निजगढमा सामूदायिक आँखा अस्पताल सेवा सञ्चालनमा
काठमाडौं । तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठान र फ्रेड हलोज फाउण्डेसन अष्ट्रेलियासँगको साझेदारीमा निजगढमा निर्माण सम्पन्न भएको निजगढ तिलगंगा सामुदायिक आँखा अस्पतालको बुधबार उद्घाटन गरी सेवा सुचारु गरिएको छ । यो अस्पताल बारा जिल्लाको पहिलो सामुदायिक आँखा अस्पताल हो । करिव ३० करोडको लागतमा बनेको यो अस्पतालमा हरेक वर्ष ५५ हजार बिरामीलाई उपचार प्रदान गर्न सक्ने क्षमता रहेको छ जसले स्थानिय समुदायलाई गुणस्तरीय, सर्वसुलभ र पहुँच योग्य आँखा उपचार सेवा उपलब्ध गराउनेछ । उद्घाटन पश्चात मुख्यमन्त्री सतिश कुमार सिंहले भने , ‘यस आँखा अस्पतालले आँखा उपचारको लागि मात्र नभएर मेडिकल टुरिजमको लागि पनि योगदान दिनेछ ।’ निजगढ नगरपालिकाका मेयर सुरथ पुरीले भने, ‘राम्रो आँखा उपचार भन्नासाथ तिलगंगा भनेर सम्झिथ्यौ जसको लागि काठमाडौं कि हेटौडा जानुपथ्र्यो तर अहिले तिलगंगा हाम्रै आगँनमा आएको छ । हामी निजगढवासी र वरिपरिका क्षेत्रका लागि यो एकदमै खुशीको क्षण र ठूलो उपलब्धी हो । यसको लागि हामी सम्पूर्णको तर्फबाट ह्रदयदेखि नै हार्दिक धन्यवाद दिन चाहन्छु ।’ तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानका संस्थापक तथा कार्यकारी निर्देशक प्रा।डा।सन्दुक रुइटले भने, ‘यो भेगमा गुणस्तरीय, सर्वशुलभ र पहुँच योग्य अस्पताल ल्याउने हाम्रो सपना आज साकार भएको छ ।’ द फ्रेड हलोज फाउन्डेशनका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत इयान विशार्टले भने, ‘यो अस्पताल, द फ्रेड हलोज फाउन्डेशनको लागि नयाँ अध्यायको शुरुआत हो, जसले तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठान, स्थानीय साझेदार र समुदायहरूसँग एक मजबुत र दिगो सम्बन्ध स्थापित गरेको छ ।’ वर्तमानमा, नेपालमा करिव ९३,३०० जना दृष्टिविहिन छन् र करिव ७,८२,७०० जनाले कुनै न कुनै प्रकारको दृष्टि समस्या सहित जीवन व्यतित गरिरहेका छन् । अन्धोपनको भार मधेश प्रदेशमा देशकै दोस्रो उच्चतम स्थानमा रहेको छ तथापि, ८० प्रतिशत दृष्टि समस्याको उपचार सम्भव छ र अत्यन्तै कम लागतमा प्रभावकारी उपचार विधिहरूबाट यसको उपचार गर्न सकिन्छ । प्रतिष्ठान अन्तर्गतको निजगढ तिलगंगा सामुुदायिक आँखा अस्पतालले मोतिविन्दु, दृष्टिदोष, डाइबेटीक रेटिनोप्याथी, र अन्य आँखा रोगहरूको उपचारमा ध्यान दिनेछ, जसका लागि अत्याधुनिक उपचार विधी र समग्र सेवा प्रदान गरिनेछ । नेपालमा अन्धोपन र न्यून दृष्टिको प्रमुख कारण मोतिविन्दु हो । अन्धोपन भएका मध्ये अनुमानित ६६।८ प्रतिशत व्यक्ति मोतीविन्दुको कारणबाट भएको देखिन्छ । आगामी पाँच वर्षमा, यो अस्पतालले मधेश प्रदेशबाट अनुमानित २ लाख ७४ हजार आँखा बिरामीको उपचार गर्ने लक्ष्य लिएको छ । यो अस्पतालले प्रत्यक्ष वा परोक्ष रुपमा यस क्षेत्रका ३० लाख भन्दा बढि व्यक्तिहरूमा गुणस्तरिय आँखा सेवाको पहुँच विस्तार गर्ने आकंलन गरिएको छ । विशार्टले थपे ‘फाउन्डेशनले तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानसँगको साझेदारीमा नेपालमा आँखा स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्न पाउँदा गर्व महसुस गर्दछ ।’ नेपालमा महिलाहरू पुरुषहरूको तुलनामा दुइ तिहाई बढी दृष्टिविहिन वा दृष्टिको समस्यामा छन् । यस अस्पतालले बाह्य कार्यक्रम मार्फत विशेष प्राथमिकताका साथ आँखा स्वास्थ्यको पहुँच सम्बन्धि विद्यमान लैगिंक असमानता समाधान गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण कदम चाल्नेछ । स्वास्थ्य क्षेत्रले विश्वव्यापी हरितगृह ग्याँस उत्सर्जनमा अनुमानित ४–५ प्रतिशत अंश रहेको देखिन्छ, त्यसैले यो अस्पतालले नवीकरणीय ऊर्जा प्रयोग गरि सौर्य उर्जाको उपयोग र प्रभावकारी वातावरण अनुकुल प्रणालीहरू प्रयोगमा ल्याउने छ ।
कुनै पनि हालतमा बक्यौता उठाएरै छोड्छु : कुलमान घिसिङ
काठमाडौं । नेपाल विद्युत प्राधिकरणका प्रबन्ध निर्देशक कुलमान घिसिङले कुनै पनि हालतमा विद्युत बक्यौता उठाएरै छोड्ने बताएका छन् । बुधबार पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । ‘धेरैले ट्रंक तथा डेडिकेटेड लाइनमा राजनीति गरेको, लोकप्रियताको आड लिएको लगायतका आरोप लगाउँदै आएका छन्, मेरो व्यक्तिगत स्वार्थ केही पनि छैन, ‘उनले भने, ‘मैले कानुनभित्र बसेर राजस्व उठाउन मात्रै खोजेको हुँ ।’ यस्तै, उनले आफूले सम्पूर्ण राजनीतिक दल र नागरिक समाज लगायत निकायबाट सहयोग पाएकाे बताउँदै जसरी पनि बक्यौता उठाएरै छाड्ने विश्वास व्यक्त गरेका हुन् । उनले राजस्व उठ्नुलाई राजनीति गरेको भनेर आरोप नलगाउन पनि अनुराेध गरेका छन् । उनले आफूले राजनीति नगरेको पनि प्रष्ट पारे । आफूले नेपालको संविधान र कानुनमा रहेर देशको हितमा काम गरेको धारणा राखे ।
उद्योगीहरू ब्ल्याकमेलिङमा लागे, बक्यौता नतिरे लाखौं लगानीकर्ता डुब्न सक्छन् : घिसिङ
काठमाडाैं । नेपाल विद्युत प्राधिकरणका प्रबन्ध निर्देशक कुलमान घिसिङले उद्योगीले बक्यौता तिर्नुको साटो यो विषयलाई थप विवादित बनाउने र इमोस्नल ब्ल्याकमेलिङ गरेर सरकारलाई प्रभावित पार्ने कामका लागेको आरोप लगाएका छन् । बुधबार पत्रकार सम्मेलन आयोजना गर्दै उनले उद्योगीहरुले तिर्नु पर्ने बिजुलीको बक्यौता तिर्नुको सट्टा बढी राजनीतिककरण गर्नतर्फ लागेको धारणा राखेका हुन् । ‘उनीहरु लाइन काट्नुभन्दा अगाडि धेरै वस्तु उत्पादन गरिराख्ने, बिक्री नभएको वस्तु लाइन काटेको अवधिमा बिक्री गर्ने, त्यो समयमा बक्यौता पनि नतिर्ने, उल्टै नेपालको अर्थतन्त्र धरासायी भयो, धेरैले रोजगारी गुमाए भनेर इमोस्नल ब्ल्याकमेलिङ र राजनीति गर्नतर्फ लाग्नुभयो, बक्यौता नतिरेर उहाँहरुले यो विषयलाई थप विवादित बनाउन तर्फ लाग्नु भयो,’ उनले भने । उनले आफू सुरुदेखि नै देशमा औद्योगिक वातावरण निर्माण गर्नतर्फ लागेको पनि बताएका छन् । ‘म औद्योगिक वातावरण सिर्जना गर्नुपर्छ भनेर सुरुदेखि लागेको हुँ, उद्योगीलाई दिनुपर्ने सेवा सुविधा दिएकै छौं, लोडसेडिङ अन्त्य गरेर उद्योगीलाई धेरै सहयोग गरेका छौं,’ उनले भने । उनले प्राधिकरणले पाउनुपर्ने रकम असुल नगरेमा प्राधिकरणलाई ठूलो आर्थिक क्षति भएर वित्तीय रुपमा नै धरासायी हुने स्थिति बन्न सक्ने बताए । ‘अहिले हामी वार्षिक १०/१२ अर्ब रुपैयाँ नाफा गरिरहेका छौं, नगद प्रवाह राम्रो छ । हामीले प्राप्त गनुर्पे रकम बढ्दै गएको छ । यो रकम असुल गर्न सकिएन भने प्राधिकरण वित्तीय रुपमा ठूलो समस्यामा पर्न सक्छ, यसको प्रभाव अन्य विद्युत कम्पनीमा परेर लाखौं लगानीकर्ता डुब्न सक्ने स्थिति आउन सक्छ,’ उनले भने । त्यसको असर प्रत्यक्ष रुपमा अर्थतन्त्रमा पर्ने उनको भनाइ छ ।
स्टक ब्रोकर र धितोपत्र ब्रोकर एशोसिएसन मर्ज हुने, नाम के रहन्छ ?
काठमाडौं । धितोपत्र दलाल व्यवसायी (ब्रोकर) का दुई वटा संठगन एक आपसमा मर्ज हुने भएका छन् । नयाँ ब्रोकर कम्पनी सञ्चालनमा आएपछि ब्रोकर व्यवसायीहरूका दुई छुट्टाछुट्टै संगठन बनेका थिए । तर, ती दुइटै संगठन आजदेखि मर्ज भएर एक बन्ने भएका हुन् । नेपाल धितोपत्र बोर्डले नयाँ कम्पनीलाई ब्रोकर लाइसेन्स दिएपछि सागर ढकालको अध्यक्षतामा धितोपत्र ब्रोकर एशोसिएसन नेपाल जन्मिएको थियो । पुराना ब्रोकरहरूको भने स्टक ब्रोकर एशोसिएसन अफ नेपाल थियो । जसको अध्यक्ष धर्मराज सापकोटा रहेका छन् । अब स्टक ब्रोकर एसोसिएसन र धितोपत्र ब्रोकर एसोसिएसनबीच बुधबार साँझ मर्जरसम्बन्धी सम्झौता हुनेछ । मर्जपछि बन्ने संगठनको नाम स्टक ब्रोकर एसोसिएसन अफ नेपाल रहने एक ब्रोकर कम्पनीका अध्यक्षले विकासन्युजलाई जानकारी दिए । तर, मर्जपछि साधारण सभाले नयाँ अध्यक्षसहितका पदाधिकारी चयन गर्नेछ । एउटै उद्देश्यका साथ सञ्चालनमा आएका ब्रोकर कम्पनीका दुई संगठन हुँदा बजारमा गलत सन्देश प्रवाह भएको थियो । अन्ततः एउटै संगठन बन्ने भएपछि सकारात्मक रहेको ब्रोकर व्यवसायीहरू बताउँछन् । स्टक ब्रोकर एशोसिएसनका अध्यक्ष धर्मराज सापकोटाका अनुसार विगतदेखि नै दुई एशोसिएसन एक भएर जाने भनेर छलफल हुँदै आएको थियो । तर, केही प्राविधिक कारणले ढिला हुन गएको उनको भनाइ छ ।
सरकारको निर्णय पालना गर्नुपर्ने बाध्यता आयो, १५ दिनभित्र बिल नतिरे फेरि लाइन काट्छु : कुलमान घिसिङ
काठमाडौं । नेपाल विद्युत प्राधिकरणका प्रबन्ध निर्देशक कुलमान घिसिङले नेपाल सरकारको निर्णयलाई पालना गर्नु प्राधिकरणको कानूनी कर्तव्य भएको बताएका छन् । बुधबार पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गर्दै उनले सरकारको निर्णय पालना गर्नुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था सिर्जना भएको बताएका हुन् । उनले सरकारको निर्णय पालना गर्नुपर्ने विषयलाई पटक–पटक दोहोर्याउँदै विद्युत लाइन काटिएका उद्योगमा लाइन जोड्न दिएको निर्देशनले सो निर्देशन पालना गर्नुपर्ने धारणा राखे । सरकारले १५ दिनभित्र बक्यौता उठाउने निर्णय गरेका छ, अब हामी सो अवधिभित्र बक्यौता उठाउँछौं, १५ दिन भित्र बक्यौता नतिरेमा फेरि कानूनी प्रक्रियामा अगाडि बढ्छौं,’ उनले भने । यस्तै, उनले उद्योगीले १५ दिनभित्र बक्यौता नतिरेमा उर्जा मन्त्रालय र सरकारले नै उठाउन पनि पहल गर्नुपर्ने धारणा राखे ।
चिसो मौसममा छालाको हेरचाह कसरी गर्ने ? यस्ता छन् टिप्स
काठमाडौं । हिउँदयाम सुरु भएसँगै चिसो बढ्न थालेको छ । चिसो मौसममा छाला सुख्खा हुने, छाला फुट्ने, ओठ फुट्ने, छालामा दाग र कहिले काहीँ सुन्निने जस्ता समस्या देखिने गर्छन् । यस्तो अवस्थामा कसरी छाला सुरक्षित राख्ने भन्ने चिन्ता धेरैलाई हुन्छ । के थाहा छ हामीले घरमैआफ्नो छालाको हेरचाह गर्न सक्छौँ । तपाईं हाम्रो भान्सामा यस्ता धेरै चीजहरू छन्, जुन जाडोमा छालाको लागि वरदान भन्दा कम छैन । आउनुहोस् आज हामी यो विषय जानकारी राखौँ । हल्का चिसो मौसम धेरै रमाइलो लाग्छ । तर, मौसममा हुने कुनै पनि परिवर्तनले तपाईंको स्वास्थ्य र अनुहारको सौन्दर्यमा गहिरो प्रभाव पार्छ। जाडोको सुरुवात चिसो हावाबाट हुन्छ, जसले छालालाई हानी पुर्याउँछ । यो मौसममा सुख्खापन, छाला फुट्ने, ओठ फुट्ने, छालामा दाग र कहिलेकाहीँ सुन्निने जस्ता समस्या देखिन थाल्छ । यस्तो अवस्थामा यो सिजनको सुरुमै आफ्नो छालाको हेरचाह गर्न सुरु गर्नु जरुरी छ । चिसो मौसममा छालालाई स्वस्थ्य र सुन्दर राख्न शुद्ध घ्यू राम्रो मानिन्छ । शुद्ध घ्यू शुद्ध घ्यूले खानेकुराको स्वाद मात्र बढाउँदैन, यो छालाको लागि वरदान भन्दा कम छैन । घ्यू स्वस्थ फ्याट र धेरै भिटामिनहरूको समृद्ध स्रोत हो, जसले छालालाई टाइट राख्छ र यसलाई पोषण दिन्छ । घिउमा छालालाई सुख्खापनबाट बचाउनुका साथै यसलाई चम्किलो र नरम बनाउने गुण पनि हुन्छ । भान्साकोठामा राखिएको घिउ खानामा मात्र नभई छालामा लगाउन पनि प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ । देसी घिउले अनुहारमा मालिस गर्दा छालाको रक्तसञ्चार पनि राम्रो हुन्छ । काचो दूध काचो दूध फ्याट र प्रोटिनले भरिपूर्ण हुने भएकाले सुख्खा छाला भएका मानिसहरुका लागि धेरै राम्रो हुन्छ । यसका लागि काँचो दूधमा कपास भिजाएर त्यसले अनुहारको मसाज गर्नुपर्छ । यसमा ल्याक्टिक एसिड पनि हुन्छ जसले छालाको दाग र दागलाई हल्का बनाउँछ । मह मह खाएर मात्र नभई छालामा पनि लगाउन सकिन्छ । मह लगाउनाले अनुहारमा चमक मात्र नभई छालालाई नरम र चम्किलो बनाउँछ । मह लगाउनाले छालाको घाउ, दाग र पिम्पल स्वतः निको हुन थाल्छ । तर यसको मतलब अनुहारमा मह धेरै प्रयोग गर्नुपर्छ भन्ने होइन । फेसप्याक वा यस्तै प्रकारको प्रयोग गरी अनुहारमा मह लगाउन सकिन्छ । यो लगाएको आधा घण्टापछि पानीले अनुहार सफा गरेर नरिवलको तेल लगाउन सकिन्छ । यसो गर्नाले छाला निकै चम्किलो बन्छ । नरिवलको तेल नरिवलको तेल शताब्दीयौंदेखि कपाल र अनुहारको सौन्दर्य बढाउन प्रयोग हुँदै आएको छ । यसले तपाईंको छालामा प्राकृतिक मोइस्चराइजरको रूपमा काम गर्छ । यसले छालालाई सुख्खापनबाट बचाउँछ र कोलाजेनलाई पनि बढाउँछ, जसले छालालाई कडा बनाउँछ। नरिवलको तेललाई सीधै छालामा पनि लगाउन सकिन्छ भने,त्यसमा गुलाबजल र एलोभेरा जेल मिसाएर अनुहारमा लगाउन सकिन्छ ।
आत्मसमीक्षासहित जनताको घरमा जान कार्यकर्तालाई अध्यक्ष दाहालको निर्देशन
काठमाडौं । नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले आत्मसमीक्षासहित जनताको घरमा जान निर्देशन दिएका छन् । बुधबार कीर्तिपुरमा कीर्तिपुर नगरपालिकाका लागि उम्मेदवार घोषणा सभामा बोल्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । उनले जनताको पक्षमा, जनताको मुक्तिको लागि एउटा नयाँ आन्दोलन सुरु गर्न आफूले चाहेको बताए । जनताको आवश्यकता र चाहनालाई कतिपय सन्दर्भमा ध्यान दिन नसकेको स्वीकार गर्दै अब आफूहरु बदलिन चाहेको बताए । सुशासन, सामाजिक न्याय र आर्थिक समृद्धिको कीर्तिमान कीर्तिपुरमा कायम गर्नुपर्ने बताए । विगतमा निर्वाचन प्रक्रियालाई अगाडि बढाउनेमा कतिपय त्रुटी र कमी भएको बताउँदै अब जनताको घरघरमा पुगेर आफ्ना एजेण्डाहरु प्रस्तुत गर्न निर्देशन दिए । ‘हामीले यहाँको जनता र देशभरको जनताले हामीबाट जे जस्तो अपेक्षा गरेको हो, हामीले हाम्रो जनताको आवश्यकता र चाहनालाई कतिपय सन्दर्भमा ध्यान दिन सकेनौँ । हामी बदलिन चाहन्छौँ’, उनले भने । अध्यक्ष दाहालले कीर्तिपुरका लागि पार्टी हेडक्वार्टरबाट गर्नुपर्ने कुनैपनि कमजोरी हुन नदिने प्रतिवद्धता जनाए ।
प्रधानमन्त्री ओली कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको प्रथम दीक्षान्तमा भए सहभागी
जुम्ला । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली यहाँस्थित कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको दीक्षान्त समारोहमा सहभागी हुन आइपुगेका छन् । सो प्रथम दीक्षान्त समारोहमा जनस्वास्थ्य, नर्सिङ र चिकित्साशास्त्र विषयमा स्नातक र स्नातकोत्तर तहमा अध्ययन गरेका ५८ विद्यार्थी दीक्षित हुने छन् । यसअघि गत भदौ २३ गते तय गरिएको थियो । दीक्षान्त समारोहमा कुलपति तथा प्रधानमन्त्री ओलीसहित स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री प्रदीप पौडेल, चिकित्सा शिक्षा आयोगका उपाध्यक्ष प्राध्यापक डा अञ्जनीकुमार झा, अमेरिकास्थित हार्डवेयर मेडिकल कलेज सेन्टर फर प्राइमरी केयर र सिस्टम स्ट्रेन्थेनिङका निर्देशक क्रिस्टिन मसेङ्गर पनि समारोहमा सहभागी भएका प्रतिष्ठानका शिक्षाध्यक्ष डा डबलबहादुर धामीले बताए । उनले भने, ‘स्नातकतर्फ बिपीएचमा ३८, एमबिबिएस १३ र स्नातकोत्तरतर्फ एमडिजीपीमा तीन, एमडी एनेस्थेसियामा एक र एमडी पेडियाट्रिक्समा एक गरी ५८ विद्यार्थी दीक्षित हुन योग्य छन् ।’ प्रधानमन्त्री ओलीले दीक्षान्त समारोहमा भाग लिएपछि प्रतिष्ठानको शैक्षिक भवनको उद्घाटनसमेत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले स्वास्थ्य सेवा, स्वास्थ्य शिक्षा र अनुसन्धानको क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान गरिरहेको प्रशासकीय अधिकृत अमृतबहादुर भण्डारीले जानकारी दिए । दीक्षान्त समारोहपछिको सिनेट बैठकमा प्रतिष्ठानका भावी योजना र गतिविधिबारे थप छलफल हुने जनाइएको छ ।
