एडीबीसँग २१ अर्ब २३ करोड ऋण र अनुदान लिने सहमति
काठमाडौं । नेपाल सरकार र एसियाली विकास बैंक (एडीबी) बीच नवीनतम यान्त्रिक सिँचाइ आयोजना (एमआईआईपी) र जलवायु लचिलो परिदृश्य र जीविका आयोजनाका लागि करिब २१ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ (१५ करोड ७० लाख अमेरिकी डलर) को सहुलियतपूणर् ऋण र अनुदान सम्झौतामा बुधबार हस्ताक्षर सम्पन्न भएको छ । नवीनतम यान्त्रिक सिँचाइ आयोजना कार्यान्वयनका लागि १ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर (करिब २ अर्ब रुपैयाँ) अनुदान र ११ करोड अमेरिकी डलर (करिब १४ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ) ऋण सम्झौतामा नेपाल सरकारको तर्फबाट अर्थसचिव डा. रामप्रसाद घिमिरे र एसियाली विकास बैंकको तर्फबाट नेपालका लागि कन्ट्री डाईरेक्टर अर्नाउड कचोइसले हस्ताक्षर गरेका छन् । यस आयोजनाबाट किसानहरूले प्रिपेड कार्ड प्रणाली मार्फत उन्नत सिँचाइ प्रविधिहरूको प्रयोगबाट आफ्नो खेतको आवश्यकता अनुसार सिंचाइको लागि पहुँच प्राप्त गर्न सक्नेछन् । यो आयोजना मधेस प्रदेशका रौतहट र सर्लाही जिल्लामा लागू हुने र यसबाट एक लाख २१ हजारभन्दा बढी किसान लाभान्वित हुनेछन् । परियोजनाको प्राथमिक उद्देश्यहरू कृषि उत्पादकत्वमा सुधार, वर्षभरी सिँचाइ सुनिश्चित गर्नु र खाद्य सुरक्षामा योगदान पुर्याउनु हो।त्यसैगरी, यस परियोजनाले यस क्षेत्रमा भूमिगत सिँचाइ प्रणालीको दीर्घकालीन दिगोपनको लागि डिजाइन, निर्माण र सञ्चालन मोडालिटी प्रयोग गर्ने र सिँचाइ व्यवस्थापन कम्पनीको समेत स्थापना गर्ने अर्थमन्त्रालयले जनाएको छ । त्यसैगरी, सीएलआरआरपी कार्यान्वयनका लागि २२ मिलियन अमेरिकी डलर (करीब २ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ)को अनुदान सम्झौता र एक करोड अमेरिकी डलर (करीब १ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ)को ऋण सम्झौतामा अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव धनीराम शर्मा र अर्नाउड कचोइस, नेपालका लागि एडिवीका निर्देशक अर्नाउड काचोइसले नेपाल सरकार र एडिवीको तर्फवाट हस्ताक्षर गरेका छन् । सीएलआरआरपीले जलवायु परिवर्तनको प्रभावबाट अत्यधिक जोखिममा रहेका कणर्ाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका ग्रामीण समुदायहरूको जलवायु लचिलोपन बढाउनमा केन्द्रित छ। यस परियोजनाले पानीको उपलब्धता सुनिश्चित गर्न सम्बोधन गर्ने, प्रकृतिमा आधारित जीविकोपार्जनलाई प्रवर्द्धन गर्ने र जलस्रोतको दिगो व्यवस्थापन मार्फत स्थानीय समुदायहरूलाई सशक्त बनाउने अर्थमन्त्रालयले जनाएको छ । आयोजनाले दिगो जल व्यवस्थापन, कृषि वन, सिल्भिकल्चर र वन व्यवस्थापनमा ध्यान केन्द्रित गरी जलवायु चुनौतीहरूसँग अनुकूलन गर्न समुदायहरूलाई सशक्त बनाउने लक्ष्य राखेको छ । त्यसैगरी, सीआरएलएलपीको आयोजना सम्झौतामा वन तथा वातावरण मन्त्रालयका सहसचिव बद्रीराज ढुंगाना, कणर्ाली प्रदेशका उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालयका सचिव श्री दीर्घ नारायण कोइराला, सुदूरपश्चिम प्रदेशका उद्योग पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालय र नेपालका लागि एडिवीका निर्देशक अर्नाउड काचोइसले हस्ताक्षर गरेका छन् ।
चार महिनामा काठमाडौं महानगरको १२ प्रतिशत बजेट खर्च, कुन महानगरको कति ?
काठमाडौं । देशभर रहेका ६ महानगरपालिकाले चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को पहिलो चौमासिकमा लक्ष्यअनुसारको बजेट खर्च गर्न सकेको छैनन् । पहिलो चौमासिक अर्थात् कार्तिक मसान्तसम्ममा काठमाडौं महानगरपालिकाले ३ अर्ब ८ करोड ८४ लाख बजेट खर्च गरेको छ । जुन महानगरपालिकाले विनियोजन गरेको कुल बजेटको १२.४ प्रतिशतमात्रै प्रगति हो । चालु आवको लागि महानगरले २४ अर्ब ९० करोड ६३ लाख बजेट विनियोजन गरेको थियो । महानगरले सोही अवधिमा एक अर्ब २८ करोड २९ लाख पुँजीगत बजेट खर्च गरेको छ । चालु आवको लागि महानगरले पुँजीगततर्फ १५ अर्ब २ करोड २८ लाख बजेट छुट्याएकोमा सो रकम बराबरमात्रै खर्च भएको हो । तथ्यांकअनुुसार महानगरले पहिलो चौमासिकमा चालुतर्फ १ अर्ब ८० करोड ५४ लाख बजेट खर्च गरेको छ । महानगरले चालु आवको लागि कुल ९ अर्ब ७५ करोड ४९ लाख बजेट विनियोजन गरेको थियो । कुन महानगरको कति बजेट खर्च ? ललितपुर महानगरपालिका ललितपुर महानगरपालिकाले चालु आवको चार महिनामा ३३ करोड २९ लाख पुँजीगत खर्च गरेको छ, जुन विनियोजित कुल पुँजीगत खर्चको ७.११ प्रतिशत हो । महानगरले चालु आवको लागि ४ अर्ब ६७ करोड ९४ पुँजीगततर्फ बजेट छुट्याएको थियो । त्यस्तै, चालुतर्फ कुल २ अर्ब ७८ करोड ८९ लाख बजेट विनियोजन गरेकोमा महानगरले पहिलो चौमासिकमा ५३ करोड ३६ लाख मात्रै चालु बजेट खर्च गरेको छ । यो विनियोजित कुल बजेटको २६.०४ प्रतिशत खर्च भएको महानगरले जनाएको छ । महानगरले चालु आवको लागि ७ अर्ब ४६ करोड ८३ लाख बजेट विनियोजन गरेको थियो । भरतपुर महानगरपालिका भरतपुर महानगरपालिकाले चालु आव २०८१/८२ को लागि कुल ६ अर्ब ५६ करोड १ लाख बजेट विनियोजन गरेको थियो । महानगरले कुल विनियोजित बजेटमध्ये पहिलो चौमासिकसम्ममा ७३ करोड ३५ लाख खर्च गरेको छ जुन कुल बजेटको ११.१८ प्रतिशत प्रगति हो । कार्तिक मसान्तसम्ममा महानगरले २२ करोड ७७ लाख पुँजीगत बजेट खर्च गरेको महानगरपालिको सूचना अधिकारी मेनुका पण्डितले बताइन् । जुन विनियोजित बजेटको ५.९६ प्रतिशत हो । सूचना अधिकारी पण्डितका अनुसार चालु आवको लागि महानगरले पुँजीगततर्फ ३ अर्ब ८२ करोड ४८ लाख बजेट छुट्याएको थियो । त्यस्तै भरतपुर महानगरले चालुतर्फ २ अर्ब ७३ करोड ५२ लाख बजेट विनियोजन गरेकोमा चार महिनामा ५० करोड ५७ लाख खर्च भएको छ । जुन समग्र बजेटको १८.४८ प्रतिशत प्रगति हो । पोखरा महानगरपालिका पोखरा महानगरपालिकाले चालु आवको पहिलो चौमाासिकमा कुल विनियोजित बजेको १५ प्रतिशत बजेट खर्च गरेको छ । महानगरले चालु आवको लागि कुल ७ अर्ब ५१ करोड ३२ लाख बजेट छुट्याएकोमा एक अर्ब १२ करोड ७४ लाख बजेट खर्च गरेको हो । महानगरले सोही अवधिसम्म पुँजीगततर्फ ४६ करोड तीन लाख बजेट खर्च गरेको छ । चालु आवको लागि महानगरले पुँजीगततर्फको लागि भने कुल ४ अर्ब २९ करोड ७ लाख बजेट विनियोजन गरेकाो थियो । त्यसैगरी, महानगरले चालुतर्फ ६६ करोड ७१ लाख ८ लाख बजेट खर्च गरेको छ । कुल ३ अर्ब २२ करोड २५ लाख चालुतर्फ बजेट छुट्याएकोमा चार महिनामा सो रकम बराबरको मात्रै बजेट खर्च भएको महानगरले जनाएको छ । विराटनगर महानगरपालिका विराटनगर महानगरपालिकाले चालु आवको लागि कुल ३ अर्ब ४९ करोड ९८ लाख बजेट विनियोजन गरेको थियो । जसमध्ये पहिलो चौमासिकमा लक्ष्यको १३.६५ प्रतिशत अर्थात ४७ करोड ७७ लाख बजेट खर्च भएको महानगरको तथ्यांक छ । महानगरका अनुसार पुँजीगततर्फ बजेट विनियोजन एक अर्ब ६६ करोड ७९ लाख विनियोजन गरेकोमा जसमध्ये चार महिनामा १० करोड ५२ लाख रुपैयाँ पुँजीगत खर्च भएको छ । जुन लक्ष्यको ६.३३ प्रतिशत हो । त्यस्तै, महानगरले चालुतर्फ एक अर्ब ७८ करोड १८ लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याएको छ । पहिलो चौमासिकमा महानगरले छुट्याएको बजेटको ३०.८९ अर्थात ३७ करोड २२ लाख रुपैयाँ चालुतर्फ बजेट खर्च गरेको छ । वीरगञ्ज महानगरको बारेमा विकासन्यूजबाट बुझ्न खोज्दा सम्पर्क भए पनि सम्बन्धित व्यक्तिले जानकारी दिन मानेनन् ।
यूनाइटेड अजोडका सीईओ गौतमले गरे पदभार ग्रहण
फाइल तस्बिर । काठमाडाैं । यूनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्सको प्रमुख कार्यकारी अधिृकत (सीईओ) कमल गौतमले पदभार ग्रहण गरका छन् । गौतमले बुधबार कम्पनीका अध्यक्ष अजद श्रेष्ठसमक्ष पदभार ग्रहण गरेका हुन् । मसिंर १८ गते सबेको कम्पनीको सञ्चालक समितिको बैठकले गौतमलाई सीईओमा नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको थियो । लगत्तै कम्पनीले स्वीकृतिका लागि नियामक निकाय नेपाल बीमा प्राधिकरणमा पेश गरेको थियो । प्राधिकरणले कम्पनीको सञ्चालकको निर्णय बमोजिम नियुक्त अनुमति दिएपछि आज उनले शपथ ग्रहण गरेका हुन् । यसअघि साबिक एभरेष्ट इस्यारेन्समा सीईओको भूमिका निर्वाह गरिसकेका गौतम साविक एभरेष्ट र साविक हिमालयन इन्स्योरेन्स मर्जरपछि नायव प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिनियर डीसीईओ) बनेका थिए । उनले गत २०८० फागुनमा हिमालयन एभरेष्टबाट राजीनामा दिएर बाहिरिएका थिए । साविक एभरेष्ट इन्स्योरेन्स समस्यामा थियो । तर, गौतमको व्यवस्थापकीय क्षमताले कम्पनीलाई सुधार गरी थप उचाइमा पुर्याएका थिए । नेपाल ग्रिन्डलेज बैंकबाट बैंकिङ करिअर सुरु गरेका गौतमसँग हिमालयन बैंक, एनआईसी एसिया बैंक, एनबि बैंक, सनराइज बैंक र इन्फ्रान्स्ट्रक्चर डेभलपमेन्ट बैंकमा काम गरेको अनुभव छ । बैंकिङ र बीमा गरी तीन दशक बढी अनुभवी गौतमले त्रिभुवन विश्वविद्यालयवाट व्यवस्थापन विषयमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । गत कात्तिक ८ गते श्रवण रावलको निधन भएपछि यूनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्समा सीईओ पद रिक्त थियो । रावलको हृदयघातका कारण निधन भएको थियो ।
प्रभु हाइड्रो इन्भेष्टमेन्टले आईपीओ जारी गर्दै, बिक्री प्रबन्धकमा कुमारी क्यापिटल
काठमाडाैं । प्रभु स्टील्स एण्ड हाइड्रो इन्भेष्टमेण्ट कम्पनीले आईपीओ निष्कासन गर्ने भएको छ । जसका लागि कम्पनीले बिक्री प्रबन्धकमा कुमारी क्यापिटललाई नियुक्त गरेको छ । आईपीओ निष्काशनको प्रक्रिया अघि बढाउन प्रभु स्टील्स एण्ड हाइड्रो इन्भेष्टमेण्ट र कुमारी क्यापिटल लिमिटेडबीच सम्झौता भएको हो । सम्झौतापत्रमा प्रभु स्टील्स एण्ड हाइड्रो इन्भेष्टमेण्टका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईण) दिलप्रसाद अधिकारी र कुमारी क्यापिटलको तर्फबाट प्रमुख मर्चेन्ट बैंकिङ सविन बुढाथोकीले हस्ताक्षर गरे । प्रभु हाइड्रो इन्भेष्टमेन्टले ९८ करोड रुपैयाँ सेयर पूँजी बराबरको ५० रुपैयाँ अंकित दरको १ करोड ९६ लाख कित्ता साधारण सेयर सर्वसाधारणहरूलाई बिक्री गर्न लागिएको हो । यस कम्पनीको २ अर्ब ५ करोडको अधिकृत पूँजी रहेको छ भने जारी पूँजी २ अर्ब रहेको छ । कम्पनीको हाल १ अर्ब २ करोड संस्थापक समूहको चुक्ता पूँजी छ । कम्पनीले जलविद्युत, कृषि, पर्यटन, विभिन्न उत्पादनमूलक उद्योग र साहासिक पर्यटनमा लगानी गर्दै आइरहेको छ । दोस्रो बजारमा समेत यस कम्पनीको राम्रो उपस्थिति रहेको छ । यस कम्पनीको मुख्य उद्देश्य लगानीमूलक हो । प्रभु हाइड्रो इन्भेष्टमेन्टमा प्रभु केवलकार एण्ड टुरिजम लिमिटेड, प्रभु होल्डिङ्गस् एण्ड हाइड्रो डेभलपमेन्ट कम्पनी लिमिटेड र हाइड्रो होल्डिङ्गस् एण्ड पावर डेभलपमेन्ट कम्पनी लिमिटेडको मुख्य लगानी रहेको छ । यस कम्पनीले हाइड्रो पावरको विभिन्न संरचनामा चाहिने मेसिनहरू आयात गरी भण्डारण गर्ने र जलविद्युत कम्पनीलाई सप्लाई गर्ने उद्देश्यले पर्सा जिल्लाको वीरगञ्ज महानगरपालिका वडा नं. ३१ मा यसै आर्थिक वर्षमा तीन विगाह जमिनसमेत खरिद गरेको छ । यस कम्पनीको लिबर्टी इनर्जी कम्पनी लिमिटेड र बुटवलको फुलबारी पार्क देउराली डाँडास्थित सञ्चालनमा आइसकेको गौतम बुद्धको कुलगुरु ऋषि कालदेवलको आश्रम एवं नुवाकोट गढी जाने सिद्धार्थ केवलकार लिमिटेडमा समेत ठूलो लगानी रहेको छ । यस कम्पनीले आईपीओ निष्काशनपछि आउने रकमले जलविद्युत क्षेत्रमा आक्रामक ढंगले लगानी विस्तार गर्ने उद्देश्य लिएको छ ।यस इन्भेष्टमेण्ट कम्पनीले बडीमालिका केवलकार, इच्छाकामना केवलकार र प्रभु जलविद्युत विकास कम्पनीमा समेत लगानी गर्ने प्रतिवद्धता गरेको छ ।
गोल्डेन ड्रेगनका नयाँ मोडलहरू नेपाल भित्रिँदै
काठमाडौं । गोल्डेन ड्रेगनका विद्युतीय भ्यानका थप मोडल नेपाली बजारमा उपलब्ध हुने भएका छन् । नेपालका लागि आधिकारिक वितरक आर्क्स ग्रुपले गोल्डेन ड्रेगनका विद्युतीय माइक्रोबस बिक्री–वितरणका लागि उपलब्ध गराउने जनाएको छ । १४ सिटे माइक्रोबसको मूल्य ५७ लाख रुपैयाँ तोकिएको कम्पनीले जनाएको छ । गोल्डेन ड्रेगनमा १५ सिटर र १६ सिटर माइक्रोबस समेत उपलब्ध हुनेछन् । यी माइक्रोबसको मूल्य ५५ लाख र ६२ लाख रुपैयाँ रहने छ । त्यसैगरी, आर्क्स ग्रुपले जुबाओ ब्रान्डका माइक्रोबस समेत बिक्रीका लागि उपलब्ध गराउने भएको जनाएको छ । ११ सिटर र १४ सिटर यी माइक्रोबसको मूल्य क्रमशः ४५ लाख ५० हजार र ४९ लाख ५० हजार रुपैयाँ हुनेछ । यी भ्यानहरू लामो र छोटो दूरीका विभिन्न यातायात सञ्चालक, ट्राभल एजेन्सी, ट्रेकिङ, अस्पताल, स्कुल, होटेल, कर्पोरेट कार्यालय लगायतका विभिन्न क्षेत्रका लागि अत्यन्तै उपयोगी र व्यावहारिक हुने विश्वास गरिएको छ । आर्क्स ग्रुपले नेपाली बजारमा हाइगर बस, हाइलोङ ईभी भ्यान लगायतका अन्य विभिन्न ब्रान्डको समेत कारोबार गर्दै आइरहेको छ।
राष्ट्रिय जीवन बीमाको सीईओमा बैंकरदेखि पूर्वउपसचिवसम्मले दिए आवेदन, ८ मध्ये कसले मार्ला बाजी ?
काठमाडाैं । राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) पदका लागि बीमा, बैंकिङ, सामाजिक सुरक्षा कोषका उच्च व्यवस्थापक र पूर्व उपसचिवबीच प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ । आवेदन दिने अन्तिम मिति आज (बुधबार) साँझ ४ बजेसम्म बीमा क्षेत्रमा उच्च व्यवस्थापन पदमा कार्यरत कर्मचारी, बीमा क्षेत्रमा उच्च व्यवस्थापन पदमा कार्यरत र पूर्व कर्मचारी, पूर्व उपसचिव, सामाजिक सुरक्षा कोषको उच्च व्यवस्थापन पदमा रहेका कर्मचारी लगायत ८ जनाले आवेदन दिएका छन् । आवेदन दिनेहरूमा सुन्दर पन्थी, प्रकाशमान बज्राचार्य, रामकृष्ण पन्थी, महेश रिमाल, रामदेव यादव, राजुनाथ खनाल र लक्ष्मण पराजुली रहेका छन् । जसमध्ये सुन्दर पन्थी नेपाल बैंकको फष्ट क्लास अफिसर हुन् । स्थायी ठेगाना गुल्मी रहेका पन्थीले बैंकको अपरेशन डिपार्ट सम्हालिरहेका छन् । यसैगरी, काठमाडौंका प्रकाशमान मानन्धर प्राइम कमर्सियल बैंकका उच्च व्यवस्थापन पदमा कार्यरत थिए । स्थायी ठेगाना गुल्मी रहेका रामकृष्ण पन्थी पूर्वउपसचिव हुन । उनी महालेखा नियन्त्रक कार्यालयको उपसचिवबाट रिटायर भएका हुन् । रिमाल हाल कम्पनीको कार्यवाहक सीईओ हुन् । चार्टर्ड एकाउण्टेन्टसमेत रहेका रिमाल विगत २ दशकदेखि सोही कम्पनीमा कार्यरत रहेका छन् । २०८० कार्तिकमा तत्कालीन बीमा संस्थान कम्पनीमा परिणत भएको थियो । कम्पनीमा परिणत भएसँगै रिमालले कार्यवाहक सीईओको भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन् । विराटनगर घर भएका रोहित रेग्मी सामाजिक सुरक्षा कोषका उच्च व्यवस्थापक पदमा कार्यरत छन् । उनी कोषको उपनिर्देशक हुन् । धनुषा घर भएका रामदेव यादव विभिन्न विकास बैंकको उच्च व्यवस्थापन पदमा काम गरिसकेका व्यक्ति हुन् । उनको स्थायी ठेगाना धनुषा हो । राजनाथ खनाल नेपाल बैंकको उच्च व्यवस्थापन पदबाट रिटायर कर्मचारी हुन् । उनी साविक बीमा संस्थानको सञ्चालक समितिका सदस्य समेत बनेका थिए । स्याङ्जा घर भएका लक्ष्मण पराजुली यूनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्समा कार्यरत छन् । उनले सो कम्पनीमा मार्केटिङ डिपार्ट सम्हालिरहेका छन् । राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीले मसिंर ६ गते दोस्रो पटक सीईओको आवेदन खुलाएको थियो । जहाँ आवेदन दिने अन्तिम दिन आज साँझसम्म थियो । यसअघि कम्पनीले पहिलोपटक असोज १६ गते आवेदन माग गरेको थियो । त्यसबखत ४ जनाको आवेदन परेको थियो । जसमध्ये ४ जना नै फेल भएका थिए । दरखास्त दिने उम्मेदवारहरूले पेश गरेका शैक्षिक योग्यता, अनुभव र व्यावसायिक कार्ययोजनाको मूल्यांकनमा शैक्षिक योग्यता, अनुभव र व्यावसायिक कार्ययोजनाको कुल पूर्णाङ्क ५५ को ६० प्रतिशतले हुन आउने अंक प्राप्त गर्ने उम्मेदवारलाई व्यावसायिक कार्ययोजनाको प्रस्तुतीकरण र अन्तर्वार्ताको लागि सिफारिस गर्नुपर्ने व्यवस्था रहेकोमा कुनै पनि उम्मेदवारले कुल पूर्णाङ्कको ६० प्रतिशत अंक प्राप्त गर्न नसकेपछि पदपूर्ति समितिले सबैलाई फेल गराएको सूचना सार्वजनिक गराएको थियो । त्यसबखत आवेदन दिनेहरूमा महेश रिमाल, सुवास कोइराला, रामनाथ यादव र बुद्धकाजी श्रेष्ठ रहेका थिए, जसमध्ये यादव र रिमालले फेरि पनि आवेदन दिएका छन् ।
सुन्तलाबाट मनग्य आम्दानी गर्दै कृषक, एउटै वडाबाट ३ करोडको बिक्री हुने अनुमान
तनहुँ । तनहुँको देवघाट गाउँपालिका–३ का कृषकहरुले सुन्तला बिक्रीबाट मनग्य आम्दानी गरिरहेका छन् । उक्त वडाको बाटक, लुङ्ग्रिङ, छिपछिपे, छापस्वाँरा, दगराबाट मात्रै यस वर्ष ३ करोड रुपैयाँ बराबरको सुन्तला बिक्री हुने कृषकको अनुमान छ । स्थानीय कृषक भीमबहादुर रानाले यस वर्ष यो वडाबाट ३ करोडभन्दा बढीको सुन्तला बिक्री हुने अनुमान गरिएको बताए । लुङ्ग्रिङमा एकै घरबाट २० लाखभन्दा बढीको सुन्तला बिक्री हुने उनले जनकारी दिए । विगतमा केही अन्नबाली उत्पादन नभएर भोकै बस्नुपर्ने बाध्यता भएका बाटकवासी केही वर्षयता भने सुन्तला बेचेरै लखपति बनेको स्थानीय कृषक प्रेम थापाले बताए । पछिल्लो समय यहाँका कृषकको मुख्य आम्दानी नै सुन्तला रहेको उनको भनाइ छ । उनले भने, ‘यहाँका कृषकले सुन्तलाखेतीबाट मनग्य आम्दानी गर्दै आएका छन् । पछिल्लो समय सुन्तलामा विभिन्न किसिमका रोग देखिँदा कृषक भने चिन्तित छन् ।’ सोही वडाका स्थानीय जितबहादुर थापाका अनुसार रोग नलागेको भए ३ करोडभन्दा बढीको सुन्तला बिक्री हुने अनुमान थियो । उनले भने, ‘३ करोडको सुन्तला बिक्री हुने अनुमान छ, तर रोग नलागेको भए अझै धेरै बिक्री हुन्थ्यो होला ।’ यहाँ करोडौँ मूल्य बराबरको सुन्तला उत्पादन भए पनि उक्त सुन्तलालाई बजारसम्म लैजान भने समस्या हुँदै आइरहेको छ । नदीपारि रहेको लुङग्रिङ, बाटक, छिपछिपे, छापस्वाँरा तथा दगरा गाउँलाई राजमार्गसम्म जोड्न त्रिशूली र सेती नदीमा पुल नहुँदा सुन्तला बजारसम्म लैजान समस्या हुने कृषकहरु बताउँछन् । लुङग्रिङ र छिपछिपेका कृषकले बुद्धसिंह मार्गको नाल्दीघाट तथा मुग्लिङ नारायणगढ सडकको गाईघाटसम्म जिपमा ल्याएर त्यहाँबाट बोकाएर झोलुङ्गे पुल तारेर राजमार्गसम्म ल्याउँछन् । छापस्वाँरा र दगराका कृषकले भने ग्राभिटी रोपवेमार्फत बुद्धसिंह मार्गमा झारेर त्यहाँबाट दमौली हुँदै काठमाडौँ लैजाने गरेका छन् । नाल्दी र गाइघाटमा पुल नहुँदा ढुवानी खर्च महंगो हुने गरेको कृषक हरिकुमार श्रेष्ठको भनाइ छ । उनले भने, ‘यहाँका स्थानीयले सुन्तला, अदुवा, केरा तथा अन्य फलफुल रोपवेबाट नै राजमार्गसम्म झार्ने गरेका छन् ।’ गाउँपालिका अध्यक्ष तिलबहादुर थापाले देवघाट तीन तिरबाट नदीले घेरिएको र उक्त ठाउँमा पुल नहुँदा समस्या भइरहेको बताए । रासस
नेपालमा चौंथोपटक १० लाखभन्दा बढी पर्यटक भित्रिए, सबैभन्दा धेरै कुन देशबाट ?
काठमाडौं । सन् २०२४ को ११ महिनामा १० लाखभन्दा बढी विदेशी पर्यटक भित्रिएका छन् । नेपाल पर्यटन बोर्डको तथ्यांकअनुसार जनवरीदेखि नोभेम्बरसम्ममा १० लाख ५५ हजार ५५३ जना पर्यटक नेपाल भ्रमण गर्न आइपुगेका हुन् । नेपालमा १० लाखभन्दा बढी पर्यटक भित्रिएको यो चौंथो पटक हो । तथ्यांकअनुसार अघिल्लो वर्ष अर्थात सन् २०२३ मा पनि नेपालमा १० लाख १४ हजार ८ सय ८२ जना विदेशी पर्यटकले नेपाल भ्रमण गरेका थिए । त्यसअघि सन् २०१८ मा नेपालमा ११ लाख ७३ हजार ७२ जना विदेशी पर्यटक भित्रिएका थिए । त्यस्तै, सन् २०१९ मा नेपालमा विदेशी पर्यटक भित्रिने संख्या ११ लाख ९७ हजार १ सय ९१ थियो । सन् २०२४ को नोभेम्बरमा मात्रै एक लाख १४ हजार ५०१ पर्यटक भित्रिएका छन् । गत वर्षको नोभेम्बरमा एक लाख ८ हजार ६३० पर्यटक नेपाल भित्रिएको थियो । तथ्यांकअनुसार गत वर्षको डिसेम्बरको तुलनामा यस वर्ष सबै मुलुकबाट भित्रिने पर्यटकको संख्यामा वृद्धि देखिएको छ । पर्यटन बोर्डका अनुसार नोभेम्बरमा सार्क मुलुकबाट सबैभन्दा बढी पर्यटक भित्रिएका छन् । सार्क मुलुकबाट ३१ हजार १६१ पर्यटक भित्रिएको छ । दोस्रोमा एसियाबाट २४ हजार ८९७ पर्यटक भित्रिएका छन् । गत वर्षको सोही अवधिमा एसियाबाट २२ हजार ४३८ पर्यटक भित्रिएका थिए । गत वर्षको नोभेम्बरको तुलनामा यस वर्ष नोभेम्बरमा युरोप मुलुकबाट भित्रिने पर्यटको संख्यामा पनि वृद्धि छ । गत वर्ष २२ हजार ६९३ पर्यटक भित्रिएकोमा यो वर्ष २६ हजार १५५ पर्यटक भित्रिएका छन् । समीक्षा महिनामा सबैभन्दा धेरै भारतबाट १९ हजार ९१५ पर्यटक नेपाल भ्रमणका लागि भित्रिएका छन् । यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १८.५ प्रतिशतले कमी हो । गत वर्षको सोही महिनामा २४ हजार ४४३ पर्यटक भित्रिएका थिए । भारतपछि सबैभन्दा बढी पर्यटक अमेरिकाबाट १० हजार ९८१ पर्यटक भित्रिएका छन् । जुन गत वर्षको भन्दा ७.७ प्रतिशतले बढी पर्यटक भित्रिएको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा ६ हजार १३८ पर्यटक नेपाल भ्रमणमा आएका थिए । त्यस्तै, नेपालमा सबैभन्दा धेरै पर्यटक भित्रिने तेस्रो मुलुकमा चीन रहेको छ । नोभेम्बरमा चीनबाट ६ हजार ६११ पर्यटक भित्रिएको बोर्डको तथ्यांक छ । यो संख्या पनि गत वर्षको तुलनामा २४.४ प्रतिशतले बढी हो । चीनपछि बेलायतबाट धेरै पर्यटक भित्रिएका छन् । बेलायतबाट नोभेम्बरसम्ममा ६ हजार ६११ पर्यटक भित्रिएका छन् । जुन गत वर्षको भन्दा ७.७ प्रतिशतले बढी हो ।
