सेयर बजारमा ८ अर्बको कारोबार, महालक्ष्मी विकास बैंकमा सकारात्मक सर्किट
काठमाडौं । मंगलबार सेयर बजारमा दोहोरो अंकको गिरावट आएको छ । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक ३२.२१ अंकले घटेर २७१९.२० बिन्दुमा झरेको छ । यो सहित लगातार सातौं दिन सेयर बजार घटेको छ । आज ३२ कम्पनीको मूल्य बढ्दा २०९ कम्पनीको मूल्य घटेको छ । ३ कम्पनीको मूल्यमा भने कुनै परिवतन भएको छैन । मंगलबार ३०३ कम्पनीको १ करोड ५५ लाख कित्ता सेयर किनबेच हुँदा ८ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँको कारोबार भएको छ । जसमध्ये सबैभन्दा धेरै कारोबार हिमालयन रिइन्स्योरेन्सको भएको छ । हिमालयनको ५८ करोड रुपैयाँको कारोबार भएको छ । साथै नेपाल रिइन्स्योरेन्सको ५३ करोड, महालक्ष्मी विकास बैंकको ४३ करोड, गार्डियन माइक्रो लाइफको ३७ करोड र एनआरएन इन्फ्राइस्ट्रक्चरको ३१ करोड रुपैयाँको कारोबार भएको छ । मंगलबार विकास बैंक सेक्टर बाहेक अरूमा राताम्मे देखिएको छ । सबै सेक्टर घट्दा सो सेक्टर १.९३ प्रतिशत बढेको छ । बैंकिङ ०.७१, फाइनान्स १.५७, होटल तथा पर्यटन १.१३, हाइड्रोपावर १.५१, लगानी १.८९, जीवन बीमा १.३०, उत्पादन २.४९, माइक्रोफाइनान्स ०.८९, निर्जीवन बीमा ०.९९, अन्य १.६८ र व्यापार १.७९ प्रतिशतले घटेकाे छ । आज महालक्ष्मी विकास बैंकको सेयर मूल्य ९.९८ प्रतिशतले बढेर सकारात्मक सर्किट लागेको छ ।
नेपाल प्रहरी अस्पतालमा अब पीजी अध्ययन गर्ने चिकित्सकको कोटा थप्ने गरी न्याम्ससँग सम्झौता
काठमाडौं । नेपाल प्रहरी अस्पतालमा स्नातकोत्तर (पीजी) अध्ययन गर्ने चिकित्सक तथा नर्सको कोटा थपिएको छ । चिकित्सा अध्ययन प्रतिष्ठान न्याम्स र नेपाल प्रहरी अस्पतालबीच यससम्बन्धमा सम्झौता भएको छ । हाल एक सय २७ जनाले चिकित्सक तथा नर्सिङमा पीजी अध्ययन गर्दै आइरहेकामा आवश्यक फ्याकल्टी थप गर्न दुई पक्षबीच सम्झौता भए पछि अब यो संख्या दुई सय ५० पुग्ने भएको छ । सहकुलपति स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री प्रदीप पौडेल अध्यक्षताको न्याम्स कार्यकारी बैठकले हालै यससम्बन्धी निर्णय गरेको थियो । सोही आधारमा मंगलबार स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयमा यससम्बन्धी सम्झौता भएको हो । मन्त्री पौडेलले दक्ष चिकित्सा जनशक्ति उत्पादन वृद्धि गर्नका लागि स्नातकोत्तर कोटा बढ्ने गरी फ्याकल्टी थप गर्न भने पछि न्याम्सले थप गर्ने निर्णय गरेको थियो । अब सम्झौताअनुसार न्याम्सले नेपाल प्रहरी अस्पतालमा फ्याकल्टी थपको अनुमति दिएको छ । अस्पतालको विकासमा समेत सघाउने न्याम्सले सम्झौता गरेको छ । प्रहरी अस्पतालले भने रेजिडेन्टलाई चिकित्सा विद्यार्थीलाई सरकारी नियमानुसार भत्ता उपलब्ध गराउने सम्झौता गरेको छ । सम्झौतामा नेपाल प्रहरी अस्पतालका तर्फबाट मेडिकल निर्देशक एआइजी डा. सुन्दरप्रसाद ह्योजु तथा न्याम्सका तर्फबाट रेक्टर प्राडा लोचन कार्कीले हस्ताक्षर गरेका थिए । सम्झौताका लागि आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री प्रदीप पौडेलले देशमै दक्ष चिकित्सकको अभाव पूर्ति गर्न विद्यार्थी कोटा थप गर्ने गरी निर्णय भएकामा हालसम्म चार सय पीजी विद्यार्थी थप अध्ययन गर्ने वातावरण बनेको बताए। यस सम्झौताले थप दक्ष चिकित्सक उत्पादन हुने वातावरण तयार पार्ने उनले विश्वास व्यक्त गरे । कार्यक्रममा प्रहरी महानिरीक्षक बसन्तबहादुर कुँवर तथा न्याम्सका उपकुलपति प्राडा भुपेन्द्र बस्नेत समेतलगायत उपस्थित थिए ।
डोटीको सेती नदीमा भेटियो ३५ केजीको माछा !
काठमाडौं । डोटीमा ३५ केजीको माछा भेटिएको छ । मंगलबार बिहान जिल्लाको केआई सिंह गाउँपालिका नजिकै वर्ने सेती नदीमा ३५ केजीको माछा भेटिएको केआई सिंह गाउँपालिका ३ का वडाध्यक्ष रामबहादुर कुँवरले जानकारी दिए । उनका अनुसार उक्त माछा आज बिहान बल्छीमा परेको हो । वडाध्यक्षले भने, ‘३५ केजीको माछा भेटिएको छ । स्थानीय पसलेहरूले उक्त नदीमा बल्छी थापेको र त्यही बल्छीमा माछा भेटिएको भन्ने खबर छ । यसबारेमा बुझ्दै छौं ।’ उनका अनुसार माछाको तौल नाप्दा ३५ केजी भएको छ ।
विश्वको अधिकांश जनसङ्ख्याले प्रदूषित हावा सास फेर्छ : प्रतिवेदन
काठमाडौं । विश्वको अधिकांश भागमा प्रदूषित हावा रहेको र केवल १७ प्रतिशत सहरहरूले विश्वव्यापी वायु प्रदूषण दिशानिर्देशहरू पूरा गरेको मङ्गलबारको एक प्रतिवेदनले पत्ता लगाएको छ । स्विट्जरल्यान्ड स्थित वायु गुणस्तर अनुगमन डाटाबेस आइक्युएयरले एक सय ३८ देशका ४० हजार वायु गुणस्तर अनुगमन स्टेसनबाट प्राप्त डाटा विश्लेषण गरेको थियो र चाड, कङ्गो, बङ्गलादेश, पाकिस्तान र भारतमा सबैभन्दा प्रदूषित हावा रहेको पत्ता लगाएको थियो । भारतमा नौ सबैभन्दा प्रदूषित सहरहरू मध्ये छ वटा छन् । तीमध्ये उत्तरपूर्वी भारतको औद्योगिक सहर बिरनिहाट सबैभन्दा खराब स्थानमा छ । विशेषज्ञहरूका अनुसार वास्तविक वायु प्रदूषणको मात्रा धेरै बढी हुनसक्छ किनकि विश्वका धेरै भागमा अधिक सटीक डाटाका लागि आवश्यक अनुगमन छैन । उदाहरणका लागि अफ्रिकामा प्रत्येक ३७ लाख मानिसका लागि केवल एउटा अनुगमन स्टेसन छ । प्रतिवेदनअनुसार यस समस्याको सामना गर्न थप वायु गुणस्तर अनुगमनकर्ताहरू स्थापित गरिँदैछन् । यस वर्ष प्रतिवेदनका लेखकहरूले वायु प्रदूषणको राम्रो अनुगमन गर्ने प्रयासको परिणामस्वरूप आठ हजार नौ सय ५४ नयाँ स्थान र लगभग एक हजार नयाँ अनुगमनकर्ताबाट प्राप्त डाटा समावेश गर्न सक्षम भए । तर गत हप्ता अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले विश्वभरका आफ्ना दूतावास र वाणिज्य दूतावासहरूबाट प्राप्त डाटा सार्वजनिक नगर्ने घोषणा गरेपछि वायु प्रदूषणका लागि डाटा अनुगमनलाई धक्का लागेको छ । मलेसिया स्थित सनवे सेन्टर फर प्लानेटरी हेल्थकी मुख्य वैज्ञानिक तथा वायु प्रदूषण विशेषज्ञ फातिमा अहमदका अनुसार लामो समयसम्म प्रदूषित हावा सास फेर्नाले श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग, अल्जाइमर्स र क्यान्सर हुन सक्छ । विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लुएचओ) ले वायु प्रदूषणले वार्षिक रूपमा लगभग ७० लाख मानिसको ज्यान लिने अनुमान गरेको छ । अहमदले वायु प्रदूषणको स्तर घटाउन अझ धेरै गर्न आवश्यक रहेको बताए । डब्लुएचओले विश्वको ९९ प्रतिशत जनसङ्ख्या सिफारिस गरिएको वायु गुणस्तर स्तर पूरा नगर्ने ठाउँमा बसोबास गर्ने गरेको पाएको थियो । ‘यदि तपाईंसँग खराब पानी छ, पानी नै छैन भने, तपाईं मानिसहरूलाई दिनको आधा घण्टा पर्खनू भन्न सक्नुहुन्छ, पानी आउनेछ । तर यदि तपाईंसँग प्रदूषित हावा छ भने, तपाईं मानिसहरूलाई सास फेर्न रोक्नू भन्न सक्नुहुन्न’, अहमदले भने । बेइजिङ, दक्षिण कोरियाको सियोल र पोल्यान्डको रिबनिक जस्ता धेरै सहरले सवारी साधन, बिजुली प्लान्ट र उद्योगहरूबाट हुने प्रदूषणमा कडा नियमहरू मार्फत आफ्नो वायु गुणस्तर सफलतापूर्वक सुधार गरेका छन् । उनीहरूले स्वच्छ ऊर्जालाई प्रवद्र्धन गरेका छन् र सार्वजनिक यातायातमा लगानी गरेका छन् । गम्भीर वायु प्रदूषण नियन्त्रण गर्ने अर्को उल्लेखनीय प्रयास दक्षिणपूर्वी एसियाली राष्ट्र सङ्घको सीमापार धुवाँ प्रदूषणसम्बन्धी सम्झौता थियो । यद्यपि यसले अहिलेसम्म सीमित सफलता पाए पनि यस क्षेत्रका दश देशले ठूला वन डढेलोहरूबाट हुने प्रदूषणको अनुगमन र नियन्त्रण गर्न एकसाथ काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । वन डढेलो सुक्खा मौसममा यस क्षेत्रमा सामान्य घटना हो । ग्लोबल क्लाइमेट एन्ड हेल्थ एलायन्सको अभियानको नेतृत्व गर्ने श्वेता नारायणले सबैभन्दा खराब वायु प्रदूषणको सामना गर्ने धेरै क्षेत्रहरू पनि कोइला, तेल र ग्यास जलाएर पृथ्वी–तताउने ग्यासहरू व्यापक रूपमा निस्कने ठाउँहरू हुन् भने । पृथ्वीको तापक्रम कम गर्न पृथ्वी–तापन उत्सर्जन कम गर्दा वायु गुणस्तर पनि सुधार गर्न सकिने उनले बताए । ‘वायु प्रदूषण र जलवायु सङ्कट एउटै सिक्काका दुई पाटा हुन्’, उनले भने । रासस
तीन पालिकाले सडकबत्तीको पाँच करोड बक्यौता तिर्न बाँकी
इटहरी । सुनसरीका तीन स्थानीय तहले सडकबत्तीको रु पाँच करोड ९१ लाख ६० हजार बक्यौता तिर्न बाँकी रहेको छ । इटहरी उपमहानगरपालिका, रामधुनी नगरपालिका र बराक्षेत्र नगरपालिकाले सडकबत्तीको बक्यौता तिर्न बाँकी रहेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरण इटहरी वितरण केन्द्रका प्रमुख रामउदगार साहले जानकारी दिए । बक्यौता तिर्न पटक–पटक सूचना जारी गरे पनि हालसम्म नतिरेको उनले बताए । इटहरी उपमहानगरपालिकाले रु तीन करोड ७७ लाख ४० हजार, बराहक्षेत्र नगरपालिकाले रु एक करोड ३५ लाख २५ हजार र रामधुनी नगरपालिकाले रु ७८ लाख ९४ हजार बक्यौता तिर्न बाँकी रहेको छ । प्रमुख साहले भने, ‘बक्यौता रकम तिर्न पालिकालाई पत्र पठाउँदै आएका छौँ ।’ इटहरी वितरण केन्द्रका सूचना अधिकारी सुरज गोसाईंका अनुसार प्रत्येक महिना सडकबत्तीको बिल पालिकालाई पठाउने गरिएको छ । प्राधिकरणले बक्यौता नतिर्नेको विद्युत्को लाइन काट्दै आएको छ । चालू आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा साउन महिनायता १२ हजार ८२ जनाको लाइन काटिएको उनले बताए ।
कालीगण्डकी करिडोरको बागलुङ खण्डमा दश किलोमिटर कालोपत्र, अब बुटबल ५ घण्टामै पुगिने
ढोरपाटन (बागलुङ) । राष्ट्रिय गौरवको आयोजना कालीगण्डकी करिडोरको बागलुङ खण्डमा १० किलोमिटर सडक कालोपत्र गरिएको छ । गुल्मी र बागलुङको सिमाना पालुङखोलादेखि बलेवासम्म पहिलो र बलेवादेखि मालढुङ्गासम्म दोस्रो गरी दुई खण्डमा ठेक्का लगाएर धमाधम काम भइरहेको छ । पालुङखोलादेखि बलेवासम्मको पहिलो खण्डमा पर्ने २४ किलोमिटर कालिका कन्स्ट्रक्सन र बलेवादेखि मालढुङ्गासम्मको १० किलोमिटर खड्का÷कृष्ण÷बिएन जेबीले जिम्मा लिएर काम गरिरहेका छन् । हालसम्म पहिलो खण्डमा मात्रै कालोपत्र भएको कालीगण्डकी करिडोर आयोजना कार्यालयका सूचना अधिकारी अरुण खत्रीले जानकारी दिए । दोस्रो खण्डमा सडक फराकिलोे बनाउने, नाली निर्माण गर्ने र ‘रक कटिङ’को काम भइरहेको उनको भनाइ छ । अब पहिलो खण्डमा १४ र दोस्रो खण्डको १० किलोमिटर गरी २४ किलोमिटर सडक कालोपत्र गर्न बाँकी रहेको खत्रीले बताए । उनका अनुसार पालुङखोलादेखि बलेवासम्म ५० प्रतिशत र बलेवादेखि मालढुङ्गासम्म ७० प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ । चिसो मौसम सकिन थालेको छ, अब कालोपत्र गर्नका लागि धेरै ठाउँमा तयारी गरिएको छ, केही समयमै बाँकी ठाउँमा कालोपत्र हुन्छ,’ सूचना अधिकारी खत्रीले बताए, ‘अहिले बागलुङ खण्डको प्रगति हेर्ने हो भने ७७/७८ प्रतिशत काम सकिएको छ, दोस्रो खण्डमा कालोपत्रका लागि सुरु भएको छैन, तर अरू काम धमाधम भएको छ ।’ त्रिदेशीय सडकका रुपमा रहेको करिडोर आयोजना १४ वर्ष अगाडि सुरु भएको थियो । आर्थिक वर्ष २०६७÷६८ देखि सुरु भएको आयोजनाले जिल्लाको जैमिनी नगरपालिका र बागलुङ नगरपालिकालाई जोडेको छ । जैमिनीमा १९ दशमलव पाँच किलोमिटर र बागलुङ नगरपालिकामा १४ दशमलव पाँच किलोमिटर पर्छ । नवलपुरको गैंडाकोटदेखि कोराला नाकासम्म ४९५ किलोमिटर रहेको करिडोर बागलुङको मालढुङ्गा २४० किलोमिटर लामो रहेको छ । यसले मुस्ताङ, म्याग्दी, बागलुङ, पर्वतसहितका जिल्लाबाट बुटवल, भैरहवा र भारतसम्म पुग्ने यात्रासमेत छोट्याइदिएको छ । करिडोर कालोपत्र हुन थालेपछि बागलुङबाट बुटवल, भैरहवालगायत ठाउँमा पुग्ने यात्रा छोटिएको स्थानीय सुनिल थापाले बताउनुभयो । कच्चीमा फाटफुट सवारी साधन चले पनि अहिले मुक्तिनाथ जाने भारतीय तीर्थयात्रुले बढी यात्रा गर्न थालेको उहाँको भनाइ छ । उनले भने, ‘करिडोरले बागलुङलाई तराईसँग सिधा जोड्यो, पहिले बुटवल जाँदा पोखरा हुँदै घुमाउरो बाटो जानुपर्थ्यो अहिले सिधै यहीँबाट बुटवल जान सकिन्छ । पहिला बुटवल पुग्न झण्डै नौ घण्टा लाग्थ्यो, अहिले पाँच घण्टा नहुँदै पुगिन्छ, यसले बागलुङवासीलाई ठूलो सुविधा दियो, सबै सडक कालोपत्र भयो भने अझै यात्रा सहज र छोटो हुनेछ ।’
इलेक्ट्रिक सवारीसाधनको जलवा, इन्डोनेसियाको कार बिक्री २.२ प्रतिशतले वृद्धि
काठमाडौं । इन्डोनेसियामा फेब्रुअरी महिनामा कार बिक्री वार्षिक रूपमा २.२ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । जुन सन् २०२३ को जूनपछि पहिलो वृद्धि हो । देशको कार संघबाट मंगलबार सार्वजनिक भएको तथ्याङ्कले यस्तो देखाएको हो । यो वृद्धि विशेष गरी चिनियाँ ब्रान्डद्वारा सञ्चालित विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी) को बढ्दो अपनत्वका कारण भएको हो । दक्षिणपूर्वी एसियाको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्रमा कार बिक्री ग्राहकहरूको कमजोर खर्च शक्ति र गत वर्षको राष्ट्रिय चुनावका कारण खरीद निर्णय रोक्ने प्रवृत्तिका कारण चुनौतीको सामना गरिरहेको संघका अधिकारीहरूले बताएका छन् । तर, झन् सुलभ ईभी विकल्पहरू र राम्रो आर्थिक अवस्थाहरूले वृद्धि गर्न प्रमुख भूमिका खेलेको देखिएको छ । कार बिक्री जी ट्वान्टी अर्थतन्त्रमा घरेलु उपभोग मापन गर्न विश्लेषकहरूले निगरानी गर्ने आर्थिक सूचकहरूमध्ये एक हो । हालका वर्षहरूमा केही चिनियाँ ईभी ब्रान्डहरू इन्डोनेसियाली बजारमा प्रवेश गरेका छन्, किनकि जकार्ताले ईभी निर्माताहरूलाई देशमा लगानी गर्न विभिन्न प्रोत्साहनहरू उपलब्ध गराएको छ । डिलरहरूलाई फेब्रुअरी महिनामा ७२ हजार २९५ युनिट कारहरू बिक्री गरियो, जुन गत वर्षको ७० हजार ७७२ युनिटको तुलनामा बढी हो । चिनियाँ ब्रान्डहरू बीवाईडी र चेरी अटोमोबाइलले फेब्रुअरी महिनामा सबैभन्दा बढी वार्षिक बिक्री वृद्धि दर्ता गरेका छन् । बीवाईडीले गत जूनमा इन्डोनेसियामा आफ्नो कारहरू बिक्री गर्न सुरु गरेको थियो । नोभेम्बर २०२४ सम्म कम्पनीले ब्याट्री–आधारित ईभी बिक्रीमा करिब ३६ प्रतिशत बजार हिस्सा ओगटेको थियो । टोयोटा, डाइहात्सु, होन्डा र मित्सुबिसी मोटर्सजस्ता जापानी कार निर्माताहरू अझै पनि इन्डोनेसियाको कार बजारमा हावी छन् । द गाइकिन्डो इन्डोनेसिया इन्टरनेशनल अटो सोले यस वर्ष ९ लाख युनिट कार बिक्री गर्ने अपेक्षा गरेको छ, जुन २०२४ को ८ लाख ६५ हजार ७२३ को तुलनामा अलि बढी हो । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
फिलिपिन्सका पूर्वराष्ट्रपति डुटेर्टे लागुऔषध हत्या प्रकरणमा आइसिसीको वारेन्टमा पक्राउ
काठमाडौं । फिलिपिन्सका पूर्वराष्ट्रपति रोड्रिगो डुटेर्टेलाई मानवता विरुद्धको अपराधको मुद्दामा अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालत (आइसिसी) को आदेशमा मङ्गलबार मनिलाको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पक्राउ गरिएको फिलिपिन्स सरकारले जनाएको छ । हङकङबाट आइपुगेपछि डुटेर्टेलाई पक्राउ गरिएको थियो र प्रहरीले आइसिसीको आदेशमा उनलाई हिरासतमा लिएको थियो । पूर्वराष्ट्रपतिको अवैध लागुपदार्थ विरुद्धको घातक कारबाहीमा भएको सामूहिक हत्याको अनुसन्धान गरिरहेको राष्ट्रपति फर्डिनान्ड मार्कोसको कार्यालयले विज्ञप्तिमा बताएको छ । ‘उहाँ आइपुगेपछि महान्यायाधिवक्ताले पूर्वराष्ट्रपतिलाई मानवता विरुद्धको अपराधका लागि गिरफ्तारी वारेन्टका लागि आइसिसीको सूचना तामेल गर्नुभयो’, सरकारले भन्यो, ‘उहाँ अहिले अधिकारीहरूको हिरासतमा हुनुहुन्छ ।’ आकस्मिक गिरफ्तारीले विमानस्थलमा हङ्गामा मचायो । त्यहाँ वकिल र डुटेर्टेका सहयोगीहरूले उहाँलाई प्रहरी हिरासतमा लिएपछि चिकित्सक र वकिलहरूसँगै उनलाई नजिक आउनबाट रोकेको भन्दै चर्को स्वरमा विरोध गरे । ‘यो उहाँको संवैधानिक अधिकारको उल्लङ्घन हो’, डुटेर्टेका निकट सहयोगी सेन बोङ गोले पत्रकारहरूलाई भने । डुटेर्टेको गिरफ्तारी र पतनले अवैध लागुऔषधविरुद्ध उहाँको रक्तपातपूर्ण दमनका पीडितहरूका परिवारलाई स्तब्ध पार्यो र रुवायो । ‘यो न्यायका लागि ठूलो, लामो समयदेखि प्रतीक्षा गरिएको दिन हो’, मनिला महानगरमा सन् २०१७ अगस्टमा लागुऔषध विरोधी कारबाहीका क्रममा प्रहरीले मारेका किशोरका काका र्यान्डी डेलोस सान्तोसले भने, ‘अब हामीले न्याय चलिरहेको महसुस गरेका छौँ । शीर्ष प्रहरी अधिकारीहरू र गैरकानूनी हत्यामा संलग्न सयौँ प्रहरी अधिकारीहरूलाई पनि हिरासतमा लिइनुपर्छ र दण्डित गरिनुपर्छ भन्ने हामीले आशा गरेका छौँ ।’ उनका भतिजा कियान डेलोस सान्तोसको हत्या गर्ने तीन प्रहरी अधिकारीलाई सन् २०१८ मा उच्च प्रोफाइल हत्याका लागि दोषी ठहर गरिएको थियो । उच्च प्रोफाइल हत्याका कारण डुटेर्टेलाई त्यस समयमा उहाँको क्रूर लागूऔषध विरोधी कार्यवाही अस्थायी रूपमा निलम्बन गर्न प्रेरित गरेको थियो । फिलिपिन्समा न्याय नपाइने भएकाले आइसिसीको सहयोग लिने निर्णय गरेका शङ्कास्पद न्यायेतर हत्याका पीडितहरूका परिवारका चिन्तालाई प्रतिबिम्बित गर्दै लागुऔषध विरोधी अभियानमा संलग्न कानून प्रवर्तकहरू विरुद्ध यो सजाय अहिलेसम्म कम्तीमा तीनमध्ये यो एक थियो । डुटेर्टेलाई प्रहरीले कहाँ लगेको भन्ने तुरून्त स्पष्ट भएन । सरकारले ७९ वर्षीय पूर्वराष्ट्रपतिको स्वास्थ्य अवस्था राम्रो रहेको बताएको छ । सन् २०११ नोभेम्बर १ देखि सन् २०१९ मार्च १६ सम्म डुटेर्टे दक्षिणी सहर दावाओका मेयर रहेका बेला आइसिसीले उनीअन्तर्गत लागूऔषध हत्याहरूको अनुसन्धान सुरु गरेको थियो । डुटेर्टेले सन् २०१९ मा फिलिपिन्सलाई रोम विधानबाट फिर्ता लिनुभयो । यो मानव अधिकार कार्यकर्ताहरूका अनुसार जवाफदेहिताबाट बच्ने उद्देश्यले गरिएको थियो । डुटेर्टे प्रशासनले सन् २०२१ को अन्त्यमा विश्वव्यापी अदालतको अनुसन्धानलाई निलम्बन गर्न कदम चालेको थियो र फिलिपिन्सका अधिकारीहरूले पहिले नै उही आरोपहरू हेरिरहेका थिए भन्ने तर्क गर्दै आइसिसी–अन्तिम उपायको अदालत–को क्षेत्राधिकार नभएको तर्क गरेको थियो । आइसिसीका अपिल न्यायाधीशहरूले सन् २०२३ मा अनुसन्धान पुनः सुरु गर्न सकिने फैसला गरे र डुटेर्टे प्रशासनको आपत्तिलाई अस्वीकार गरे । नेदरल्यान्ड्सको हेगमा रहेको आइसिसीले नरसंहार, युद्ध अपराध र मानवता विरुद्धको अपराध लगायतका सबैभन्दा जघन्य अन्तर्राष्ट्रिय अपराधमा संदिग्धहरूलाई मुद्दा चलाउन देशहरू अनिच्छुक वा असमर्थ हुँदा कदम चाल्न सक्छ । सन् २०२२ मा डुटेर्टेको उत्तराधिकारी बनेका र पूर्वराष्ट्रपतिसँगको कटु राजनीतिक विवादमा फसेका राष्ट्रपति फर्डिनान्ड मार्कोस जुनियरले विश्वव्यापी अदालतमा पुनः सामेल नहुने निर्णय गरेका छन् । तर मार्कोस प्रशासनले यदि आइसिसीले अन्तर्राष्ट्रिय प्रहरीलाई तथाकथित रेड नोटिसमार्फत डुटेर्टेलाई हिरासतमा लिन आग्रह गर्यो भने सहयोग गर्ने बताएको छ । यो विश्वव्यापी कानून प्रवर्तन एजेन्सीहरूलाई अपराध संदिग्ध पत्ता लगाउन र अस्थायी रूपमा पक्राउ गर्न गरिएको अनुरोध हो । रासस
