चीनलाई ट्यारिफ लगाउने धम्की अमेरिकालाई महँगो पर्ने, के पछि हट्लान् ट्रम्प ?
काठमाडौं । अमेरिकाका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसै महिना शपथ लिँदैछन् । निर्वाचनमा कमला ह्यारिसलाई पराजित गरेपछि उनले राष्ट्रपतिको पदभार ग्रहण गरेलगत्तै चीनलगायत केही देशमा कर लगाउने धम्की दिएका थिए । उक्त धम्की ट्रम्पलाई नै महँगो पर्न सक्ने जनाइएको छ । किनभने चिनियाँ कम्पनीका उत्पादनले अमेरिका भरिएको छ । तर, पदभार ग्रहण गरेपछि ट्रम्पले चीनमा कर लगाउने आफ्नो योजनाबाट पछि हट्न सक्छन् । ट्यारिफ एक प्रकारको कर हो । यसको अर्थ चीनबाट अमेरिकामा जुनसुकै सामान आउँछ, ट्रम्प सरकारले त्यो चिनियाँ कम्पनीबाट बढी कर लिनेछ । जसले गर्दा चिनियाँ कम्पनीले घाटा पूर्ति गर्न अमेरिकामा चर्को मूल्यमा सामान बेच्ने छ । यसले अमेरिकामा चिनियाँ कम्पनीहरूको बिक्रीलाई असर गर्न सक्छ । साथै अमेरिकीहरूलाई महँगो मूल्यमा चिनियाँ वस्तु खरिद पनि गर्नुपर्ने हुन्छ । ट्रम्पले स्थानीय कम्पनीहरूलाई प्रवर्द्धन गर्नका लागि चीनमा कर लगाउने कुरा गरिरहेका हुन् । तर चीनमा कर लगाउनुले उनका केही व्यापारिक साथीहरूलाई असन्तुष्ट पार्न सक्छ । तिनीहरूमध्ये सबैभन्दा नजिक एलन मस्क र फिल रफिन हुन्। मस्क र ट्रम्पको सम्बन्ध एलन मस्क कार निर्माण कम्पनी टेस्लाका मालिक हुन् । ट्रम्पको विजयपछि टेस्लाको सेयरमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ । यससँगै मस्कको पनि सम्पत्ति तीव्र गतिमा बढेको छ । उनी ४०० अर्ब डलरभन्दा बढीको सम्पत्ति भएको विश्वकै धनी व्यक्ति हुन् । मस्कले ट्रम्पलाई चुनाव जिताउन कडा मेहनत गरेका हुन् । उनले ट्रम्पको लागि प्रचार मात्र गरेनन्, आर्थिक सहयोग पनि गरे । तर, यसका लागि उनलाई पुरस्कृत पनि गरिएको छ । ट्रम्पले मस्कलाई अमेरिकी प्रशासनमा महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सुम्पेका छन् । मस्क र चीनको सम्बन्ध हालै मस्कको कम्पनी टेस्लाले चीनमा कार बिक्रीमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको छ । टेस्ला कारको बिक्री विश्वव्यापी रूपमा घटेको बेला चीनमा भने वृद्धि भएको हो । डिसेम्बर २०२४ मा टेस्ला कारहरूको बिक्री एक महिना अघिको तुलनामा १२.८ प्रतिशतले बढेर ८३ हजार इकाइ पुगेको छ, जुन एक रेकर्ड हो । जहाँ सन् २०२४ मा टेस्लाले ३६.७ प्रतिशत कार चिनियाँ ग्राहकलाई उपलब्ध गराएको थियो । यस्तो अवस्थामा टेस्लाका लागि अमेरिकापछि चीन दोस्रो ठूलो बजार बनेको छ । रफिन र ट्रम्पको सम्बन्ध ८९ वर्षीय रफिन अमेरिकी व्यापारी व्यवसायी हुन् । उनी लस भेगासमा ट्रेजर आइल्याण्ड होटल र क्यासिनो, सर्कस सर्कस होटल र क्यासिनोका मालिक हुन् । यसबाहेक ग्रेहाउन्ड रेसिङ ट्र्याक, तेल उत्पादन, घरजग्गा आदिमा पनि उनको लगानी छ । फोर्ब्सका अनुसार रफिनको कुल सम्पत्ति २.७ बिलियन डलर छ । रफिन र ट्रम्पबीचको मित्रता पनि निकै गहिरो छ । चुनावका बेला रफिनले ट्रम्पलाई २० लाख डलर दान दिएका थिए । रफिन र ट्रम्प लामो समयदेखि व्यापार साझेदार पनि हुन् । रफिनको ट्रम्प इन्टरनेशनल होटल्समा साझेदारीसमेत छ । चीनसँग रफिनको सम्बन्ध रफिनको हार्पर ट्रक नामको कारखाना पनि छ । उनको यो कारखानाले एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा सामान लैजाने उपकरण बनाउँछ । यो ट्रक प्रायः गोदाम आदिजस्ता ठाउँहरूमा प्रयोग गरिन्छ । उनको कम्पनीले उपकरण बनाउनका लागि चीनबाट पार्टपुर्जा लिँदै आएको छ । मस्क र रफिनलाई हुने घाटा यदि ट्रम्पले चीनमा कर बढाएमा यसको प्रभाव मस्क र रफिनको व्यवसायमा देखिन सक्छ । किनभने भन्सार बढ्यो भने चीन पनि चुप लाग्दैन । उसले पनि कर बढाउन सक्छ । साथै, चीनमा काम गर्ने अमेरिकी कम्पनीहरूलाई पनि नियन्त्रण गर्नसक्ने सम्भावना हुन्छ । यदि यस्तो भयो भने मस्कको कम्पनी टेस्लाले चीनको स्थानीय कार निर्माता बीवाईडीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्छ, जुन अझै पनि चीनमा नम्बर एक छ । चीनले टेस्ला कारमा कर बढाउन सक्छ जसले मस्कलाई नोक्सान पुर्याउनेछ । योसँगै चीनले रफिन कम्पनीलाई पठाउने पार्टपुर्जाको मूल्य पनि बढाउन सक्छ । ट्यारिफवाला धम्की खारेज हुन सक्ने ट्रम्पले चीनमा करवृद्धि गरेमा चीनले पनि प्रतिक्रिया दिने उच्च सम्भावना छ । ट्रम्पका नजिकका साथी मस्क र रफिनमा यसले ठूलो प्रभाव पार्नेछ । ट्रम्पको यो निर्णयबाट उनीहरू आक्रोशित हुन सक्छन् । यस्तो अवस्थामा ट्रम्पले आफ्ना साथीहरूलाई कुनै नोक्सान नहोस् भनेर चीनमा कुनै शुल्क नलाग्ने वा स्थगित गर्न सक्ने सम्भावना उच्च छ ।
इटाली र स्पेसएक्सबीच १.५ अर्ब युरोको सुरक्षा सेवा सम्झौतामा छलफल
अर्बपति एलन मस्क र इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनी । काठमाडौं । इटालीले सरकारलाई सुरक्षित दूरसञ्चार उपलब्ध गराउनका लागि एलन मस्कको स्पेसएक्ससँग १.५ बिलियन यूरो (१.५५ बिलियन डलर) को सम्झौतामा अग्रिम वार्ता गरिरहेको ब्लूमबर्ग न्यूजले उल्लेख गरेको छ । यस विषयमा छलफल चलिरहेको र अन्तिम सम्झौता नभएको स्रोतले जनाएकाे छ । यद्यपि यो परियोजनालाई इटालीको गुप्तचर सेवा र रक्षा मन्त्रालयले अनुमोदन गरिसकेको छ । यो परियोजनाले सरकारी टेलिफोन र इन्टरनेट सेवाहरूको लागि उच्चस्तरीय इन्क्रिप्शन, भूमध्यसागर क्षेत्रमा इटालियन सेनाका लागि सञ्चार सेवा, र आतंकवादी आक्रमण वा प्राकृतिक प्रकोपजस्ता आपतकालीन अवस्थाहरूमा उपग्रह सेवाहरूको प्रयोग समावेश गर्नेछ । इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले आइतवार अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई भेट्न फ्लोरिडाको मार-ए-लागो निवासमा अचानक भ्रमण गरेपछि यो समाचार आएको हो । मेलोनी र अर्बपति एलन मस्कसँग घनिष्ठ सम्बन्ध छ । पाँच वर्षे उक्त सम्झाैता पारित हुने बुझिएको छ । यी पनि पढ्नूहोस् : एक समय ‘स्पेसएक्स’ बचाउन मस्कले गाडी बेचे, अहिले संसारकै मूल्यवान स्टार्टअप कम्पनी स्पेसएक्सको वृद्धि अधिक विस्फोटक, टेस्लालाई पछि पार्ने स्टारलिंकलाई चुनौती दिँदै चिनियाँ स्याटेलाइट प्रोजेक्ट, अरू पनि प्रतिस्पर्धामा
प्रेमिकासँग ब्रेकअप भएपछि कम्पनी बेच्ने अनौठा विनय, मस्क बन्ने चाहना
काठमाडौं । केही व्यक्तिले आफ्नो जीवनको ठूलो हिस्सा ठूलो कम्पनी बनाउन खर्च गर्छन् । कतिपय यस्ता छन् जसले सानै उमेरमा ठूलो कम्पनी बनाएर बेच्छन् । तीमध्ये विनय हिरेमठ पनि एक हुन् । तर विनयले कम्पनी बेच्नुको कारण निकै अनौठो छ । आफ्नी प्रेमिकासँग ब्रेकअपपछि उनले कम्पनी बेचेका थिए । उनले आफ्नो कम्पनी ९७५ मिलियन डलर (लगभग १३, ५०० करोड रुपैयाँ) मा बेचेका छन् । कम्पनी बेचेपछि यो पैसाको म के गरूँ भन्दै उनले सोधिरहेका छन् । को हुन् विनय हिरेमठ ? ३३ वर्षीय विनय हिरेमठ भारतीय मूलका व्यापारी हुन् र अमेरिकामा बस्छन् । उनी लूम कम्पनीका सह-संस्थापक हुन् । उनले सन् २०२३ मा आफ्नो स्टार्टअप ९७५ मिलियन डलरमा बेचे । यो एटलासियनद्वारा खरिद गरिएको थियो । विनय आफ्नो कम्पनी बेचेर रातारात अर्बपति बने । अहिले उनले लामो ब्लग लेखेका छन् । जसमा उनले आफ्नो जीवनमा भइरहेको परिवर्तनका बारेमा विस्तृत रूपमा व्याख्या गरेका छन् । के छ ब्लगमा ? विनयले ब्लगमा लेखेका छन्, ‘म धनी व्यक्ति बनेको छु । अब जीवनमा म के गरूँ बुझ्न सक्दिनँ । गत वर्ष मेरो लागि धेरै गाह्रो थियो । गत वर्ष कम्पनी बेचिसकेपछि म अब फेरि कहिल्यै काम नगर्ने अनौठो स्थितिमा छु । म हरेक कुरामा नयाँ कुरा पाउँछु, तर प्रेरणादायी होइन । मैले पहिले नै यति धेरै पैसा कमाएको छु कि मलाई के गर्ने थाहा छैन ।’ प्रेमिकासँग ब्रेकअप विनयले ब्लगमा आफ्नी प्रेमिकाको बारेमा पनि लेखेका छन् । उनले लेखेका छन्, ‘मेरी प्रेमिकासँग दुई वर्षदेखि निकै सौहार्दपूर्ण सम्बन्ध थियो । तर असुरक्षाका कारण उनले मसँग ब्रेकअप गरिन् । यो एकदम दु:खपूर्ण थियो ।’ विनयले ब्लगमा आफ्नी प्रेमिकासँग माफी पनि मागेका छन् । उनले आफ्नी प्रेमिकाका लागि लेखेका छन्, ‘सबै कुराको लागि धन्यवाद । मलाई माफ गर, म तिमीलाई चाहिएको हुन सकिन ।’ कम्पनीको प्रस्ताव विनयको कम्पनी लूम किन्ने व्यक्तिले विनयलाई सीटीओको पद र ६ करोड डलरको प्याकेज प्रस्ताव गरेका थिए । विनयले एटलासियनको यो प्रस्तावमा आफूले कुनै निर्णय गर्न नसक्ने बताए । विनयले आफू एलन मस्क जस्तै बन्न चाहेको पनि लेखेका छन् ।
