईडीसीडीको तथ्यांक अनुसार जनवरी १ देखी अक्टोबर २०१८ को अवधिमा ११४ जनामा डेंगु देखिएको छ, जसमा १ जनाले आफ्नो ज्यान गुमाएका छन्। तथ्यांक अनुसार रुपन्देहीमा सबैभन्दा धेरै डेगुको बिरामी भेटाईेको छ। बच्ने उपाय डेंगु ज्वरोबाट बच्न लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्नुका साथै लामखुट्टेको वृद्धि रोक्नु पर्छ । यसका लागि निम्न उपायहरु अपनाउनुपर्छ । १. पानी जम्न सक्ने भाँडाहरु जस्तैः गमला फुलदानी खाली बट्टा अल्कत्रा वा मट्टितेलका खाली ड्रमहरु गाडीको काम नलाग्ने टायर आदिमा पानी जम्न नदिने उपाय गर्नुपर्दछ । २. पानीका ट्याङ्कीलाई लामखुट्टे प्रवेश गर्न नदिने गरी ढाकेर राख्नुपर्छ । ३. कूलरमा रहेको पानीमा प्रत्येक हप्ता एक दुई चम्चा मट्टितेल हालिदिने साथै जम्मा भएको पानी सफा गर्ने । ४. फुलदानीमा रहेको पानी हप्तामा दुई पटक फेर्नुपर्छ । ५. एडिस एजिप्टाई जातको लामखुट्टेले दिउँसो टोक्ने हुँदा दिउँसो बस्दा पनि प्रायः पूरा बाहुला भएको वा शरीर पुरै ढाकिने लुगा लगाउनु पर्छ । ६. सम्भव भएसम्म दिउँसो सुत्दा पनि झुल प्रयोग गर्नु पर्छ; साथै साना केटा केटीलाई जुनसुकै समयमा पनि झुलभित्र सुताउनु पर्छ । ७. लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्न लामखुट्टे भगाउने मल्हम पनि दल्न सकिन्छ । ८. घरका झ्याल ढोकामा जाली लगाउनु उपयुक्त हुन्छ । ९. घर वरिपरि सफा राख्ने,पानी जम्ने खाल्टाखुल्टी पुर्ने गर्नुपर्छ । ३. मलेरिया औलो भनेर चिनिने मलेरिया एनोफिलिज जातको संक्रमित पोथी लामखुट्टे टोकाइबाट सर्दछ । प्लामोडियम भाइवेक्स, प्लामोडियम मलेरी, प्लाज्मोडिम ओभेल र प्लाज्मोडिम फास्सिपारम गरी चार जातका परिजीविबाट यो रोग लाग्ने गर्दछ। प्लाज्मेडियम फाल्सीफारम जातको औँलोले मानिसको मस्तिष्कमा समेत आक्रमण गर्न सक्ने हुनाले यसमा मानिसको ज्यान जाने जोखिम रहन्छ । एनोफिलिज जातको पोथी लामखुट्टेको स्वस्थ्य मान्छेलाई टोक्दा मलेरियाको परजीवि सर्दछ । मानिसको शरीरमा प्रवेशपछि कलोजो र राता रक्तकोषमा विकास भईरगतको माध्यमबाट शरीरको विभिन्न भागमा भर फैलिन्छ र मानिसमा विभिन्न लक्ष्ण देखा पर्दछ । समयमै मलेरियाको उपचार भएन भने छोटो समयमै पनि ज्यान जान सक्छ। यसको लक्षण संक्रमित लामखुट्टेले टोकेको १० देखि १५ दिन सम्म ज्वरो आउनु, टाउको दुख्नु, वान्ता हुने, जोर्नी दुख्ने, शरीरमा रगतको मात्रा कम हुने, शरीरका भित्री अंग सुनिने, थकित महसुस हुने गर्दछ। ईडीसीडीको तथ्यांक अनुसार जनवरी १ देखी अक्टोबर २०१८ को अवधिमा १०५० जनामा मलेरिया देखिएको छ। तथ्यांक अनुसार मुगूमा सबैभन्दा धेरै मलेरियाको बिरामी भेटीएका छन्। बच्ने उपाय १. औलोको जोखिमयुक्त क्षेत्रमा वर्षको २ पटक लामखुट्टे बढी लाग्ने समयमा घरभित्र विषादी छर्किनु छर्किने २. घर, गाउँ र समुदाय सफा राखी लामखुट्टाले फुल पार्नै स्थानहरुलाई नष्ट गर्ने ३. सुत्नेबेला झुलको प्रयोग अनिवार्य रुपमा गर्ने ३. कालाजार भुसुनाको टोकाइबाट हुने कालाजार लाग्दा लगातार ज्वरो आउने, फियो र कलेजो ठूलो भई पेट फुल्ने,कमजोरी महसुस हुनेलगायत लक्षण देखिन्छ। ईडीसीडीको तथ्यांक अनुसार जनवरी १ देखी अक्टोबर २०१८ को बिचमा १५७ जना कालाजारका बिरामी भेटिएका छन् जसमध्ये ४ जनाले आफ्नो ज्यान गुमाईसकेका छन्। तथ्यांक अनुसार सर्लाहीमा सबैभन्दा धेरै कालाजारको बिरामी भेटीएका छन्। बच्ने उपाय घरबाहिर: १. प्रायजसो साँझदेखि बिहानसम्म यो भुसुना सक्रिय हुने हुनाले सकेसम्म यो समयमा बाहिर ननिस्कने । २. बाहिर जाँदा वा असुरक्षित घरहरूमा बस्दा मौसम अनुसार सहन सक्ने गरी शरीरको धेरै भाग छोप्ने कपडा लगाउने। लामो बाउला भएको सर्ट, लामो पाइन्ट र मोजा लगाउने र सर्टलाई पाइन्टभित्र घुसार्ने। ३. शरीरको लुगाले नढाकिएको भागमा तथा सर्टको बाउला र पाइन्ट गोडातिरको खुल्ला भागमुनि कीरा भगाउने मलहमहरू लगाउने। यसरी मलहम लगाउँदा यसको बट्टामा लेखिएको विधिहरू अपनाउनु पर्छ। घरभित्र: १. खुल्ला झ्यालढोकामा जाली लगाइएको वा वातानुकुलित (एयरकन्डिसन भएको) स्थानमा बस्ने। २. स्यान्ड फ्लाई नामका भुसुनाहरू लामखुट्टेभन्दा साना हुने भएकाले ससाना प्वालहरूबाट पनि सजिलै छिर्न सक्छन् भन्ने कुरा याद गर्ने। ३. सुत्ने वा विश्राम गर्ने स्थानहरूमा कीरा मार्ने विषादी छर्कने। ४. झ्यालढोकामा जाली नलगाइएको वा वातानुकुलित (एयरकन्डिसन) नभएको स्थानमा सुत्नु परेको अवस्थामा झुलको प्रयोग गर्ने र झुललाई चारैतिर डस्नाले थिचेर कीराहरू छिर्न नसक्ने बनाउने। सम्भव भएसम्म कीरा मार्ने औषधिमा (कीटनाशक भएको पाइरिथ्रोइड) डुबाइएको वा त्यस्तो औषधि छर्किएको झुलको प्रयोग गर्ने। यस्तो औषधि झ्याल/ढोकाका खापा, भित्ता, पर्दा, तन्ना, सिरक तथा अन्य कपडाहरूमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। धुने कपडाहरूमा पाँच पटक धोएपछि कीरा मार्ने औषधिको असर समाप्त हुने हुनाले पुन उपचार गर्नुपर्ने हुन्छ।
एनआईसी एशिया बैंकको नयाँ शाखा पोखरामा
काठमाडौं । एनआईसी एशिया बैंकको नयाँ शाखा पोखरामा उद्घाटन भएको छ । पोखरा महानगरपालिका वडा नं २९, पावरहाउस चोक स्थित पावर हाउस चोकमा उक्त शाखा विस्तार भएको हो । एनआईसी एशिया बैंकका कास्की शाखाका प्रमुख कर्जा अधिकृत प्रकाश बरालले शाखाको उद्घाटन गरेका हुन् । बैंकका मुलुकभर २७७ शाखा कार्यालयहरु, २८९ एटिएम, ३९ वटा एक्सटेन्सन काउण्टर एवं २३ वटा शाखा रहित बैंकिङ्ग इकाई मार्फत बैंकिङ्ग सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । बैंकको वासलातको आकार रू. २१७ अर्ब भन्दा बढि पुगेको छ भने कुलनिक्षेप करिब रू. १७३ अर्ब तथा कर्जा रू. १४८ अर्ब रहेको छ । बैंकमा ग्राहकको संख्या करिब १४ लाख ५० हजार रहेको छ ।
ब्याजदरबारे पुनर्बिचार गर्न राष्ट्र बैंकलाई बैंकर्सको आग्रह, प्रधानमन्त्रीलाई ‘ब्रिफिङ’
काठमाडौं । नेपाल बैंकर्स संघले ब्याजदरबारे पुनर्विचार गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकलाई आग्रह गर्ने भएको छ । बुधबार बसेको बैंकर्स संघको बैठकले पुनर्विचार गर्न आग्रह गर्ने निर्णय गरेको अध्यक्ष ज्ञानेन्द्र ढुंगानाले जानकारी दिए । नेपाल राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नितीको अर्ध बार्षिक समिक्षा मार्फत ल्याएको ब्याजदर सम्बन्धी व्यवस्थाले वित्तिय क्षेत्रमा समस्या आउने निष्कर्षसहित पुनर्विचार गर्न आग्रह गर्ने निर्णय गरेको जानकारी दिए ।‘मौद्रिक नीतिको अर्ध बार्षिक समिक्षाबाट ल्याईएको नीतिले अस्थिरता ल्याउँछ, वित्तिय क्षेत्रमा समस्या ल्याउँछ भनेर पुनर्विचार गर्न आग्रह गर्ने निर्णय गरेका छौं’, नेपाल बंगलादेश बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत समेत रहेका अध्यक्ष ढुंगानाले भने । यसैबिच ब्याजदरबारे प्रधानमन्त्री केपी ओलीलाई ब्रिफिङ गर्नुे निर्णय पनि बैंकर्स संघको बैठकले गरेको छ ।‘उद्योगीले प्रधानमन्त्रीलार्ई भेटेर ब्याजदरबारे हस्तक्षेप गराए, अब हामीले पनि प्रधानमन्त्रीलाई भेटेर वास्तविकता अवगत गराउने निष्कर्ष निकालेका छौं’, बैठकमा सहभागी एक प्रमुख कार्यकारी अधिकृतले भने । बैंकर्सहरुले प्रधानमन्त्रीले उद्योगीको एक पक्षिय कुरा सुनेर ब्याजदरमा हस्तक्षेप गरेको आरोप पनि लगाएका छन् । ‘नारा जुलुसका भरमा प्रधानमन्त्रीले बुझेनन् । हामीले पनि कुरा राख्ने भन्ने निर्णय भएको छ । व्यापारी र सिइओ बसेर छलफल गर्ने भन्ने योजना छ ।’ ती सिइओले भने ।
अब महालक्ष्मी विकास बैंकबाटै महालक्ष्मी लाईफ इन्स्योरेन्सको जीवन बीमा पाइने
काठमाडौं । अब महालक्ष्मी विकास बैंकको जुनसुकै शाखाहरुबाट महालक्ष्मी लाईफ इन्स्योरेन्सको जीवन बीमा योजनाहरु पाइने भएको छ । उक्त बीमा सेवा सम्बन्धी बुधबार दुई कम्पनीबीच सम्झौता भएको छ । सम्झौतामा महालक्ष्मी विकास बैंकको तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कृष्णराज लामिछाने र महालक्ष्मी लाईफ इन्स्योरेन्सको तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रमेशकुमार भट्टराईले हस्ताक्षर गरेका छन् । यस सम्झौता अनुसार महालक्ष्मी विकास बैंकले आफ्ना १०१ वटै शाखाहरुबाट महालक्ष्मी लाईफ इन्स्योरेन्सले प्रदान गर्ने सम्पूर्ण बीमा सेवा दिने छ । गत माघ २७ गतेबाट कारोबार शुरु गरेको इन्स्योरेन्सले साबधिक बीमा योजना, डबल बीमा योजना र लगानी फिर्ता बीमा योजना सार्वजनिक गरेको छ । हालसम्म महालक्ष्मी लाईफ इन्स्योरेन्सले काठमाडौं, पोखरा र वीरगंजबाट कारोबार शुरु गरिसकेको छ । साथै, यहि फागुनभित्र बाँकी १० वटा शाखा बिर्तामोड, इटहरी, जनकपुर, लाहान, नारायणगढ, बुटवल, दाङ, कोहलपुर, सूर्खेत र धनगढीबाट कारोबार शुरु गर्ने तयारी गरिहेको छ ।
बाग्मतीमा बग्यो ८ अर्ब, अझै ५० अर्ब बगाएपछि मात्रै नुहाउन पाइने !
काठमाडौं । बाग्मती सभ्यता एकीकृत विकासमा हालसम्म ८ अर्ब खर्च भएको छ । तर, अझै बाग्मती नदी सफा हुन सकेको छैन । पूर्ण रुपमा नदी सफा बनाउन र सो क्षेत्रलाई सफा र सुन्दर बनाउन अझै ५ वर्षको समय र ५० अर्ब खर्च लाग्ने अधिकार सम्पन्न बाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले जनाएको छ । सरकारले २०५१ साल चैत्रमा पशुपति क्षेत्र वातावरण कार्यान्वयन तथा अनुगमन समिति गठन गरी काम अघि बढाएको थियो । सोही समितिलाई २०६४ साल जेठमा अधिकार सम्पन्न बाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समिति नामाकरण गरी सरकारले बाग्मती सफाई अभियान चलाउँदै आएको छ । समिति मार्फत हालसम्म ८ अर्ब खर्च भएको हो । बाग्मती क्षेत्रलाई सुन्दर बनाउन अधिकार सम्पन्न बाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले थप ५३ वटा पार्क निर्माणका लागि प्रस्तावित गरेको छ । नख्खु, हनुमन्ते र बाग्मतीमा वृक्षरोपण/पार्क निर्माण, संरक्षण/सम्वद्र्धनमा स्थानीय पचिालन गर्दै जाने, तोकिएको जिम्मेवारी पूरा नगर्ने संस्थालाई दण्डित गर्ने आयोजना प्रमुख घिमिरेले बताए । बाग्मती नदी पूर्णरुपमा सफाई गर्न अझै ५ बर्षको समय लाग्ने र थप ५० अर्ब खर्च गरेपछि मात्रै बाग्मतीको पानी नुहाउन योग्य हुने समितिका आयोजनाका प्रमुख तथासदस्य सचिव आशिष घिमिरेले बताए । तर गत आइतबार शहरी विकास मन्त्री मोहम्मद इस्तियाक राईले २ बर्षभित्र बाग्मती नदीको पानी नुहाउन योग्य बनाउन योजना पेश गर्न निर्देशन दिएका थिए । २ बर्षभित्र नुहाउन योग्य नभएमा कारवाही गर्ने चेतावनी पनि मन्त्री राईले दिएका थिए । नेपाल सरकार, मन्त्रीपरिषद्बाट २०६६ साउन २७ गते बाग्मती कार्ययोजना शुरु भएसँगै हालसम्म सुन्दरीजलदेखि बाग्मती–विष्णुमती दोभानसम्मको निर्माण कार्य सम्पन्न गर्ने जिम्मा आयोजनाले लिएको छ । बाग्मती सफाईमा अहिलेसम्म के के भयो ? अधिकार सम्पन्न बाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले ६३३ रोपनी जग्गा अतिग्रहण गरेको छ । बाग्मती नदी र यसका सहायक नदीहरुको उद्गमस्थलदेखि कटुवाल दहसम्म निर्माण एवम् सरसफाई अभियानमा हालसम्म २३.३ मिटर ढल निर्माण कार्य सम्पन्न गरेको छ । १५.८५ कि.मि सडक निर्माण साथै ४८.३३ किमिमा नदी नियन्त्रण कार्य सम्पन्न भएको छ । त्यस्तै, नदीका किनारमा १६ वटा पार्क निर्माण सम्पन्न भएको छ । गुह्येश्वरी ढल प्रशोधन केन्द्र सञ्चालनमा आएको समितिले जनाएको छ । बागमती सुधार आयोजना अन्तर्गत २४ मिटर अग्लो धाप ड्याम निर्माण गरी सुख्खायाममा ३८ लिटर प्रतिसेकेण्ड पानी वहाव वृद्धि हुने गरी खरिद प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ । सुन्दरीजलदेखि गोकर्ण खण्डमा करिब ८ किमि नदी तटबन्ध निर्माण कार्य सम्पन्न भएको छ । गोकर्ण गुह्येश्वरी खण्डमा गोकर्णदेखि जोरपाटी पुलसम्म बाग्मती नदीको बहाव क्षेत्र ३५ मिटर र जोरपाटी पुलदेखि गौरीघाटसम्मको वहाव क्षेत्रलाई ४० मिटर कायम गरी नदी दायाँवायाँ किनारामा ४३४ रोपनी जग्गा अधिग्रहण गरी तटवन्धन, हरित क्षेत्र र सडक निर्माणको काम अगाडि बढाएको छ । समितिका सदस्य सचिव घिमिरेले तिलगंगा कोटेश्वर महादेव स्थानखण्ड नदीको पूर्व किनारमा ३.६५ र पश्चिम किनारमा ३.६८ किमि लम्बाइमा मुख्य ढल लाइन बिछ्याउने कार्य सम्पन्न भएको छ । साथै नदीमा मिसाइएका सम्पूर्ण ढललाई मुख्य ढल लाइन जोड्ने कार्य सम्पन्न भएको छ । आवश्यक बजेटको व्यवस्थापन, नदी क्षेत्रको जग्गामा विवाद र सुकुम्वासी वस्तीका कारण कारण काममा ढिलाई भएको आयोजना प्रमुख घिमिरेले बताए । नदीलाई प्रदुषण मुक्त गराई बाग्मती नदीको पवित्रता कार्यम गर्ने उद्देश्यले सहरी विकास मन्त्रालयको अधिकार प्राप्त समितिलाई निर्माणको जिम्मा प्रदान गरेको हो । कोटेश्वर महादेवस्थानदेखि शंखमूल खण्डसम्म दुबै किनारमा २.६ किमि ढल लाइन बिछ्याउने, दुवै किनारका सडक कालोपत्रे तथा नदी नियन्त्रण कार्य सम्पन्न भएको छ । शंखमूलदेखि थापाथली र थापाथलीदेखि बाग्मती विष्णुमती दोभान टेकु खण्डसम्म तटबन्ध, ढल विछ्याउने, लेभल क्रसिङ्ग स्ट्रक्चर निर्माण, सडक कालोपत्रे तथा नदी नियन्त्रण कार्य हालसम्म सम्पन्न भएको समितिले जानकारी दिएको छ । आयोजनका लागि आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा १ अर्व ८९ करोड २७ लाख बजेट बिनियोजना भएको छ । चालु आर्थिक वर्षमा २ किमि ढल निर्माण कार्य सम्पन्न भएको छ भने १.५ किमि नदी नियन्त्रण कार्य तथा १६ वटा पार्क निर्माण सम्पन्न भएको छ । यसैवर्ष १० वटा पार्क निर्माण भईरहेको छ, त्यस्तै ४० वटा पार्कका लागि सम्झौता भएको छ । अधिकार सम्पन्न बाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले वाटर रिचार्जको कार्य शुरु गरेसँगै ५ सय घरधुरीले पानी प्राप्त गरेका छन् भने २५ सय घरधुरीमा पानी व्यवस्थापनको तयारी भईरहेको छ । अब के के गरिंदैछ ? बाग्मती क्षेत्रलाई सुन्दर बनाउन अधिकार सम्पन्न बाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले थप ५३ वटा पार्क निर्माणका लागि प्रस्तावित गरेको छ । नख्खु, हनुमन्ते र बाग्मतीमा वृक्षरोपण/पार्क निर्माण, संरक्षण/सम्वद्र्धनमा स्थानीय पचिालन गर्दै जाने, तोकिएको जिम्मेवारी पूरा नगर्ने संस्थालाई दण्डित गर्ने आयोजना प्रमुख घिमिरेले बताए । अधिकार सम्पन्न बाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले वाटर रिचार्जको कार्य शुरु गरेसँगै ५ सय घरधुरीले पानी प्राप्त गरेका छन् भने २५ सय घरधुरीमा पानी व्यवस्थापनको तयारी भईरहेको छ । आयोजना ढिलाईको कारण के हो ? आवश्यक बजेटको व्यवस्थापन, नदी क्षेत्रको जग्गामा विवाद र सुकुम्वासी वस्तीका कारण कारण काममा ढिलाई भएको आयोजना प्रमुख घिमिरेले बताए । नदीलाई प्रदुषण मुक्त गराई बाग्मती नदीको पवित्रता कार्यम गर्ने उद्देश्यले सहरी विकास मन्त्रालयको अधिकार प्राप्त समितिलाई निर्माणको जिम्मा प्रदान गरेको हो ।
राष्ट्रियसभाको बैठकमा कर्मचारी समायोजन विधेयक पारित
काठमाडौँ । राष्ट्रियसभाले ‘कर्मचारी समायोजन विधेयक, २०७५’ सर्वसम्मतिले पारित गरेको छ । प्रतिनिधिसभाबाट सन्देशसहित प्राप्त उक्त विधेयक राष्ट्रियसभाको बैठकले पारित गरेको हो । सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री लालबाबु पण्डितले उक्त प्रस्ताव प्रस्तुत गरेका थियो । बैठकले नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने विधेयक, २०७५’लाई समेत सर्वसम्मतिले स्वीकृत गरेको छ । त्यस्त ‘नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने विधेयक, २०७५’ समेत दफावार छलफलका लागि विधायन व्यवस्थापन समितिमा पठाइएको छ । बैठकमा ती दुवै प्रस्तावलाई कानूनमन्त्रीका तर्फबाट सामान्य प्रशासनमन्त्री पण्डितले प्रस्तुत गरे। बैठकको शुरुमा राष्ट्रियसभा सचिव राजेन्द्र फुयाँलले प्रतिनिधिसभाबाट सन्देशसहित प्राप्त ‘लेखा परीक्षण विधेयक, २०७५’ र ‘जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन विधेयक, २०७५’लाई टेबुल गरेका थिए । बैठकमा विधायन व्यवस्थापन समितिका सभापति परशुराम मेघी गुरुङले ‘प्रदेश लोकसेवा आयोग (आधार र मापदण्ड निर्धारण) विधेयक, २०७५’, प्रतिनिधिसभाबाट सन्देशसहित प्राप्त ‘निवृत्तभरण कोष विधेयक, २०७५’ तथा प्रतिनिधिसभाबाटै सन्देशसहित प्राप्त ‘राहदानी विधेयक, २०७५’का सम्बन्धमा समितिका प्रतिवेदन सभासमक्ष प्रस्तुत गरेका थिए। रासस
