फाइनान्सबाट ऋण लिने घटे, बैंकबाट किन कर्जा लिन चाहँदैनन् नेपाली ?
काठमाडौं । आजका दिनसम्म बैंकिङ क्षेत्रमा सर्वसाधारणको ६६ खर्ब ६ अर्ब निक्षेप छ । त्यो निक्षेपबाट बैंकले ५२ खर्ब ५७ अर्ब ऋण प्रवाह गरेका छन् । बैंकिङ क्षेत्रमा रहेको ६६ खर्ब निक्षेप ५ करोड ४३ लाख ५६ हजार खातावालहरूको हो । बैंकिङ क्षेत्रबाट प्रवाह भएको साढे ५२ खर्ब ऋण १८ लाख ९९ हजार ऋणीले प्रयोग गरिरहेका छन् । बर्सेनि बैंकका निक्षेपकर्ता ठूलो संख्यामा वृद्धि भइरहेको छ भने ऋणीको संख्यामा भने खासै वृद्धि हुन सकेको छैन । बैंकिङ व्यवसायको मुख्य खम्बा भनेको निक्षेप र कर्जा हो । बैंकहरूले निक्षेपकर्ताबाट निक्षेप ल्याएर ऋणीलाई कर्जा प्रवाह गर्छन् । निश्चित ब्याजदरमा निक्षेप संकलन गरेर बैंकले लागत र अन्य सेवा शुल्क थप गरेर ब्याजदर तोकेर कर्जा प्रवाह गर्छन् । बैंकिङ क्षेत्रमा पछिल्लो समय पर्याप्त निक्षेप भएपनि कर्जाको माग नआएको बैंकरहरू गुनासो गर्छन् । कर्जाको माग नआएपछि बैंकरहरू नयाँ ऋणीको खोजीमा सक्रिय रूपमा लागिरहेका छन् । तर, पनि कर्जाको माग भनेजस्तो नआएको उनीहरूको भनाइ छ । बैंकरहरूका लागि निक्षेपकर्ता खोज्न जति सहज छ, त्यति सहज छैन कर्जाका ऋणी खोज्न । नयाँ ऋणी खोज्न अर्थात् कर्जा लिने व्यक्ति तथा संस्था खोज्न बैंकका लागि फलामको चिउरा चपाउनुसरह हो । अथक मिहिनेत वा ठूलो संघर्षले ऋण लिने ग्राहक खोज्नु परेको बैंकरहरू बताउँछन् । जसलाई निक्षेपकर्ताको संख्या साढे ५ करोड पुग्दा कर्जाका ऋणीहरू १९ लाख रहेको तथ्याङ्कले पनि पुष्टि गर्छ । बैंकिङ क्षेत्रमा कर्जाका १९ लाख ऋणीले नै बैंकहरूमा रहेको खर्बाैं रुपैयाँलाई परिचालन गरेर व्यापार, व्यवसाय र उद्योगधन्दा चलाइहेका छन् । पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार बैंकिङ क्षेत्रमा १८ लाख ९९ हजार ४८३ ऋणी छन् । जसमध्ये वाणिज्य बैंकहरूका ऋणीको संख्या १५ लाख ७४ हजार ४१४, विकास बैंकहरूमा २ लाख ८१ हजार ८१० र फाइनान्स कम्पनीमा ४३ हजार २५९ ऋणी रहेका छन् । १० वर्षमा ऋणीहरूको संख्या १० वर्षअघि अर्थात् वि.सं २०७० असारमा बैंकिङ क्षेत्रमा ८ लाख ४९ हजार ९०८ ऋणी थिए । जसमध्ये वाणिज्य बैंकमा ५ लाख ९५ हजार ८९७, विकास बैंकमा १ लाख ९६ हजार ४५४ र फाइनान्स कम्पनीमा ५७ हजार ५५६ ऋणी थिए । १० वर्षको अवधिमा १० लाख ४३ हजार ३६२ ऋणी थपिएको राष्ट्र बैंकको तथ्याङ्कले देखाउँछ । गत असारसम्म बैंकिङ क्षेत्रमा १८ लाख ९३ हजार २७० जना ऋणीमध्ये वाणिज्य बैंकमा १५ लाख ६७ हजार ५०८, विकास बैंकमा २ लाख ८२ हजार ६२७ र फाइनान्स कम्पनीमा ४३ हजार १३५ रहेका छन् । यसअवधिमा वाणिज्य बैंकमा ९ लाख ७१ हजार ६११ र विकास बैंकले ८६ हजार १७३ ऋणी थपिएका छन् भने फाइनान्स कम्पनीमा भने १४ हजार ४२१ ऋणी घटेका छन् । ऋणीहरूको १० वर्षको तथ्याङ्क केलाउने हो भने वर्षमा जम्मा एक लाख जना ऋणी जन्मिने गरेका छन् । तर, जसरी निक्षेपकर्ताको संख्यामा वृद्धि भएको छ, सोहीअनुसार ऋणीको संख्यामा भने वृद्धि हुन सकेको भने देखिँदैन । अर्थतन्त्रका लागि ऋणीको संख्या बढ्नु भनेको व्यवसायको दायरा वृद्धि हुनु र देशको अर्थतन्त्र बढ्नु हो । तर, नयाँ ऋणी वा उद्यमी व्यवसायी नथपिँदा भने यसको प्रत्यक्ष असर देशकै अर्थतन्त्रलाई पर्ने जानकारहरू बताउँछन् । नेपाल वित्तीय संस्था संघका अध्यक्ष तथा आईसीएफसी फाइनान्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) सुनिल पन्त कर्जाका फाइल अध्ययन गर्न समय लाग्ने भएकाले ऋणीहरूको संख्या कम हुने गरेको बताउँछन् । साथै वित्तीय संस्था मर्जरका कारण पोर्टफोलियो पनि बाहिरिएको उनको भनाइ छ । ‘१० वर्षअघि बैंकहरूको शाखा विस्तार भए, निक्षेपकर्ताको संख्या बढ्यो । तर, कर्जा विस्तार गर्दा भने बैंकहरू आक्रामक रूपमा जाँदैनन्, कर्जा दिनु भनेको पैसा बाँड्नु होइन, कर्जाको फाइल आएपछि अध्ययन गर्न समय लाग्छ,’ उनले भने, ‘कर्जा दिने प्रक्रिया पनि लामो हुन्छ, ठूला कर्जा दिँदा एग्रिगेट गर्न एक महिनासम्म समय लाग्छ ।’ ‘मान्छेले त्यत्तिकै कर्जा लिँदैनन्, कर्जा लिँदा कुन ठाउँमा छ, ठाउँ अनुसारको व्यावसायिक अवसर छ कि छैन, लगानी गर्ने वातावरण बनेको छ कि छैन भनेर हेर्ने गरिन्छ,’ उनले थपे । विगतमा धेरै बैंक वित्तीय संस्था हुँदा क्षेत्रीयस्तरका विकास बैंकहरू र विकास बैंकमा मर्ज भएर संख्या यथावत रहन पुग्यो । तर, फाइनान्स कम्पनीहरू एकआपसमा मर्ज भएनन्, एक/दुइटा बाहेक अधिकांश फाइनान्स कम्पनी बैंकसँग मर्ज भएका कारण कर्जाका ऋणीको संख्या पनि घटेको हो । फाइनान्सको पोर्टफोलियो पनि उतै गयो । एनआईसी एशिया बैंकका नायव प्रमुख कार्यकारी अधिकतृ (डीसीईओ) सन्तोषकुमार राठी कर्जाका ऋणीहरू थोरै भएपनि आकार भने ठूलो रहेको बताउँछन् । हाल रहेका १९ लाख ऋणीमा पनि निश्चित ऋणीले ठूलो कर्जाको रकम ओगटेको उनको भनाइ छ । साथै देशको अर्थतन्त्र सहज र लगानी गर्ने वातावरण बनेपछि मात्रै ऋणीहरूको संख्या थपिने उनको बुझाइ छ । ‘देशको अर्थतन्त्रको स्थिति सहज हुनुपर्छ, चालु पुँजी मार्गदर्शन आएपछि नयाँ ग्राहकहरूले माग गरेको कर्जा चालु पुँजी मार्गदर्शनअनुसार पुग्ने देखिएन, जष्टिफाई हुन सकेको छैन, त्यसबाट पनि अप्ठ्यारो पारिरहेको छ,’ उनले भने, ‘साथै अर्थतन्त्रको अवस्था हेर्दा ऋण लिएर लगानी कहाँ गर्ने ? यो देशमा लगानी गरेर के काम गर्ने ? के मा लगानी गर्ने भन्ने छ, त्यसैले यसमा ठूलो ग्याप देखिएको छ ।’ डीसीईओ राठीका अनुसार बैंकबाट कर्जा लिएर लगानी गर्नेभन्दा मुद्दती निक्षेपमा राखेर ब्याज खाँदा उपयुक्त हुने भएकाले कर्जाका ऋणीको संख्या आक्रामक रूपमा बढ्न नसकेको हो । तर, नयाँ ऋणी वा उद्यमी जन्माउन बैंकहरूले धेरै काम गरेको उनले दाबी गरे । ‘बैंकको काम भनेकै निक्षेप लिएर कर्जा दिने हो, बैंकमा मान्छे आएपछि कर्जा दिने हो, जबरजस्ती कर्जा दिने होइन, मान्छेको मनस्थिति, मनोबल माहोल हेर्दा कहाँ लगानी गर्ने भन्ने छ, अहिले पनि फालाफाल निक्षेप छ । तर, कर्जा लिनका लागि मान्छे आएका छैनन्,’ उनले भने, ‘बैंकहरूले इनोभेसन गर्न नसकेको, सिर्जनात्मक काम गर्न नसकेको, प्रविधिको विकास गर्न नसकेको हो, प्रविधिमा लगानी नगरेका होइनन्, त्यसमा हाम्रो धेरै मेहेनतत छ,’ उनले थपे, ‘तर, नयाँ व्यावसायिक मोडलमा बैंकहरू जान नसकेका पक्कै हुन्, पुरानै शैलीमा बैंकहरू सञ्चालन भए, नयाँ ढंगबाट अघि बढ्नुपर्थ्याे भनेर सोचेका छन्, त्यसका लागि लगानी गर्ने माइण्डसेट त हुनुपर्याे नि, त्यो वातावरण बन्नु पर्याे नि, बैंक एक्लैले मात्रै कर्जा बढाउन सक्दैन ।’ गुडविल फाइनान्सका सीईओ सरोजकाजी तुलाधर ऋण लिने संख्या कम हुने भएकाले ऋण खाता पनि कम हुने गरेको बताउँछन् । साथै, फाइनान्स कम्पनीको आधारदर बढी हुने भएकाले ऋणीको संख्या बढ्न नसकेको उनको भनाइ छ । विगतमा साना कर्जामा बढी जोड दिएको तर पछिल्लो समय ठूलो आकारको कर्जामा जोड दिएको हुँदा ऋणीको संख्या घटेपनि कर्जाको आकार भने बढेको उनले बताए । ‘१ सय जनाले १ सय रुपैयाँको निक्षेप राख्छ भने कर्जा लिने १० जना मात्रै हुन्छन्, विगतमा सानो कर्जामा जोड दिने गरेका थिए भने अहिले ठूलो आकारको कर्जामा जोड दिने गरेका छन् । ठूलो आकारमा जाँदा पोर्टफोलियो पनि बढ्छ, त्यसैले ऋणीको संख्या घटे पनि कर्जा रकम भने बढेको नै देखिन्छ,’ उनले भने, ‘फाइनान्स कम्पनी एकआपसमा मर्ज नभई बैंकहरूसँग मर्ज हुँदा फाइनान्सको पोर्टफोलियो पनि बाहिरिएको छ ।’ ‘ऋणी बढी हुनु भनेको व्यवसायी बढी हुनु हो, उद्यम बढी हुनु र अर्थतन्त्र बढ्नु हो । तर, ऋणीको सख्या कम छ भने कर्जाको आकार भने बढेको देखिन्छ । अधिकांश मानिसहरु ऋण लिएर जोखिम मोल्न नसकेर बैंकमा निक्षेप राख्नेहरू बढ्दै गएको बैंकरहरू बताउँछन् । निक्षेपमा ब्याज पाउने भएकाले मानिसहरू आफ्नो पैसा बचत गर्न बैंकमा राख्छन् । तर, कर्जा लिन ब्याज तिर्नुपर्ने भएकाले कम व्यक्तिहरूले मात्र कर्जा लिन चाहन्छन् । ब्याजदरको यो अन्तरले पनि निक्षेपको खाता संख्या बढी र कर्जाको खाता संख्या कम हुने गरेको जानकारहरू बताउँछन् । धेरै मानिसहरू भविष्यमा आफ्नो आर्थिक स्थितिलाई ध्यानमा राखेर कर्जा लिनबाट टाढै बस्छन् । बैंकहरूले कर्जा दिनुअघि विभिन्न प्रक्रिया र मापदण्डहरू पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ । कर्जा लिँदा बैंकमा धितो राख्नुपर्ने र आम्दानीको पनि स्थायित्व हुनुपर्ने भएको हुँदा धेरैले बैंकबाट कर्जा लिने हैसियत नराख्ने बैंकरहरु बताउँछन् ।
कर्णालीमा चाडपर्वलक्षित सुरक्षा योजनाअन्तर्गत चार हजार प्रहरी परिचालित
वीरेनद्रनगर । कर्णाली प्रदेशमा ‘एकीकृत चाडपर्व सुरक्षा कार्य योजना- २०८१’ अन्तर्गत चार हजार प्रहरी परिचालन गरिएको छ । नेपालीहरूको महान पर्व दशैं, तिहार र छठलाई लक्षित गरेर निर्माण गरिएको सुरक्षा योजना सफल पार्न प्रदेशभर चार हजार ३५१ प्रहरी परिचालन गरिएको हो । चाडपर्वको बेला हुनसक्ने अवाञ्छित तथा आपराधिक गतिविधिलाई रोकथाम, नियन्त्रण गर्न तथा सडक सुशासन कायम गर्न उक्त योजना निर्माण गरी तत्काल कार्यान्वयनमा ल्याइएको कर्णाली प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी नायब महानिरीक्षक जनक भट्टराईले जानकारी दिए । ‘चाडपर्व सुरक्षा योजनाका साथै विपद्लाई पनि लक्षित गरेर यो योजना कार्यान्वयन गर्न/गराउन प्रदेश प्रहरी कार्यालय मातहतका प्रहरी कार्यालयहरुबाट उल्लिखित सङ्ख्यामा प्रहरी जनशक्ति परिचालन गरिएको छ,’ उनले भने । उनका अनुसार परिचालित प्रहरीमध्ये चार हजार ९९ जनपद र २५२ ट्राफिक प्रहरी रहेका छन् । चाडपर्वका समयमा जुवातास खेल्ने, मादक पदार्थ सेवन गरी विभिन्न आपराधिक घटना हुनेसक्ने, सवारी दुर्घटनाका घटना, बैङ्क तथा वित्तीय सङ्घसंस्थालगायत क्षेत्रमा हुने लुटपाट, चोरी, डकैती, गुण्डागर्दी, पाकेटमारीजस्ता आपराधिक गतिविधि कम तथा निरुत्साहित गर्ने उद्देश्यले एकीकृत सुरक्षा योजना कार्यान्वयनमा ल्याइएको प्रहरी नायब महानिरीक्षक भट्टराईले जानकारी दिए । सुरक्षा योजनाअनुसार प्रदेश तथा जिल्ला कमान्ड १२ पोष्टहरुमा १४५ जना प्रहरी परिचालन गरिएको छ । प्रदेश तथा जिल्ला ‘रिजर्भ’ टोली १४ वटामा ४०१ प्रहरी जनशक्ति परिचालन गरिएको छ । भवितव्य वा आकस्मिक रुपमा कुनै घटना घट्दा परिचालित प्रहरी जनशक्ति अपुग भएमा रिजर्भ टोलीले सहयोग गर्ने प्रहरी नायब महानिरीक्षक भट्टराईले बताए । त्यसैगरी, ४८ मोबाइल गस्ती टोलीमा २३४, एक सय दुई मोटरसाइकल गस्तीमा १५२, पैदल गस्तीअन्तर्गत २३३ गस्तीमा ६२७, एक सय नौ तत्काल प्रतिकार्य टोली (क्युआरटी) परिचालन गरी सोअन्तर्गत २४८, लामो तथा छोटो दूरीको एक सय गस्तीमा तीन सय ७७, पिकेट एक सय १३ स्थानमा दुई सय ७६, स्ट्राइकिङ नौ स्थानमा ७६ र मातहत प्रहरी अनुगमन तीनवटामा २४ जना प्रहरी परिचालन गरिएको उनले जानकारी दिए । लामो तथा छोटो दूरीको गस्तीअन्तर्गत एक सय गस्तीमा ३७७ जना प्रहरी खटाइएको छ । नियमित, विशेष तथा आकस्मिक चेकिङका लागि १६२ स्थानमा ३९०, पचासी ठाउँमा ट्राफिकसहित १९९ प्रहरी र बैङ्क तथा वित्तीय सङ्घसंस्था, बजार अनुगमन, विशिष्ट व्यक्तिको सुरक्षालगायतको सुरक्षाका लागि १९८ स्थानमा ७५० प्रहरी परिचालन गरिएको प्रहरी जनाएको छ ।
कुमारी बैंकको ‘दशैं दक्षिणा अफर’, ट्रान्सफर रकमको २५ प्रतिशतसम्म पाउने
काठमाडौं । कुमारी बैंकले आउँदो विजया–दशमीको अवसरमा आफ्ना सेवाग्राहीहरूलाई शुभकामनास्वरूप दशैं दक्षिणा अफर ल्याएको छ । बैंकले विजया दशमीको दिनमा मोबाइल बैंकिङ रकम ट्रान्सफर गर्ने एक हजार सेवाग्राहीहरूलाई ट्रान्सफर गरिएको रकमको २५ प्रतिशत वा अधिकतम ५० रुपैयाँ दक्षिणा प्रदान गर्नेछ । त्यसैगरी, एकादशीदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्मको ४ दिन बैंकका सेवाग्राहीहरूले डेबिट कार्ड, क्रेडिट कार्ड तथा मोबाइल बैंकिङमार्फत वस्तु तथा सेवा खरिदवापतको रकम भुक्तान गर्दा प्रत्येक दिन ५० कार्ड प्रयोगकर्ता तथा ५० मोबाइल बैंकिङ प्रयोगकर्ताले खरिद मूल्यको २५ प्रतिशत वा अधिकतम ५०१ रुपैयाँ बराबरको दशैं दक्षिणा प्राप्त गर्न सक्ने जनाइएकाे छ । बिहान ८ बजेदेखि बेलुका ११ः५९ बजेसम्ममा सबैभन्दा छिटो कारोबार गर्ने सेवाग्राहीहरूलाई नदोहोरिने गरी क्यासब्याक उपलब्ध गराउने व्यवस्थासमेत गरिएको छ । विगत २३ वर्षदेखि बैंकिङ सेवा दिँदै आएको बैंकका देशभर ३०२ शाखा सञ्जाल, ३१९ एटीएम, ५० एक्सटेन्सन काउन्टर तथा ५७ शाखारहित बैंकिङ ईकाईहरू रहेका छन् ।
पुस्तक पढ्ने बानी बसाउन राष्ट्रिय पुस्तक नीति बनाइँदै, १५ वर्षसम्म काम गरेन कार्यदलले
काठमाडौं । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयमा राष्ट्रिय पुस्तक नीति २०८१ माथि विभिन्न क्षेत्रका विज्ञको राय सुझाव लिने कार्य प्रारम्भ गरेको छ । सो क्रममा सोमबार सो मन्त्रालयले मन्त्री विद्या भट्टराईको अध्यक्षतामा सरोकारवाला निकायहरूसँग अन्तरक्रिया कार्यक्रम गर्यो । कार्यक्रममा मन्त्री भट्टराईले पुस्तक पढ्ने बानी बसाउने र पुस्तकालयलाई अत्यावश्यक पुस्तक सहित उपयोगी बनाउने उद्देश्यले यो नीति ल्याउन लागिएको उल्लेख गरिन् । पुस्तक नीतिलाई अन्तिम रूप दिन बृहत् छलफल आयोजना गरिएको उल्लेख गर्दै सुझाव सङ्कलन गर्न र सानो समूहबाट त्यसलाई प्रविष्टि गराई स्वीकृतिको प्रक्रियामा लैजाने भट्टराईले बताइन् । मन्त्री भट्टराईले लेखक, प्रकाशकलाई मानव पुँजीका रूपमा लिएर अथाह ज्ञानका विषयवस्तुलाई पढेर र पढेका कुरा अरुलाई सिकाएर एवम् पढ्नेले पढ्न सिकाएर पुस्तकको महिमा बढाउन सकिने र यसका लागि समुदाय स्तरमा प्रशस्त मात्रामा पुस्तकालयको आवश्यकता बोध गराउनुपर्ने बनाइन् । पठन संस्कृतिको विकासमा राष्ट्रिय पुस्तक नीति महत्त्वपूर्ण हुने भन्दै मन्त्री भट्टराईले छिटो यसलाइ लागू गरिने बताइन् । उनले प्रकाशक, लेखक पुस्तक व्यवसायी सहित सरोकारवाला सबैको सहजीकरणका लागि पुस्तकालय ऐन ल्याउने सोच रहेको बताइन् । अन्तरक्रियामा प्रतिनिधि सभा सदस्य मनिष झाले विद्यालय र विश्वविद्यालयमा मात्र नभई होटल , रेस्टुरेन्टमा समेत पुस्तक पढ्ने सुविधा प्रदान गर्नुपर्ने र नेपाली पुस्तकलाई विदेशमा समेत पहुँच बढाएर गुणस्तरिय पुस्तक सबैलाई उपलब्ध गराउने सहज बाताबरण बनाउन केन्द्रीत हुनुपर्ने बताए । अन्तरक्रियामा नेपाल पुस्तक तथा स्टेसनरी व्यवसायी महासंघ, विभिन्न प्रकाशनहरू, काठमाडौं उपत्यका सार्वजानिक पुस्तकालय सहित रिड नेपाल, बालपुस्तक विकास तथा छनोट मस्यौदा कार्यदल , डिल्लीरमण रेग्मी पुस्तकालय ,नेपाल राष्ट्रिय पुस्तक तथा बिक्रेता सङ्घ, नेपाल सामुदायिक पुस्तकालय संघ, त्रिवि केन्द्रीय पुस्तकालय, नेपाल पुस्तकालय सङ्घ, मन्त्रालयका कर्मचारी लगायतको संलग्नता थियो । अन्तरक्रियामा पुस्तक नीतिमा समेटिएका सकारात्मक पक्षको समीक्षा सहित सुधारका लागि विभिन्न सुभाव प्राप्त भएको शिक्षा मन्त्रालय स्रोतले जानकारी दिएको छ । वि स २०६४ देखि विभिन्न कार्यदल गठन हुदै मस्यौदा तयार पारिएको भए पनि हाल सम्म पुस्तक नीति स्वीकृत हुन सकेको छैन ।
सिटिजन लाइफको ‘सेल्स क्यापासिटी इन्ह्यान्स्मेन्ट ट्रेनिङ’ को नवौं संस्करण सम्पन्न
काठमाडौं । सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले आयोजना ‘सेल्स क्यापासिटी इन्ह्यान्स्मेन्ट ट्रेनिङ’ को नवौं संस्करण सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ । उक्त सीप र ज्ञान विकास मुलक कार्यक्रम २०८१ साल भाद्र महिनामा तीन दिनसम्म काठमाडौंकाे बौद्ध स्थित सिद्धार्थ बुटिक होटेलमा सञ्चालन गरिएको थियो । उक्त कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य विभिन्न शाखा कार्यालयका शाखा प्रमुखहरूको बिक्री विकास र व्यवसाय सञ्चालनको सन्दर्भमा सीप अभिवृद्धि गर्नु थियो । यस क्षमता वृद्धि कार्यक्रम जोखिमाङन, दाबी, बीमालेख तथा बीमाङ्कीय, ग्राहक सेवा, कानुन तथा सम्पत्ति शुद्धीकरण, सूचना प्रविधि, ब्रान्ड लगायत अन्य दैनिक व्यापार सञ्चालनका लागि महत्त्वपूर्ण विषयहरुको बारेमा मुख्य गरी नयाँ शाखा प्रमुखहरूलाई अवगत गराउनका लागि सञ्चालन गरिदै आएको छ । उक्त कार्यक्रममा उपस्थित शाखा प्रमुखहरुलाई आवश्यक कक्षा र जानकारी प्रदान गर्न प्रधान कार्यालयबाट विभिन्न विभाग प्रतिनिधिहरूको उपस्थित रहेको थियो । कार्यक्रममा ३ दिन सम्म कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पोषक राज पौडेल साथै कम्पनीको व्यवस्थापन टिमले ३० जना शाखा प्रमुखहरूलाई आफ्नो विशेषज्ञता प्रदान गरेका थिए । कम्पनीको सम्पूर्ण व्यवस्थापन टिमले अझै मिहेनत र लगनका साथ काम गर्न उपस्थित सम्पूर्ण शाखा प्रमुखहरुलाइ प्रेरित गरेका थिए । कम्पनीको सम्पुर्ण व्यवस्थापन टिम, डिर्पाटमेन्ट हेड, टिम हेड सहितको समुपस्थितीमा ३ दिने कार्यक्रम भव्य रुपमा सम्पन्न भयो ।
घट्यो सुनको मूल्य, कतिमा भइरहेको छ कारोबार ?
काठमाडौं । स्थानीय बजारमा सुनको मूल्य तोलामा ५०० रुपैयाँले घटेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आइतबार प्रतितोला एक लाख ६१ हजार रुपैयाँमा कारोबार भएकोमा आजका लागि एक लाख ६० हजार ५०० रुपैयाँ निर्धारण भएको छ । यस्तै चाँदीको मूल्य तोलामा पाँच रुपैयाँले घटेको छ । आइतबार प्रतितोला एक हजार ९८५ रुपैयाँमा कारोबार भएको चाँदीको मूल्य आजका लागि एक हजार ९८० रुपैयाँ निर्धारण भएको छ ।
कृषि विकास बैंकको सञ्चालक बने सहसचिव डा. केसी
काठमाडौं । कृषि विकास बैंकको सञ्चालकमा सहसचिव डा. हरी बहादुर केसी नियुक्त भएका छन् । असोज ११ गते बसेको नेपाल सरकारको मन्त्रीस्तरको बैठकले केसीलाई सञ्चालकमा नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको हो । उनले असोज २० गते बैंकको सञ्चालक समितिको सदस्यको रुपमा सपथ ग्रहण गरेको कम्पनीका सचिव हिमलाल पौडेलले जानकारी दिए । डा. केसी हाल कृषि तथा पशुपंक्षी मन्त्रालयको खाद्य सुरक्षा तथा खाद्य प्रविधि महाशाखाको प्रमुखको जिम्मेवारीमा छन् । उनी मन्त्रालयको प्रवक्ता समेत हुन् ।
बाढीपछि सम्पत्ति बीमाको दाबी उच्च, बागमतीबाट ९५ प्रतिशत दाबी पर्ने आंकलन
काठमाडौं । अविरल वर्षाका कारण आएको बाढी तथा पहिरोले बीमा कम्पनीमा ७ अर्ब २८ करोड ८५ लाख रुपैयाँ बढीको बीमा दाबी पर्ने आंकलन गरिएको छ । जसमध्ये सम्पत्ति बीमाको दाबी उच्च रहने आंकलन बीमा कम्पनीहरूले गरेका छन् । कम्पनीहरूले नेपाल बीमा प्राधिकरणलाई बुझाएको प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार सम्पत्ति बीमाको दाबी उच्च मात्रामा हुने आंकलन छ । सम्पत्तितर्फ ६ अर्ब ११ करोड ५१ लाख रुपैयाँको दाबी पर्ने कम्पनीहरूले अनुमान गरेका छन् । सम्पत्तिअन्तर्गत हालसम्म २ अर्ब ३१ करोड ७१ लाख रुपैयाँको बीमा दाबी पेस भइसकेको छ । त्यसैगरी, इन्जिनियरिङ तथा ठेकेदार जोखिमअन्तर्गतको बीमा दाबी ७१ करोड ८९ लाख रुपैयाँ बढीको पर्ने प्रारम्भिक अनुमान छ । यस पोर्टफोलियोअन्तर्गत २८ करोड ४९ लाख रुपैयाँको दाबी पेश भइसकेको छ । इन्जिनियरिङ तथा ठेकेदार जोखिम बीमा पोर्टफोलियो भनेको कुनै पनि निर्माणाधीन भवन, पुललगायत भौतिक संरचनाको बीमा हो । गत साता आएको बाढीले धेरै जलविद्युतमा क्षति पुगेको थियो । ऊर्जा मन्त्रालयका अनुसार जलविद्युतमा ५ अर्ब बढीको क्षति भएको थियो । इन्जिनियरिङ तथा ठेकेदार जोखिम र सम्पत्ति बीमा जलविद्युतको बीमामा पर्ने गर्दछन् । अर्थात जलविद्युत निर्माणाधीन अवस्थामा इन्जिनियरिङ तथा ठेकेदार जोखिमअन्तर्गत पर्छ भने निर्माण भइसकेपछिको बीमा सम्पत्तिअन्तर्गत पर्छ । सोही कारण पनि यस पोर्टफोलियोमा दाबी उच्च भएको अनुमान गर्न सकिन्छ । यसैगरी, मोटर बीमा निजीतर्फ २७ करोड ३० लाख र सार्वजनिकतर्फ १५ करोड ४५ लाख रुपैयाँ बढीको दाबी पेस हुने अनुमान गरिएको छ । कुन प्रदेशमा कति दाबी ? सबैभन्दा धेरै दाबी बागमती प्रदेशबाट परेको छ । कुल दाबी रकमको ९५ प्रतिशत बागमतीबाट पर्ने कम्पनीहरूकाे अनुमान छ । बागमतीबाट कुल ६ अर्ब ९३ करोड ८१ हजार रुपैयाँ बढीको दाबी पर्ने अनुमान गरिएको छ । सबैभन्दा कम दाबी कर्णाली प्रदेशबाट पर्ने अनुमान गरिएको छ । कर्णालीबाट जम्मा १ लाख रुपैयाँको मात्र दाबी पर्ने अनुमान कम्पनीहरूले गरेका छन् ।
