धमाधम नेपाल आउन थाले श्रीलंकाली, घटे भारतीय पर्यटक
काठमाडौं । सन् २०२४ को सेप्टेम्बर महिनामा ९६ हजारभन्दा धेरै पर्यटक नेपाल घुम्न आएका छन् । नेपाल पर्यटन बोर्डकाे तथ्यांकअनुसार हवाई मार्ग भएर ९६ हजार ५ सय ५ जना पर्यटक नेपाल घुम्न आएका हुन् । २०२३ को सेप्टेम्बर महिनामा ९१ हजार १२ जना मात्र पर्यटक आएका थिए । सेप्टेम्बर महिनामा सबैभन्दा धेरै पर्यटक भारतबाट आएका छन् । भारतबाट मात्रै २२ हजार ९ सय ८४ पर्यटकले नेपाल घुमेका छन् । अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस वर्ष १९.९ प्रतिशतले भारतीय पर्यटक आगमन घटेको छ । वर्षायाममा धेरै प्राकृतिक विपत्ति र सडक दुर्घटनाका कारण भारतबाट नेपाल भ्रमण आउने भारतीय पर्यटक संख्यामा ठूलो गिरावट आएको छ । भारतीय पर्यटक दुर्घटनामा परेपछि यसको असर पर्यटक आगमनमा परेकाे हाे । युएईबाट सेप्टेम्बर महिनामा १० हजार ८४, चीनबाट ८ हजार ४२, अष्ट्रेलियाबाट ५ हजार ३८ र श्रीलंकाबाट ४ हजार ९ सय १५ पर्यटक नेपाल आएका छन् । नेपाल र कोलम्बो सिधा उडानका कारण श्रीलंकाली पर्यटक आगमनमा वृद्धि भएको हो । यस्तै, युकेबाट ४ हजार ४ सय ९३ र बङ्गलादेशबाट ४ हजार १ सय ३, जर्मनीबाट २ हजार ७ सय ४, कोरियाबाट २ हजार ३ सय १५ र मलेसियाबाट २ हजार २ सय ८० जना पर्यटक सेप्टेम्बर महिनामा नेपाल घुम्न आएका छन् । सन् २०२४ को जनवरीदेखि सेप्टेम्बरसम्म ८ लाख १६ हजार ६ सय ३९ पर्यटक नेपाल आएका छन् ।
मानवीय स्वास्थ्यमा खेलबाड गर्ने औषधि पसल परे कारबाहीमा
भक्तपुर । जिल्ला प्रशासन कार्यालयले विभिन्न औषधि पसल (फार्मेसी)हरुलाई कारबाही गरेको छ । भक्तपुरका सहायक जिल्ला प्रमुख अधिकारी डोलेन्द्रप्रसाद निरौलाको नेतृत्वमा उद्योग तथा वाणिज्य कार्यालय, आन्तरिक राजस्व कार्यालय, औषधि व्यवस्था विभाग, नेपाल प्रहरी, उद्योग वाणिज्य संघसहितको टोलीले सुरु गरेको यहाँका औषधि पसलहरुको अनुगमनमा अवैध रुपमा सञ्चालितलाई कारबाही गरेको हो । भक्तपुरमा अवैध रुपमा औषधि पसल सञ्चालनमा रहेका, अदक्ष व्यक्तिद्वारा औषधि बिक्री हुने गरेको, म्याद गुज्रेका औषधि बिक्री गर्ने गरेको, औषधि पसलबाट अवैध औषधि बिक्री भइरहेको लगायतका गुनासो आएपछि प्रशासनको नेतृत्वमा अनुगमन सुरु गरेको सहायक प्रजिअ निरौलाले जानकारी दिए । अनुगमनका क्रममा भक्तपुर नगरपालिका–१ दूधपाटीमा सञ्चालित समृद्धि फार्मेसीबाट ३० हजार रुपैयाँ बराबरका औषधि जफल गरी १० रुपैयाँ जरिवाना गरिएको उनले जानकारी दिए । उक्त फार्मेसीले औषधि व्यवस्था विभागमा दर्ता नवीकरण नगरेको, तोकिएको तामक्रममा राख्नुपर्ने औषधिलाई जथाभावी राखिएको, निर्धारित मूल्यभन्दा बढी मूल्य लिएर बिक्री गरेको पाइएपछि मिति नाघेका औषधि नष्ट गर्नाका साथै जरिवाना लगाइएको हो । त्यस्तै, दूधपाटीकै न्यातापोल फार्मेसीले औषधिको बिल देखाउन नसकेपछि कारबाहीस्वरुप पाँच हजार रुपैयाँ जरिवाना लगाएको छ । खरिद बिल र बिक्री बिल देखाउन नसकेको उक्त फार्मेसीले तापक्रम मिलाएर राख्नुपर्ने औषधि जथाभावी राखेको र मिति नाघेका ५० हजार रुपैयाँ बराबरको औषधि बिक्रीमा राखेका पाइएपछि उक्त औषधि जफत गरी नष्ट गरेको छ । त्यसैगरी, सोही ठाउँका मेरिल्यान्ड फार्मेसी एन्ड क्लिनिकले अनुमति नै नलिई अकुपञ्चर सेवा सञ्चालन गरेको पाइएको छ । टोलीले अनुमतिपत्र लिएर मात्रै अकुपञ्चर सेवा सञ्चालन गर्न, साइनबोर्ड राख्न, सेवा शुल्कको लिष्ट बनाएर देखिने गरी राख्न र १५ दिनभित्र जनस्वास्थ्य कार्यालयमा सम्पर्क गर्न निर्देशन दिएको छ । यहींको भीमेश्वर फार्मेसीलाई औषधिको बिल काट्दा म्यादसमेत उल्लेख गर्न निर्देशन दिएको छ । सूर्यविनायक नपा–६ पाण्डुबजारको कल्पना फार्मेसीले औषधि विभागमा दर्ता नै नभएको औषधि बिक्रीमा राखेको पाइएपछि एक हजार ५०० रुपैयाँ बराबरको औषधि नष्ट गरेको छ । सोही ठाउँको मातृभूमि फार्मेसीले पनि बिग्रिएको फ्रिजमा औषधि राखेको पाइएपछि त्यहाँका औषधि जफत गरी नष्ट गरिएको छ । टोलीले सूर्यविनायक नगर अस्पतालमा नेपाल सरकारले तोकिएको सबै औषधि राख्न निर्देशन दिएको छ । अनुगमन नियमित रहने जनाउँदै सहायक प्रजिअ निरौलाले अधिकांश औषधि पसलमा औषधिहरु तापक्रम मिलाएर नराखेको, जथाभावी औषधि बिक्री गरेको, म्याद गुज्रेका औषधि बिक्रीमा राखेको पाइएको भन्दै मानवीय स्वास्थ्य माथि खेलबाड गर्ने औषधि पसललाई अब कडा कारबाही गरिने बताए । रासस
गुण नियन्त्रण विभागको दशैंलक्षित बजार अनुगमन सुरु
काठमाडौं । सरकारले दशैंतिहार र छठजस्ता चाडपर्वलाई लक्षित गरेर घुम्ती खाद्य प्रयोगशालासहित आजदेखि बजार अनुगमन सुरु गरेको छ । खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले आजदेखि दुईवटा मोबाइल भ्यानसहित काठमाडौं, ललिपुर र भक्तपुर जिल्लाभित्र बजार अनुगमन सुरु गरेको हो । बजार अनुगमनको सुरुवात गर्दै कृषि तथा पशुपन्छी विकासमन्त्री रामनाथ अधिकारीले भने, ‘सरकारका तर्फबाट खरिद भएर ल्याएपछि विभिन्न कारणले छ/सात वर्षदेखि मोबाइल भ्यानहरू त्यत्तिकै थन्किएका रहेछन् । आजदेखि दशैंतिहारलाई लक्षित गरेर खाद्य गुण परीक्षणका लागि बजार अनुगमनमा निस्किएका छौं।’ मन्त्री अधिकारीका अनुसार मर्मत गर्न बाँकी रहेका दुईवटा मोबाइल भ्यान पनि यथाशीघ्र मर्मत गरेर पूर्वपश्चिमबाट सञ्चालनमा ल्याइने जानकारी दिए । पछिल्लो समयमा खानपानका कारण अस्पतालमा बिरामी बढ्दै गएका सन्दर्भ उल्लेख गर्दै उनले उपभोक्ताले म्याद नाँघेका, असुरक्षित खाद्य वस्तु खान नपरोस् भनेर बजारमा रहेका खाद्य वस्तुको परीक्षण सुरु गरिएको बताए । पछिल्लो समय भएको बाढीपहिरो र डुबानले सबैभन्दा बढी कृषि क्षेत्रमा क्षति भएको बताउँदै मन्त्री अधिकारीले यसबाट करिब रु छ अर्बभन्दा बढी कृषि क्षेत्रमा क्षति पुगेको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको जानकारी दिए । उनले क्षति भएका किसानको राहतका लागि मन्त्रिपरिषदमा छलफल भएको बताउँदै चाँडोभन्दा चाँडो राहत उपलब्ध गराउन पहल गरिरहेको बताए । मृतकका परिवार र बेपत्ता भएका परिवारलाई क्षतिपूर्ति दिने कार्य मङ्गलबारदेखि सुरु भइसकेको बताउँदै मन्त्री अधिकारीले दशैंअगाडि सबै पीडितले राहत पाउने प्रतिबद्धता जनाए ।
दशैंको मुखमै छैन व्यापार, व्यापारीहरू भन्छन्- विगतको तुलनामा ७५ प्रतिशतले कमी
व्यवसायी गणेशप्रसाद दुवाडी । तस्बिर: न्यूज एजेन्सी नेपाल काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकाका मुख्य बजारमा दशैंको लागि विगतको तुलनामा किनमेल गर्ने ग्राहक २५ प्रतिशत पनि नआएको व्यवसायीहरूले गुनासो गरेका छन् । दशैं लागेसँगै काठमाडौं उपत्यकाका मुख्य बजार असन, न्युरोड, महाबौद्ध, भोटाहिटीलगायतका बजारमा सामान किनमेल गर्ने ग्राहकहरूको भीड हुने भएपनि अहिले बजार सुनसान छ । विगतका वर्षहरूमा जस्तो यस वर्ष पनि आर्थिक मन्दीको कारण व्यापारमा उत्साह नदेखिएको व्यापारीहरूले बताए । उनीहरूले दशैं नजिक अविरल वर्षाको कारण मुलुकभर आएको बाढी पहिरो जस्ता विपत्तिले व्यापार व्यवसायीमा थप संकट ल्याएको बताएका छन् । दशैं लागेसँगै बजारमा ग्राहकको भीडभाड बढ्ने र व्यापार वृद्धि हुने व्यवसायीहरुको आशा निरासामा परिणत भएको छ । दशैं लागेसँगै बजारमा ग्राहकहरू बढ्ने र व्यापारीहरूलाई केही राहत मिल्ने आशा भएपनि बाढी-पहिरोका कारण बजार थप प्रभावित भएको गुनासो गरे । व्यापारीहरूले विगतका वर्षमा सोही समयमा हुने सतप्रतिशत व्यापारको अहिले २५ प्रतिशत पनि व्यापार हुन नसकेको भन्दै व्यापार व्यवसाय दयनीय अवस्थामा पुगेको उल्लेख गरे । बजारमा आर्थिक मन्दीको प्रभाव तथा ग्राहकहरूको क्रयशक्ति कमजोर र सक्रिय उपभोक्ता विदेश पलायन भएकाले पनि विगतको तुलनामा व्यापारमा कमी आएको व्यवसायीहरूको भनाइ छ । उनीहरूले दशैं लागेसँगै व्यापार बढ्ने केही आश भएपनि बाढी-पहिरोजस्ता विपत्तिको कारण बजारमा ३० प्रतिशतभन्दा बढी व्यापार नहुने आँकलन रहेको बताए । सरकारको नीति, बैंकको ब्याज, घरभाडा वृद्धि तथा सरकारले लगाउने करमा वृद्धि भएकाले बजारमा सामानको मूल्य पनि विगतको तुलना वृद्धि भएको बताए । नेपाल राष्ट्रिय व्यापार महासंघका संस्थापक अध्यक्ष नरेश कटुवालले यस वर्षको दशैं व्यवसायी र आमनागरिकको लागि दशाको रूपमा देखापरेको बताए । अहिले मुलुक नै व्यापार व्यवसाय भन्दा पनि बाढी-पहिरो र प्राकृतिक प्रकोपको चपेटामा परेकाले यस वर्षको दशैंमा रौनक नभएको उनकाे भनाइ छ । उनले विगतको तुलनामा ७५ प्रतिशत व्यापारमा कमी आएर २५ प्रतिशत पनि व्यापार नभएको अवस्थामा बाढी-पहिरोको कारण झन शिथिल बनाएको बताए । उनले मुलुकका सक्रिय युवाहरू विदेश पलायन भएकाले पनि बजारमा व्यापारमा कमी आएको बताए । संस्थापक अध्यक्ष कटुवालले बजारमा बैंकिङ समस्या र सरकारको कर नीति लगायतको कारण दशैंमा बजार चलायमान हुने अवस्था नदेखिएको दुखेसाे पाेखे । राष्ट्रिय व्यापार संघका पूर्वअध्यक्ष सरोजकुमार श्रेष्ठले दैनिक ७ हजार मानिसहरू विदेश गइरहेकाले नेपालमा कसलाई सामान बिक्री गर्ने? भन्ने अवस्था आएको बताए । उनले उपभोग गर्ने युवाहरू श्रम तथा अध्ययनको लागि विदेश जाने क्रमले पनि बजारमा माग बढ्न नसकेको भन्दै बजार २० देखि २५ प्रतिशत मात्रै व्यापार रहेको बताए । कोभिडपछि सुरु भएको आर्थिक मन्दी यस वर्षको दशैंमा आएर चरम उत्कर्षमा पुगेको देखिएको उनकाे बुझाइ छ । रञ्जना व्यापार संघका अध्यक्ष हरिप्रसाद पाण्डेले पनि बजार व्यापार २० देखि २५ प्रतिशतमा झरेको भन्दै ७० प्रतिशतले गिरावट आएको बताए । उनले ७० प्रतिशत व्यापारमा आएको गिरावटले व्यवसायीहरू ठूलो मारमा परेको भन्दै व्यापार व्यवसायीहरूलाई सुरक्षा दिने सम्बन्धमा सरकारले ध्यान दिन जरुरी रहेको आवश्यकता औंल्याए । नेपाल व्यापार संघका अध्यक्ष हरि गौतमले पनि दशैंको समयमा व्यापारमा रमाउनु पर्ने व्यवसायीहरु बाढी पहिरोको कारण समस्यामा परेको बताए । उनले बाढी पहिरोको कारण तातोपानी र केरुङ नाका जोड्ने सडक बाढीले बगाउँदा धेरै व्यवसायीहरूको सामान नाका र बाटोमा अड्किएर बसेको गुनासाे गरे । सिभिल व्यापार संघ अध्यक्ष रत्नबहादुर घिमिरेले पनि बजारमा दशैं अहिलेसम्म नलागेको भन्दै बजार सुनसान रहेको बताए । उनले आजसम्म बजारमा दशैको चहलपहल नदेखिएको बताए । एकता व्यापार संघका अध्यक्ष तेज आचार्यले पनि विगतका दशैंको तुलनामा यस वर्षको दशैंमा विभिन्न समस्याको कारण १० प्रतिशत पनि व्यापार नहुने अवस्था देखिएको बताए । उनले ९० प्रतिशत बजार प्रभावित हुने अवस्था बाढी पहिरोका कारणले अनुमान गर्नसक्ने अवस्था आएको बताए । न्युरोडका कपडा व्यापारी गणेशप्रसाद दुवाडीले पनि दशैंको मुखमा आएर मुलुकमा बाढी-पहिरोको विपद् आएकाले थप बजारमा समस्या आएको बताए । उनले आर्थिक कारोबार पनि कम भइरहेकाले दशैं लागे पनि व्यापार व्यवसाय नाजुक अवस्थामा रहेको उल्लेख गरे । उनले कोभिडको समयलाई हेर्दा पनि त्यसको तुलनामा २० देखि २५ प्रतिशत पनि व्यापारमा कमी आएको जिकिर गरे । दशैंमा व्यापार होला भनेर ऋण गरेर सामान हाले पनि विगतको तुलनामा ८० प्रतिशत व्यापारमा कमी आएको व्यापारीहरूको गुनासो छ । बजारमा प्रशस्त सामान भएपनि पसलमा आउने ग्राहक नभएको उनीहरू बताउँछन् । व्यापार गरेर बैंकको ब्याज, राज्यलाई कर, काेठाभाडासमेत तिर्न नसकिको बताए ।
आकाश फुड्समा आपूर्ति विभागको छापा, दुई लाख जरिवाना
काठमाडौं । वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले आकाश फुड्समा छापा मारेको छ । छापाका क्रममा उपभोक्ता हित प्रतिकूल अवस्था देखिएपछि विभागले २ लाख रुपैयाँ जरिवाना तिराएको छ । छापाका क्रममा प्याकेजिङ खुइलिसकेकाे, एकपटक प्रयोग भइसकेको तेल पुन: प्रयोग गरी मिठाइँ उत्पादन भइरहेको भेटिएपछि जरिवाना तिराइएकाे हाे । आकाश फुड्स आँगन स्वीट्सका मिठाइ उत्पादन हुने कम्पनी हाे । साथै, विभागले जावलाखेलस्थित हानकुक साराङ रेष्टुरेन्टलाई पनि नगद जरिवाना तिराएको छ । विभागले उक्त रेष्टुरेन्टलाई ३ लाख रुपैयाँ जरिवाना तिराएकाे हाे ।
घर र गाडी कर्जाको ब्याज ७ प्रतिशतमा झर्यो, व्यवसाय कर्जा पनि ८ प्रतिशत
काठमाडौं । पछिल्लो समय कर्जातर्फको ब्याजदर निरन्तर ओरालो लागिरहेको बेला नेपाल बैंकले ७ प्रतिशत ब्याजदरमै कर्जा लगानी गर्ने भएको छ। बैंकले सार्वजनिक गरेको कर्जा योजनाहरूमा ब्याजदर ७.७० प्रतिशतमा झारेको हाे । बैंकले सर्वसुलभ आवास कर्जा योजनाको ब्याजदर ७.७० प्रतिशत तोकेको हो । ऋणीहरूले घर खरिद, नयाँ घर निर्माण, घर मर्मत, सम्भार, जीर्णोद्वार र अपार्टमेन्ट खरिदका लागि कर्जा लिन सक्ने बैंकले जनाएको छ । ५ वर्षदेखि २५ वर्षसम्म भूक्तानी अवधि रहेको यस योजनामा सेवा शुल्क ३३.३३ प्रतिशतसम्म छुट प्रदिनेछ । ५ लाख रुपैयाँदेखि अधिकतम २ करोडसम्म कर्जा उपलब्ध गराउने बैंकले जनाएको छ । साथै बैंकले समृद्ध व्यवसाय कर्जा, अटो लोनलगायत विभिन्न कर्जाको ब्याजदरसमेत घटाएको छ । बैंकका अनुसार कर्जा सीमा १० करोड रुपैयाँसम्म रहेको समृद्ध व्यवसाय कर्जाको ब्याजदर ८.२८ प्रतिशत रहेको छ । व्यावसायिक ग्राहकहरूले चालुपुँजी तथा स्थिरपुँजी व्यवस्थापनको लागि यो कर्जा उपयुक्त हुन सक्ने बैंकको दाबी छ । यस्तै नयाँ गाडी खरिदको अटो कर्जाको ब्याजदर ७.७८ प्रतिशत तोकेको छ । अटो कर्जाको भुक्तानी अवधि ५ र ७ वर्ष रहेको बैंकले जनाएको छ ।
एक रुमको अपार्टमेन्टबाट देसाईले बनाए १० हजार ४६ करोडको सम्पत्ति
दिल्ली । गुजरात स्टेटकाे सूरतका सबैभन्दा धनी व्यक्ति अश्विन देसाईको कथा प्रेरणाले भरिपूर्ण छ । कुनै समय उनी एउटा रुम भएको अपार्टमेन्टमा बस्थे । आज उनको कुल सम्पत्ति १० हजार ४६ करोड भारु छ । देसाई इथर इन्डस्ट्रिजका संस्थापक हुन् । उनले सन् २०१३ मा यस कम्पनीको बीजाराेपण भएकाे थियाे । साेही कम्पनीले उनलाई अर्बपति बनाएको छ । आउनूहोस्, उनको सफलताको यात्राको बारेमा छाेटकरीमा चर्चा गरौं : २०१३ मा कम्पनीकाे सुरुवात देसाईले २०१३ मा इथर इन्डस्ट्रिजको स्थापना गरेका थिए । आज यो कम्पनी कृषि रसायन, औषधि, तेल र ग्यासजस्ता उद्योगहरूमा विशेष रसायन आपूर्ति गर्ने प्रमुख कम्पनी बनेको छ । इथरको गुजरातमा दुईवटा कारखाना छन् । उनका छोराहरू रोहन र अमनले व्यवसाय सञ्चालन र प्राविधिक पक्षहरू सम्हाल्छन् । यससँगै देसाईकी पत्नी पूर्णिमा बोर्डकी सदस्य हुन् । जुन २०२२ मा देसाईले आफ्नो कम्पनीलाई पब्लिक बनाएर १०.३ करोड डलर उठाए । कम्पनीको सेयर १० प्रतिशत प्रिमियममा शेयर बजारमा सूचीकृत भएको थियो । यसले देसाईलाई अर्बपति बनायाे । १९७६ बाटै यात्रा सुरु देसाईको उद्यमी यात्रा १९७६ मा सुरु भएको थियो । त्यसपछि उनले आफ्नाे ज्वाइँसँग विशेष रसायन व्यवसाय सुरु गरे । फोर्ब्सको रिपोर्टका अनुसार देसाई आफ्नी आमासँग सुरत गएका थिए, जहाँ उनका ज्वाइँ बस्थे। देसाईकाे मन आफ्नाे केही गर्ने दृढ संकल्प थियो । उनले सुरुदेखि नै आफ्नो व्यवसाय सुरु गरेका थिए । उनका ज्वाइँलाई पनि केमिकल उद्योगको बारे कुनै ज्ञान थिएन । एउटा रुमकाे अपार्टमेन्ट सुरतमा एक रुमको अपार्टमेन्टमा बस्दा देसाईले सहरको बाहिरी भागमा एउटा इनारसहितको सानो खेत भाडामा लिएका थिए । यहाँ उनले सल्फ्युरिल क्लोराइड उत्पादन सुरु गरे । यो एक धेरै खतरनाक अकार्बनिक कम्पाउन्ड हो । त्यो बेला याे भारतमा आयात भइरहेको थियो । याे केमिकलले डाई र औषधी उद्योगमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । बिस्तार हुँदै काराेबार आफ्नो व्यावसायिक सफलता बाहेक देसाई पौडी र कवितामा निकै रुचि राख्छन् । इथर इन्डस्ट्रीज अझै विस्तार भइरहेको छ । कम्पनीले सुरतमा अर्को कारखानाको खाेल्नका लागि जग्गा हेरिसकेकाे छ । सूरतका दोस्रो धनी व्यक्ति फारुक जी पटेल हुन् । उनको कुल सम्पत्ति ९ हजार ७ सय करोड भारु छ । पटेल केपी ग्रुपका मालिक हुन् । यो समूह हरित ऊर्जा क्षेत्रमा काम गर्दछ । एनजे इन्डिया इन्भेष्टमेन्टका नीरज चोक्सी सूरतका अर्बपतिहरूमध्ये तेस्रो स्थानमा छन् । उनी ९ हजार ६ सय करोड रुपैयाँको सम्पत्तिका मालिक हुन् ।
आर्थिक वृद्धिदर ५.१ प्रतिशत हुने विश्व बैंकको प्रक्षेपण, मौद्रिक नीतिको तारिफ
काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष (सन् २०२५)मा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर गत आर्थिक वर्ष (सन् २०२४)को ३.९ प्रतिशतबाट बढेर ५.१ प्रतिशत पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ, जसलाई उच्च पर्यटक आगमन, जलविद्युत र धान उत्पादनको वृद्धिले निर्देशित गरेको हुने विश्व बैंकको बुधबार सार्वजनिक नेपाल डेभलपमेन्ट अपडेट : अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासन र नेपालमा यसको प्रभाव विषयक प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । नेपालको अर्थतन्त्र आगामी आर्थिक वर्ष (सन् २०२६)मा भने ५.५ प्रतिशतले वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ । केन्द्रीय बैंकको लचक मौद्रिक नीति र नियामकीय प्रावधानहरूमा गरिएको सहजीकरणका कारण नेपालको वृद्धिमा निजी क्षेत्रको महत्त्वपूर्ण योगदान रहनेछ । यद्यपि प्रतिवेदनले बहु जोखिमहरू पनि पहिचान गरेको छ, जसअन्तर्गत वित्तीय प्रणालीमा उच्च जोखिमसहितको निजी क्षेत्रको कर्जा वृद्धिलाई सीमित गर्ने निष्क्रिय कर्जा, लगानी नै प्रभावित हुन सक्नेगरी सम्भावित नीतिको अनिरन्तरता, पूर्वाधार विकासलाई असर गर्ने पुँजीगत खर्चको कार्यान्वयनमा हुन सक्ने ढिलाइ, क्षेत्रीय अस्थिरता र व्यापार अवरोध जसले पर्यटन र आन्तरिक मागलाई कम गर्न सक्ने जस्ता जोखिमहरू रहेका छन् । ‘नेपालको अर्थतन्त्र क्रमिक सुधारको मार्गमा छ,’ राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष प्राध्यापक डा. शिवराज अधिकारीले भने, ‘बजेटरी प्रक्रियामा सुधार ल्याउँदै पूरा हुने चरणमा रहेका परियोजनाहरूलाई सम्पन्न गरेर पुँजीगत खर्च बढाउने हाम्रो प्राथमिकताले बृहत अर्थतन्त्रको स्थायित्व सुदृढ गर्नेछ, आन्तरिक उत्पादन बढाउनेछ र धेरै रोजगारी सिर्जना हुनेछन् ।’ आप्रवासी श्रमिक प्राप्त गर्ने गल्फ मुलुकहरू र मलेसियामा आएका झट्काहरूले पनि वृद्धिलाई धिमा गर्न सक्छ, खासगरी घरपरिवारको उपभोग, गरिबी निवारण र मानव पुँजी विकासमा भूमिका खेल्ने अन्तर्राष्ट्रिय विपे्रषणमा यसले असर पुर्याउनेछ । तथापि, नेपालको आप्रवासन अत्यन्त महँगो, असमान अवसरहरू र धेरैका लागि प्रक्रिया नै चुनौतीपूर्ण रहेको अवस्था कायम छ । प्रतिवेदनले नेपालको आप्रवासनको फाइदा र लागतका पछिल्ला तथ्यहरू प्रस्तुत गर्दै दिगोपन र प्रतिफल विस्तारको सुनिश्चितता गर्ने उद्देश्यले समावेशी आप्रवासन व्यवस्थापन प्रणाली निर्माणका लागि आवश्यक प्रमुख नीतिगत हस्तक्षेपहरूलाई प्राथमिकताका साथ उल्लेख गरेको छ । ‘वृद्धिको गतिलाई कायम राख्नु नेपालको विकासका लागि महत्त्वपूर्ण छ । यसका लागि प्रमुख क्षेत्रहरू जस्तै- पूर्वाधार, सुशासन, मानव पुँजी विकास र निजी क्षेत्रमा निरन्तर सुधारको आवश्यकता पर्दछ,’ विश्व बैंकका माल्दिभ्स, नेपाल र श्रीलंकाका लागि राष्ट्रिय निर्देशक डेभिड सिस्लेनले भने, ‘नेपालले विदेशी कामदारहरूबाट रेमिट्यान्सबाट धेरै फाइदा हासिल गरेको छ र यी प्रवाहहरूको व्यवस्थापनमा सुधार, विदेशमा काम खोज्ने नेपालीहरूलाई राम्रोसँग सहयोग गर्न र नेपालमा दक्ष नेपालीहरूलाई उत्पादनशील बनाउन वातावरण सिर्जना गर्ने जीवन्त घरेलु अर्थतन्त्रको निर्माण नेपालको भविष्यको लागि महत्त्वपूर्ण छ ।’ सुदृढ र थप समावेशी आप्रवासन व्यवस्थापन प्रणालीले पारदर्शी भर्ना प्रक्रिया स्थापित गर्नेछ, श्रमिकलाई विदेश जान राम्रो तयारी गराउनेछ, श्रम बजारमा आप्रवासीहरूको सुरक्षा र आवतजावतलाई सुनिश्चित गर्नेछ, दीर्घकालका सीप र गन्तव्य विविधिकरणका लागि योजना बनाउनेछ र फर्किएका श्रमिकहरूको पुँजी र सिपलाई प्रभावकारी उपयोग गर्नका लागि सहयोगी वातावरण निर्माण गर्ने विश्व बैंकको रिर्पोटमा उल्लेख गरिएको छ ।
