मस्कको दशक लामो ‘स्वचालित टेस्ला’ ल्याउने वाचा पूरा होला ? विज्ञ भन्छन्- जोखिम धेरै
काठमाडौं । अर्बपति एलन मस्कले जनवरीको अन्त्यतिर लगानीकर्ताहरूलाई भनेका थिए कि टेस्लाले टेक्सासको अस्टिनमा ‘पैसा कमाउने स्वचालित राइड-हेलिङ सेवा’ जुनसम्म सुरु गर्नेछ- यस्तो राज्य जहाँ कम्पनीलाई झण्डै कुनै नियमनको सामना गर्नुपर्दैन । यसले प्रश्न उठाउँछ कि टेस्लाले सार्वजनिक सडकमा अप्रमाणित ’चालकविहीन प्रविधि’ प्रयोग गर्दा कति जोखिम उठाउने तयारी गरिरहेको छ । टेस्लाले लामो समयदेखि आफ्ना ‘अटोपाइलट’ र ‘फुल सेल्फ–ड्राइभिङ’ (एफसीडी) प्रणालीमा भएका दुर्घटनाहरूको दोष ग्राहकहरूलाई लगाउँदै आएको छ । कम्पनीले सधैं चालकहरूलाई ध्यानपूर्वक ड्राइभिङ गर्न तयार रहन सुझाव दिएको बताउने गरेको छ । तर अब मस्कले वास्तविक चालकविहीन ट्याक्सीहरू तैनाथ गर्ने वाचा गरेका छन्, जुन कानुनी विज्ञहरूका अनुसार दुर्घटनाको सम्पूर्ण जिम्मेवारी टेस्लामाथि आउनेछ । मस्कको दशक लामो वाचा, अझै पूरा हुन बाँकी मस्कले करिब एक दशकदेखि पूर्णतः स्वचालित टेस्ला गाडी ल्याउने वाचा गर्दै आएका छन्, तर अझैसम्म पूरा गर्न सकेका छैनन् । पछिल्लो समयमा यी प्रतिज्ञाहरू अझ बढी केन्द्रमा आउन थालेका छन् किनभने टेस्लाले आफ्नो ध्यान स्वचालित सवारीहरूमा केन्द्रित गरिरहेको छ र जनताका लागि विद्युतीय गाडी (ईभी) उत्पादनलाई पछाडि सार्दैछ । तर मस्कका अस्पष्ट टिप्पणीहरूले अझै लगानीकर्ताहरूलाई अन्योलमा राख्दै आएको छ- कहिले, कति ठुलो मात्रामा र कस्तो व्यापार मोडेलअन्तर्गत टेस्लाले पूर्ण स्वचालित प्रविधि सार्वजनिक गर्नेछ भनेर । यद्यपि टेस्ला र मस्क दुवैले यसबारे प्रतिक्रिया दिएका छैनन् । टेक्सासमा रोबोट्याक्सी सञ्चालन गर्न कुनै कानूनी बाधा छैन टेक्सास राज्यको कानुनले टेस्लालाई रोबोट्याक्सी सेवा सुरू गर्न कुनै रोक लगाउँदैन । टेक्सासमा सरकारको नियमन गर्ने नीति अत्यन्तै नरम छ । राज्यको कानुनअनुसार चालकविहीन सवारीसाधनहरू सार्वजनिक सडकमा दर्ता र बीमासहित निस्फिक्री सञ्चालन गर्न पाउँछन् । कुनै राज्य निकायले चालकविहीन ट्याक्सी सेवाको अनुमतिपत्र जारी गर्ने वा निगरानी गर्ने अधिकार राख्दैन । साथै स्थानीय सहरहरू वा काउन्टीहरूलाई यसबारे आफ्नै नियमन बनाउने अनुमति छैन । टेक्सास राज्यका सिनेटर केली ह्यानककले भने, ‘संघीय सरकारले धेरै नियम ल्याएमा उद्योग नै समाप्त हुन्छ । त्यसैले हामीले टेक्सासमा प्रतिस्पर्धात्मक बजारलाई प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ ।’ टेक्सासको सहज नीति र अन्य राज्यहरूको कडाइ मस्कले २०२१ मा टेस्लाको मुख्यालय क्यालिफोर्नियाबाट टेक्सासको अस्टिनमा सारेका थिए । क्यालिफोर्नियामा चालकविहीन गाडी सञ्चालन गर्न कडा नियमहरू छन् । अहिलेसम्म जनरल मोटर्सको क्रुज र अल्फाबेटको वेमोमात्र पूर्ण चालकविहीन ट्याक्सी सेवा सञ्चालन गर्न अनुमति पाएका कम्पनीहरू हुन् । यी कम्पनीहरूले लाखौं माइल परीक्षण पूरा गरेपछि मात्र नियामक निकायहरूले अनुमति दिएका थिए । (हाल क्रुजले आफ्नो रोबोट्याक्सी सेवा बन्द गरिसकेको छ)। जनवरी २९ को बैठकमा मस्कले ‘यसै वर्ष, क्यालिफोर्नियामा टेस्लाले ‘अनसुपरभाइज्ड’ (निगरानीविहीन) फुल सेल्फ-ड्राइभिङ (एफसीडी) संस्करण जारी गर्ने’ बताएका थिए । तर क्यालिफोर्नियाका नियामक निकायहरूका अनुसार टेस्लाले आवश्यक अनुमतिपत्रका लागि आवेदन दिएको छैन । क्यालिफोर्नियाले चालकविहीन गाडी अनुमोदनका लागि परीक्षणको न्यूनतम स्तर तोकेको छैन तर क्रुज र वेमोजस्ता कम्पनीहरूले लाखौं माइल परीक्षण गरेका थिए । यसको तुलनामा टेस्लाले २०१६ देखि अहिलेसम्म जम्मा ५६२ माइल मात्र परीक्षण गरेको छ । मस्कको चुनौती टेस्लाले कम्पनीले अपेक्षाभन्दा कम आम्दानी रिपोर्ट गरेको बखत रोबोट्याक्सी सेवा सुरु गर्ने घोषणा भएको हो । मस्कले भनेका थिए, ‘हामी अस्टिनमा जुन महिनादेखि पैसा कमाउने स्वचालित राइड–हेलिङ सेवा सुरु गर्नेछौं ।’ तर उनले कति गाडी सञ्चालन हुनेछन्, ग्राहकहरूले सेवा कसरी पाउनेछन् वा यो सबैका लागि उपलब्ध हुनेछ कि हुने छैन भन्ने खुलाएका छैनन् । टेस्लाका लगानीकर्ता तथा ज्याक्स इन्भेस्टमेन्ट म्यानेजमेन्टका पोर्टफोलियो व्यवस्थापक ब्रायन मुलबेरी भन्छन्, ‘यो नै एलन मस्कको चुनौती हो । तपाईंले उनको कथनबाट अर्थ निकाल्नुपर्ने हुन्छ । के वास्तवमै हुनेछ र कहिले हुनेछ भन्ने अझै स्पष्ट छैन ।’ कानुनीविज्ञ ब्रायन्ट वाकर स्मिथका अनुसार टेक्सासले टेस्लालाई कुनै ‘पूर्व-अनुमोदन’ आवश्यकता राखेको छैन । तर उनले भने कि टेस्लाले कुनै ठूलो स्तरमा चालकविहीन गाडी तैनाथ नगर्ने सम्भावना छ । ‘टेस्लाले कुनै स्विच थिचेर रातारात सबै गाडीलाई चालकविहीन बनाउन सक्दैन,’ स्मिथले भने । सम्भवतः अस्टिनका सीमित क्षेत्रहरूमा, राम्रो मौसममा वा टाढाबाट मानिसहरूले नियन्त्रण गर्न सक्ने गरी सानो परीक्षण गरिन सक्छ । ‘हामीसँग कुनै शक्ति छैन’ टेक्सासको यातायात विभागका प्रवक्ताका अनुसार, ‘चालकविहीन सवारीसाधनहरू तबसम्म सञ्चालन गर्न पाइन्छ, जबसम्म तिनीहरू सुरक्षा र बीमाका आवश्यकताहरू पूरा गर्छन् ।’ तर अस्टिनमा पछिल्लो दुई वर्षमा चालकविहीन गाडीहरूको वृद्धि देखिएको छ, जसले नागरिकहरूमा चिन्ता बढाएको छ । २०२३ मा क्रूजका २० भन्दा बढी चालकविहीन गाडीहरूले टेक्सास विश्वविद्यालयको नजिकै ट्राफिक जाम निम्त्याएका थिए । सहरका यातायात विभागले २०२३ को जुलाईदेखि अहिलेसम्म ७८ वटा औपचारिक उजुरीहरू दर्ता गरेको छ, जसमा प्रहरी, आपतकालीन सेवाहरू र सर्वसाधारणका गुनासाहरू छन् । डिसेम्बरमा प्राप्त एउटा उजुरीमा वेमो गाडीले ३० मिनेटसम्म ट्राफिक अवरुद्ध गरेको उल्लेख गरिएको थियो, जसले ‘कम्तीमा तीन पटक धेरै नजिकबाट ठक्कर हुने अवस्था सिर्जना गर्यो ।’ अस्टिनका नगर परिषद सदस्य जो काद्री भन्छन्- ‘निजी कम्पनीहरूले सार्वजनिक सडकलाई परीक्षणस्थलको रूपमा प्रयोग गरिरहेका छन्, तर हामीसँग तिनलाई नियन्त्रण गर्ने कुनै शक्ति छैन ।’ सान्दर्भिक सामग्री : चीनमा टेस्ला कारको बिक्री ११.५ प्रतिशतले घट्यो, घरेलु प्रतिस्पर्धा बढ्दै मस्कको राजनैतिक प्रभाव ! बेलायत र युरोपेली बजारमा टेस्लाको बिक्री घट्दो चीनमा टेस्लाको उच्च रेकर्ड, २०२४ मा बिक्री गर्यो ६ लाख ५७ हजारभन्दा बढी गाडी नयाँ साझेदार खोज्दै ‘निसान’, ताइवानको ‘फक्सकन’ सँग सहकार्य गर्न इच्छुक विद्युतीय सवारीमा फड्को मार्दै फरारी, अक्टोबरमा ६ नयाँ मोडल सार्वजनिक गर्ने
निर्यात हुन थाले बटुका, एक करोडका सामग्री युरोप र अमेरिका निर्यात
झापा । किसानको बारीमा खेर गइरहेको सुपारीको पातबाट बनेका थाल, बटुकालगायतका सामान युरोपको बजारसम्म बिक्री हुन थालेको छ । बजारमा माग बढेपछि झापामा सुपारीको पातका सामान बनाउन आधा दर्जन उद्योग स्थापना भएका छन् । तीमध्ये मेचीनगर–१३ मा सञ्चालनमा रहेको लिफ प्लस प्रालिले सुपारीको पातबाट निर्मित थाल, बटुका, चम्चा, दुना, पालालगायतका सामग्री जर्मनी, फिनल्यान्ड र अमेरिकामा निर्यात भइरहेको जनाएको छ । प्रालिका प्रबन्ध निर्देशक कोविदसिंह बानियाँले सुपारीको पातबाट बनेका सामान वातावरणमैत्री र रसायनमुक्त हुने भएकाले स्वदेशी सुपरमार्केटदेखि विदेशका पार्टी प्यालेस र रेस्टुरेन्टहरुमा लोकप्रिय बनेको बताए । आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा रु एक करोड ६० लाखको सुपारीका थाल बटुकालगायतका सामान बिक्री भएको जनाउँदै उनले ६० प्रतिशत अर्थात् एक करोडका सामग्री युरोप र अमेरिका निर्यात भएको बताए । सुपारीको राजधानी मानिएको झापामा २०७४ सालमा नयाँ सोचका साथ अघि बढ्न चाहने युवा व्यवसायीको एउटा समूहले मेचीनगर–९ मा सुपारीको पातबाट घरायसी सामान उत्पादन गर्ने उद्योग ‘लिफ प्लस प्रालि’ स्थापना गरेको थियो । मकवानपुरका कोविदसिंह बानियाँ, दाङका स्वाभिमान आचार्य, झापाका हरि दाहालको संयुक्त लगानीमा रु एक करोड ५० लाख लगानीमा स्थापना भएको उद्योगमा हालसम्म रु चार करोड लगानी भइसकेको छ । दुई वर्षअघि आगलागी भएर ठूलो क्षति भएपछि उद्योगलाई मेचीनगर–९ बाट १३ मा स्थानान्तरण गरिएको छ । आगलागीबाट पुरानो मेसिन काम नलाग्ने बनेपछि भारतबाट नयाँ मेसिन ल्याइएको बानियाँले बताए । ‘सालको पातबाट जस्तै सुपारीको पातबाट दुना टपरी बनाउन सकिन्छ भन्ने लागेर यसको व्यावसायिक उत्पादन गर्ने योजना बनायौँ,’ उद्योगका संस्थापकमध्येका बानियाँले भने, ‘सुरुमा स्थानीय बजारमा यसलाई चिनाउन केही समय लाग्यो । पछि विदेशमा बजार प्रवद्र्धन गर्दै युरोपर अमेरिकाको बजारसम्म यसलाई पुर्याउन सफल भएका छौँ ।’ माइक्रोवेभमा तताउन मिल्ने, रेफ्रिजेरेटरमा चिस्याउन मिल्ने, वातावरणमैत्री, नचुहिने र प्राकृतिक रुपमै विसर्जन गर्न सकिने विशेषताका कारण विदेशी बजारमा नेपालमा निर्मित सुपारीको थाल, बटुकालगायतका सामान छिट्टै लोकप्रिय बनेको उनको भनाइ छ । सुरिलो बोटको टुप्पामा झुप्प भएर सुपारीका पात हुर्किने गर्छन्। सुपारी खेतीको भुइँमा किसानहरुले अन्य बाली लगाउने गर्छन् । ठूलो आकारका पात खेतीमा झरेर बाली नोक्सान नहोस् भनेर विगतमा किसानहरु यसलाई खेताला लगाएर बारीबाट हटाउने गर्थे । तर अहिले बोटबाट आफैँ झरेका पात बिक्री भएपछि किसानहरुले अतिरिक्त आम्दानी पाउन थालेका छन् । एउटा पात चारका दरले बिक्री हुने गरेको छ । झापामा दुई हजार ६०० हेक्टरभन्दा बढी क्षेत्रफलमा ३५ लाख वटा सुपारीका बोट रहेको छ । एउटा बोटबाट बर्सेनि पाँचदेखि आठवटा पात छिप्पिएर खस्ने गर्छन् । यस हिसाबबाट बर्सेनि दुई करोड ५० लाखभन्दा बढी पात खेर गइरहेको छ । उद्योगहरुले त्यही खेर जान लागेको पातलाई उपयोग गरेर सामान उत्पादन गर्दछन् । यसबाट सुपारी किसानले फलबाहेक पातको मूल्य पाउने अवस्था सिर्जना भएको छ । स्वदेशभित्र मठमन्दिरमा हुने पूजा, विवाह, व्रतबन्ध र सार्वजनिक समारोहको भोजभतेरमा सुपारीको पातबाट बनेका सामान प्रयोग हुने गरेको छ । भाटभटेनी, सेल्सबेरी, होटल सोल्टीलगायतका राजधानीका ठूला होटल र रेस्टुरेन्टमा यी सामग्री प्रयोग हुँदै आएको उद्योगका सञ्चालक बानियाँ बताउँछन् । झापाको बाहुनडाँगी, शान्तिनगर र बुधबारेबाट सुपारीका पात सङ्कलन हुँदै आएको उद्योगले जनाएको छ। ती क्षेत्रका अरू उद्योगबाट उत्पादित सामान उद्योगले किनिदिने गरेको छ । लिफ प्लस प्रालिमा १९ जनाले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएका छन् । मेसिन सञ्चालन र पात सङ्कलनमा रोजगारी पाउने अधिकांश महिला श्रमिक छन् । उद्योगमा जडान गरिएको सातवटा मेसिनले दैनिक १२ हजार वटा थाल, बटुकालगायतका सामान उत्पादन गर्दै आएको छ । अर्जुनधारा नगरपालिका–२ मा इनर्जी क्रप्स नाम उद्योगले पनि सुपारीको पातबाट दुना टपरीलगायतका सामान उत्पादन गर्दै आएको छ । सञ्चालक दीपक ढुङ्गानाले रु एक करोडमा स्थापना गरिएको उद्योगमा १० जनाको संयुक्त लगानी रहेको बताए । सञ्चालकहरु आफैँ सुपारीको पात खोज्न किसानका बगानमा पुग्ने गर्छन् भने उत्पादित सामान बिक्रीका लागि आफैँ खटिने गर्छन् । सुपारीको सुकेका पातलाई सङ्कलन गरेर सजिलैसँग उद्योगको कच्चापदार्थ बनाउने गरिएको छ । सुरुमा पातलाई सरसफाइ गरिन्छ र सफा पानीमा धुने काम हुन्छ । धोइसकेपछि चिसोपना हटाउन घाममा सुकाइन्छ । त्यसपछि मात्र कम्प्रेसर मेसिनमा राखेर दुना टपरीको आकार दिइन्छ । प्लास्टिकबाट बनेका थाल बटुकाको विकल्पका रुपमा सुपारीका पातबाट बनेका थाल, बटुकाहरु प्रयोग गर्न सकिने उल्लेख गर्दै उद्योगी ढुङ्गानाले ठूलो आकारको सुपारीको एउटा पातबाट पाँच वटासम्म थाल बनाउन सकिने बताए । मेचीनगर–४ बाहुनडाँगीका राजेन्द्र मिश्र सुपारीखेतीबाट धानखेतीको तुलनामा दशौँ गुणा बढी आम्दानी हुने बताउँछन् । अढाई बिगाहामा सुपारीखेती गरेको उनले सुपारीको फलबाट वार्षिक चार लाखभन्दा बढी आम्दानी भइरहेको बताए । सुपारीको बिरुवा रोपेको ६ वर्षपछि दाना फल्न थाल्छ । तर फल फल्नुभन्दा अघि नै यसको बोटले पातमार्फत आम्दानी दिन सुरु गर्छ । सुपारी बगानभित्र तोरी, फिलुङ्गे, आलस, पान, मरिच, कागती, निम्बु, बेसार, अदुवा आदिको खेती सँगसँगै गर्न सकिन्छ । मेचीनगर–६ मा याम निरौलाले मल्टी प्रोडक्सन कम्पनी प्रालि स्थापना गरेर बाहुनडाँगी क्षेत्रका सुपारीको पात सङ्कलन गरेर थाल, बटुका, चम्चा आदि सामान उत्पादन गर्दै आएका छन् । स्थानीय क्षेत्रमै आफ्ना सामान बिक्री हुने गरेको जनाउँदै उनले वातावरणीय स्वच्छताका लागि प्लास्टिकका थाल बटुका निषेध गरेर सुपारीका पातको सामान प्रयोग बढाउन स्थानीय तहका सरकारहरुको भूमिका हुनुपर्ने बताए । यही माघमा विर्तामोडमा सञ्चालित अन्तर्राष्ट्रिय औद्योगिक व्यापार महोत्सवमा विक्री कक्ष राख्दा मुलुक बाहिरका अवलोकनकर्ताले समेत सुपारीका पातको सामानबारे निकै चासो राखेको उनले जानकारी दिए । ‘बिक्री भएन भने घाटा व्यहोर्नुपर्ने हुन्छ भनेर उद्योगहरुले थोरै मात्रामा सामान उत्पादन गर्छन्,’ उनी भन्छन्, ‘बजार प्रवद्र्धनमा सरकारले सघाइदिने हो भने झापामा सुपारीको पातबाट चल्ने उद्योगबाटै हजारौँले रोजगारी र जीविकोपार्जन गर्नसक्ने सम्भावना छ ।’ मेचीनगर, बुद्धशान्ति र अर्जुनधारामा सुपारीको पातबाट उत्पादन हुने दुना–टपरी उद्योग सञ्चालनमा रहेकाले उद्योगले किसानको घरमा पुगेर सुपारीको पात किनेर लैजाने गरेको सुपारी जोनका पूर्वअध्यक्ष नीलकण्ठ तिवारीले बताए । जङ्गली हात्तीको उपद्रो बढी भएको बाहुनडाँगी क्षेत्रका किसानले हात्तीले नखाने बालीका रूपमा सुपारीखेती गर्दै आएको उनी बताउँछन् । ‘सुपारीखेती र यसको पातबाट बनेका सामानको बजारीकणमा सरकारले सघाउनुपर्छ,’ तिवारी भन्छन्, ‘तेस्रो मुलुकबाट आयातित सुपारीका कारण स्थानीय उत्पादनले बजार नपाइरहेको अवस्था छ । सुपारीको खेती गर्ने किसान, दाना प्रशोधन गर्ने र पातबाट सामान बनाउने उद्योगीहरुलाई प्रोत्साहित गर्नसके मुलुककै अर्थतन्त्रमा ठूलो टेवा पुग्ने निश्चित छ ।’ सुपारीको पातबाट बनेका सामानको विश्व बजारमा भारतीयले ९० प्रतिशत प्रभुत्व जमाएको र सुपारीको पातबाट बनेका सामान निर्यात हुँदा भारतको सरकारले त्यहाँका उद्योगीलाई नौ प्रतिशत प्रोत्साहन अनुदान प्रदान गर्दै आएको लिफ प्लस प्रालिका सञ्चालक बानियाँले बताए । सुपारीको पातबाट बनेका सामान विदेश निर्यात गर्ने मुलुककै पहिलो उद्योग भए तापनि राज्यबाट प्रोत्साहन नपाएको उनको गुनासो छ । उत्पादित सामान मानव उपभोगयोग्य रहेको भनेर भारतीय प्रयोगशालामा प्रमाणीकरण गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको बानियाँले बताए । ‘स्वदेश र विदेशको बजारमा माग भए जति आपूर्ति गर्न सकिरहेका छैनौँ,’ उनले भने, ‘बजारको कुनै चिन्ता छैन। बरु, वातावरणमैत्री सामान उत्पादन गरेर विदेश निर्यात गरिरहँदा राज्यबाट कुनै प्रोत्साहन पाएका छैनौँ भन्नु पर्दा दुःख लाग्छ ।’ रासस
पत्रकार महासंघ बझाङका अध्यक्षमाथि चक्कु प्रहार, ‘तीन जनाको ज्यान मार्ने उद्देश्य थियो’
काठमाडौं । नेपाल पत्रकार महासंघ बझाङका अध्यक्ष ललितबहादुर सिंहमाथि कुटपिट भएको छ । सोमबार राति साढे ११ बजे सदरमुकाम चैनपुर नजिक रहेको देविस्थान होटलमा उनलाई कुटपिट तथा चक्कु प्रहार भएको हो । बझाङका प्रहरी निरीक्षक लोकेन्द्र ठगुन्नाका अनुसार सिंहमाथि बझाङकै बिनोद कठायतको समूहले आक्रमण गरेको हो । घटनामा संलग्न २९ वर्षीय बिनोद कठायत, २६ वर्षीय शितल कठायत र २८ वर्षीय नरेश द्वाललाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान भइरहको ठगुन्नाले बताए । सिंहलाई घटनालगत्तै जिल्ला अस्पताल बझाङमा उपचारका लागि लगिएको छ । पीडित सिंहले आफ्नो ज्यान मार्ने उद्देश्यले आफूमाथि आक्रमण भएको जानकारी दिए । ‘म खाना खाएर आफ्नो कोठातर्फ गइरहेको थिएँ, उनीहरुले मलाई होटलमा बोलाएर कोठाको ढोका बन्द गरेर कुटपिट गरे, चक्कु प्रहार गरे,’ उनले भने, ‘उनीहरुको मलाई मार्ने उद्देश्य थियो ।’ सिंहले प्रहरीमा उजुरी दिइसहेको जानकारी दिएका छन् ।
दिगो डाँफेमा ८० प्रतिशतसम्मको फाइनान्स सुविधा, एक्सचेन्ज पनि गर्न सकिने
काठमाडौं । दिगो डाँफे विद्युतीय स्कूल भ्यान ८० प्रतिशतसम्मको फाइनान्स सुविधासहित उपलब्ध भएको छ । न्यून अग्रिम भुक्तानीमा डाँफे प्राप्त गर्न सकिने दिगो ग्रुपले जनाएको छ । यो भ्यान विद्यालयहरूका लागि आर्थिक रूपमा पनि लाभदायक विकल्प बनेको छ । साथै पुराना गाडी साटेर नयाँ दिगो डाँफे खरिद गर्न सकिने एक्सचेन्ज सुविधा पनि उपलब्ध भएको दिगोले जनाएको छ । ५ वर्षभन्दा लामो समयदेखि नेपाली सडकमा सफलतापूर्वक सञ्चालन हुँदै आएको यो भ्यानले ४ लाख किलोमिटर भन्दा बढी यात्रा पूरा गरिसकेको छ । दिगो डाँफे पूर्ण रूपमा मेटल बडीबाट निर्मित भएकाले बलियो र टिकाउ छ । यसमा रहेको एबीएस र ईबीडीसहितको उन्नत ब्रेकिङ प्रणालीले आकस्मिक परिस्थितिमा सुरक्षित ब्रेकिङ सुनिश्चित गर्छ । नेपालका विविध भूगोललाई ध्यानमा राख्दै यसको १८८ मिमी ग्राउन्ड क्लिरेन्स राखिएको छ । ६० किलोवाटको शक्तिशाली मोटरको साथमा यो भ्यान स्कूल यातायातको लागि एकदमै भरपर्दो साबित भएको छ । एक पटकको चार्जमा दिगो डाँफेले ३०० किलोमिटरको रेन्ज प्रदान गर्छ । यसमा रहेको सीएटीएल निर्मित लिथियम आयन फस्फेट ब्याट्रीले उच्च कार्यक्षमता र टिकाउपन प्रदान गर्ने दिगोले जनाएको छ । डिजल र पेट्रोलमा निर्भरता घटाउँदै विद्युतीय स्कुल भ्यानको प्रयोगले विद्यालयलाई केवल आर्थिक रूपमा मात्र होइन, वातावरणीय रूपमा पनि फाइदा पुर्याउँछ ।
गुगलद्वारा अमेरिकी प्रयोगकर्ताका लागि ‘गल्फ अफ मेक्सिको’ नाम ‘गल्फ अफ अमेरिका’ मा परिवर्तन
काठमाडौं । गुगलले सोमबार राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको कार्यकारी आदेशको पालना गर्दै संयुक्त राज्य अमेरिकाभित्र यसको नक्सा प्लेटफर्म प्रयोग गर्नेहरूका लागि ‘गल्फ अफ मेक्सिको’ को नाम ‘गल्फ अफ अमेरिका’ मा परिवर्तन गरेको छ । संयुक्त राज्य अमेरिका बाहिरका प्रयोगकर्ताहरूले अन्य विवादित स्थानहरूको जस्तै ‘गल्फ अफ मेक्सिको’ को मौलिक र नयाँ दुवै नाम देख्नसक्ने गुगलले एक ब्लग पोस्टमा लेखेको छ । ‘अमेरिकामा नक्सा प्रयोग गर्ने मानिसहरूले ‘गल्फ अफ अमेरिका’ देख्नेछन् र मेक्सिकोका मानिसहरूले ‘गल्फ अफ मेक्सिको’ देख्नेछन् । अरू सबैले दुवै नाम देख्नेछन्’, गुगलले लेखेको छ । गुगलले भौगोलिक नाम सूचना प्रणालीमार्फत आधिकारिक अमेरिकी सरकारी भौगोलिक पदनामहरूको पालना गर्ने आफ्नो नीतिसँग यो परिवर्तन मेल खाने बताएको छ । पद सम्हालेपछि ट्रम्पले ‘गल्फ अफ मेक्सिको’ को नाम परिवर्तन गर्ने मात्र नभई अमेरिकाको सबैभन्दा अग्लो शिखर डेनालीको नाम पूर्ववत् माउन्ट म्याकिन्ले गर्ने कार्यकारी आदेशहरूमा हस्ताक्षर गरेका थिए । सन् २०१५ मा तत्कालीन राष्ट्रपति बाराक ओबामाले अलास्का पर्वतलाई डेनालीको रूपमा आधिकारिक मान्यता दिएका थिए । यो नाम अलास्काका आदिवासीहरूले शताब्दीयौँदेखि प्रयोग गर्दै आएका थिए । ट्रम्पको पुनःनामकरणले डेनाली नाम कायम राख्न लामो समयदेखि वकालत गर्दै आएका अलास्काका आदिवासी समूहहरूको आलोचना र मेक्सिकोसँग कूटनीतिक चिन्ता उब्जाएको छ । मेक्सिकोका राष्ट्रपति क्लाउडिया सेनबामले सन् १८४८ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाले आफ्नो देशको एक तिहाइ भाग कब्जा गर्नुभन्दा पहिलेको नक्सातिर औँल्याउँदै संयुक्त राज्यलाई ‘मेक्सिकन अमेरिका’ भन्न सुझाव दिएका छन् । रासस
भ्रष्टाचार सूचकांकमा नेपाल १०७ औं स्थानमा
काठमाडौं । भ्रष्टाचार सूचकांकमा नेपालको एक स्थान खस्किएको छ । नेपाल १०० मा ३४ अंक पाएर १०७औं स्थानमा रहेको छ । ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेशनल नेपालले मंगलबार सार्वजनिक गरेको भ्रष्टाचारसम्बन्धी विश्वव्यापी सूचकांक (सीपीआई) २०२४ मा नेपालले झिनो सुधार गरेको हो । धेरै भ्रष्टाचार हुने देशहरुमा पर्ने नेपाल यसअघि १०८ औं स्थानमा थियो । सार्वजनिक कार्यक्रममा ट्रान्सपरेन्सी नेपालका महासचिव डा. सागरराज शर्माका अनुसार, नेपालमा भ्रष्टाचार प्रमुख समस्या भएको र मुलुकको शासन व्यवस्थाको चुनौती नै रहेको बताए ।
सिटिजन्स बैंकको १९८औं शाखा काठमाडौंको पानीपोखरीमा
काठमाडौं । सटिजन्स बैंकले शाखा विस्तार गर्ने क्रममा आफ्नो १९८औं शाखा काठमाडौंको पानीपोखरीमा सञ्चालनमा ल्याएको छ । यससंगै काठमाडौं उपत्यका भित्र यस बैंकको ३९ वटा शाखाहरु र वाग्मती प्रदेशमा ५५ वटा शाखाहरु सञ्चालनमा रहेका छन् । पानीपोखरीमा मंगलबार आयोजित एक कार्यक्रमकाबीच बैंकका सञ्चालक समितिका अध्यक्ष प्रबल जंग पाण्डेले नयाँ शाखाको शुभारम्भ गरे । कार्यक्रमलाई संवोधन गर्दै अध्यक्ष पाण्डेले प्रुडेन्ट बैंकिङ र सुशासनमा कुनै सम्झैता नगरी ग्राहक सेवामा विशेष ध्यान पुर्याउने दृढता व्यक्त गरे । उनले नयाँ शाखाका कर्मचारीहरूलाई शुभकामना व्यक्त गर्दै अनुशासित र मर्यादित ढंगबाट काम गर्दै संस्थालाई अझ नयाँ उचाईमा लैजानका लागि प्रेरित गरे । सो अवसरमा बैंक संचालक समितिका सदस्यहरु, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत र उच्च व्यवस्थापनको पनि उपस्थिति थियो । उक्त शाखाको उद्घघाटन समारोहमा स्थानीय निकायका प्रतिनिधिहरू, उद्योगी, व्यापारी, विभिन्न संघ संस्थाका प्रमुख तथा नागरिक समाजका अगुवाहरुको बाक्लो उपस्थिति रहेको थियो । नयाँ शाखा सञ्चालनको अवसरमा यो शाखामा खाता खोल्दा कर्पाेरेट मोबाइल बैंकिङ र इन्टरनेट बैंकिङ जस्ता सेवाहरु पहिलो वर्ष निशुल्क प्राप्त गर्न सकिनेछ । डिम्याट खाता खोल्दा लाग्ने शुल्कमा पहिलो वर्षको लागि छुटको व्यवस्था रहेको छ । साथै लकर सुविधा लिँदा लकर अनिवार्य मौज्दातमा २५ प्रतिशत र पहिलो वर्ष लकर शुल्कमा ५० प्रतिशत छुट उपलब्ध रहेको छ ।
सुनको मूल्य बढ्दा चाँदीको घट्यो
काठमाडौं । सुनको मूल्य बढेको छ भने चाँदीको मूल्य घटेको छ । मंगलबार स्थानीय बजारमा सुनको मूल्य प्रतितोला ६ सय रुपैयाँले बढेको हो । सोमबार प्रतितोला एक लाख ६९ हजार छ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको सुन आज प्रतितोला एक लाख ७० हजार दुई सय रुपैयाँ निर्धारण भएको नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घले जनाएको छ । चाँदीको मूल्य भने प्रतितोला ३० रुपैयाँले घटेको छ । आज चाँदीको मूल्य प्रतितोला एक हजार नौ सय ४५ रुपैयाँनिर्धारण गरिएको छ ।
