महिला मुक्तिका लागि श्रोत साधन र उत्पादनमा समान हिस्सेदारी अनिवार्य छः उपाध्याय
काठमाडौं । ‘महिला आफुमा नै एक नागरिक हो, चुलोचौकोमा मात्र काम गर्नु पर्छ भन्ने पुरुषवादी सोचलाई विस्थापित गर्न हरेक क्षेत्रमा प्रतिष्पर्धात्मक अवस्था निर्माण गर्नुपर्छ, आत्मनिर्भरताको बाटो तिर लाग्न उत्प्रेरित गर्नुपर्छ, त्यसले मात्रै देशको समुचित विकास र स्थायीत्व प्राप्त गर्न सक्छ’ यो भनाई हो शिवा उपाध्याय‘अन्जु’को । उनी हाल नेपाल घरेलु तथा साना उद्योग महासंघको महिला उद्यमी समितिको अध्यक्ष छिन् । मुक्तिको सिद्धान्त उद्यम क्षेत्रमा विगत ३५ बर्षदेखि अनवरत संघर्ष गरिरहेकी उपाध्यायले यसबिचमा थुप्रै उकाली ओरालीको सामना गरेकी छिन् । हाल देशभर २२५ वटा महिला उद्यमीका संघ संस्था छन र तिनमा ४० हजार हाराहारीमा महिलाहरुले रोजगार पाएका छन् । उनी यी सबैको नेतृत्व गर्दै देशभर महिला अधिकारलाई अर्थोपार्जनसँग जोड्ने भगिरथ प्रयत्नमा तल्लिन छिन् । महिला र पुरुषबिचको विभेद अन्त्य गर्ने अन्तिम अस्त्र भनेकै उत्पादनका साधनहरुमा समान पहुँच, अधिकार र सहभागीता हो भन्ने उनको निष्कर्ष छ । ‘जबसम्म श्रोत साधनमा महिलाको अधिकार स्थापीत हुन्न तबसम्म समानता आउँदैन’, उपाध्यायले भनिन् । सबै खाले विभेदहरुको जड नै श्रोत माथीको असमान स्वामित्व भएकाले महिला विभेद अन्त्यका लागि पनि त्यस्तो असमान स्वामित्वको अन्त्य आवश्यक रहेको बताइन् । महिला उद्यमी समितिले देशका ७७ वटै जिल्लाका १४० नगरपालिका र ७ वटा प्रदेशमा नयाँ शाखा विस्तार गरेर महिलाहरुलाई विभिन्न सिप मूलक तालिम प्रदान गर्दै आएको छ । देशलाई आर्थिक समृद्धिमा लैजान विभिन्न कार्ययोजना पेसका भएका छन् । महिलाहरुको वित्तिय पहुँच अभिवृद्धि र शिप विकास मार्फत नै लैंगिक समानता स्थापति हुन सक्ने निष्कर्ष उनको छ । ३५ बर्षे उद्यमीशिल यात्रा वि.स २०१५ सालमा विराटनगरमा जन्मिएकी महिला उद्यमी समितिको अध्यक्ष उपाध्याय मध्यम परिवारकी माइली छारी हुन् । राधाकृष्ण स्कुलबाट एसएलसी उतिर्ण गरेकी थिइन । विराटनगरकै कन्या क्याम्पसमा शिक्षा संकायमा आईएड पास गरेकी उनको २०३७ सालमा विवाह भएको थियो । परिवारको साथ र आफ्नो शाहसका कारण उनी आज आम नेपाली महिलाहरुका लागि प्रेरणाको श्रोत बन्न सफल भएकी छिन् । देशका कुना काप्चामा पुगेर ‘महिला मुक्तिका लागि उद्यमशिलता अनिवार्य छ, आफैं कमाउन सक्ने बन्नुपर्छ’ भन्ने अभियानमा उनी निरन्तर खटिँदै आएकी छिन् । २०४० सालदेखि उद्यम सुरु गरेकी उपाध्यायले हाल ह्याण्डी क्र्याफ्ट, ढाका उद्योग, अचार उद्योग सञ्चालन गरिरहेकी छिन् । उनले आफ्ना उत्पादनहरुलाई सार्क राष्ट्र हुँदै अन्तराष्ट्रिय बजारमा समेत पुर्याईसकेकी छिन् । उनको विचारमा ग्रामिण क्षेत्रमा महिलाहरुका लागि उद्यमशिलताको शिप, वित्तिय उपलब्धता र उत्पादित वस्तुहरुको बजारीकरणमा बिशेष ध्यान दिन सकिए महिला हिंसा कम गर्न र लैंगिक समानता स्थापीत गर्न ठूलो उपलब्धि हुनेछ । नारी दिवसको अवसरमा सम्पूर्ण नेपाली महिला प्रतिको नकारात्मक धारणा हटाएर महिलाले पनि सामाजिक, सांस्कृतिक विकासका साथै आर्थिक क्षेत्रमा सहयोग गर्न सक्ने कुरालाई पुरुष प्रदान समाजले गम्भिर भएर हरेक योजनालाई सम्पन्न गर्न साथ सहयोग गर्नुपर्ने उनको संकल्प छ ।
जन्म दिनमा माधव नेपाललाई युवाहरुको ‘सरप्राइज’
काठमाडौं । बिहिबार पूर्व प्रधानमन्त्री तथा नेकपाका बरिष्ठ नेता माधव कुमार नेपालको ६७ औं जन्म दिन । फोन, एसएमएस र भेट मार्फत उनलाई जन्मदिनको शुभकामना निरन्तर आईरहेकै थियो । नेता नेपाल नियमित झै बिहिबार पनि बिहानै देखि पार्टी काममै व्यस्त थिए । स्वर्गिय भरतमोहन अधिकारी तथा रबिन्द्र अधिकारीको श्रद्धाञ्जली समारोहमा सहभागी भएर उनी निजी निवास कोटेश्वरमा आराम गरिरहेका थिए । आफ्नो आँगनमा एकाएक कार्यकर्ताको चहल पहल बढेको खबर पाएपछि उनी आश्चर्यमा परेका रहेछन् । अकस्मात कार्यकर्ताहरुको भीड लागेपछि बुझ्न भनेर उनी जब आँगनमा आए तब युवाहरुले उनलाई सरप्राइज दिए । त्यो सरप्राइज थियो जन्म दिनको अवसरमा नेता नेपालका लागि केक काट्ने व्यवस्था । उनका लागि त्यो सरप्राइजको जोहो गरेका थिए अखिल, युवा संघ र चौतारीका कार्यकर्ताहरुले । नेता नेपाललाई सरप्राइज केक उपहार दिन युवा संघका उपाध्यक्ष हस्त शाही, क्रान्ति बुर्लाकोटी, स्थायी कमिटी सदस्य मिन गौतमसहितको एउटा टोली केक बोकेर पुगेको थियो भने अनेरास्ववियुका सचिव सुदेश पराजुली, वसिम आलम, युवा नेता जीवन राई लगायतको टोली अर्काे केक बोकेर पुगेको थियो । नेता नेपाललाई शुभकामना दिन उनको निजी निवासमा सांसद प्रेम आलेमगर, युवा नेता सोभित ढकाल, उपेन्द्र पौडेलसहित सैयौं कार्यकर्ता जम्मा भएका थिए । जन्म दिनको शुभकामनासहित केक बोकेर आएका कार्यकर्तालाई नेता नेपाल भन्दै थिए–यो त मेरो लागि तपाईहरुको तर्फबाट सरप्राइज नै भयो ।
ओरण्टल कोअपरेटिभले निक्षेपकर्तालाई १६ अर्ब तिर्न बाँकी, सुधीर बस्नेतकाे स्वामित्वमा सम्पत्ति शुन्य
काठमाडौं । समस्याग्रस्त घोषित १० सहकारीमध्ये ‘ओरण्टल कोअपरेटिभ लिमिटेड’को कूल दायित्व रु १६ अर्ब एक करोड रहेको पाइएको छ । समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिका अनुसार उक्त संस्थाले निक्षेपकर्तालाई साँवा रु नौ अर्ब १२ करोड तथा गत वर्ष चैत मसान्तसम्मको ब्याज रु छ अर्ब ८९ करोड भुक्तानी दिन बाँकी छ । सहकारी बचतकर्ताको निक्षेप साँवा र ब्याज गरी रु आठ अर्ब ३८ करोड, अपार्टमेन्ट बुकिङ रकम रु चार अर्ब ९२ करोड र बैंक तथा वित्तीय संस्थको कर्जा रु एक अर्ब ९८ करोड छ । त्यसैगरी सरकारको कर दायित्व र अन्य साहुसमेत दायित्वअन्तर्गत रहेको छ । यहाँ विहीबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा समितिका अध्यक्ष युवराज सुवेदीले सहकारी संस्थाका तत्कालीन अध्यक्ष सुधीर बस्नेत एवं सञ्चालकका नाममा हालसम्म छानविनबाट अचल सम्पत्ति नदेखिएको जानकारी दिए । उक्त सहकारीबाट पीडित निक्षेपकर्ता, अपार्टमेन्ट बुकिङकर्ता, शेयर सदस्य र अन्य साहु गरी हालसम्म सात हजार ५४६ जनाको माग दाबी निवेदन परेको समितिले जनाएको छ ।
सिके राउतलाई तारेखमा छाड्न सर्वोच्चको आदेश
काठमाडौँ । सर्वोच्च अदालतले राज्य विरुद्ध सङ्गठित अपराधको मुद्दामा चन्द्रकान्त राउत भनिने डा सीके राउतलाई तारेखमा छाड्ने आदेश जारी गरेको छ । प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणा र पुरुषोत्तम भण्डारीको संयुक्त इजलासले राउतलाई तारेखमा रहेर मुद्दा खेप्न पाउने गरी तारेखमा छाड्नो आदेश जारी गरेको हो । आदेशमा भनिएको छ, “निजबाट अपराधसँग सम्बन्धित दोषी प्रमाण केही फेला परेको देखिँदैन, पुर्पक्षका लागि थुनामा राख्नु परेन, तारेखका राखी मुद्दामा पुर्पक्ष गर्न दिनु ।” देशलाई टुक्र्याउनेलगायत राज्य विरुद्धको अपराधमा राउतलाई जिल्ला अदालत रौतहटले गत मङ्सिर २० गते पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाएको थियो । उच्च अदालत जनकपुर, अस्थायी इजलास विरगञ्जले माघ ३ गते जिल्ला अदालतकै आदेशलाई सदर गरेको थियो ।
भी सिरिजको नयाँ स्मार्टफोन भी१५प्रो नेपाली बजारमा, अधिकतम बजार मूल्य ५२ हजार ४ सय ९०
काठमाडौँ । भीभोले आफ्नो भी सिरिजको नयाँ स्मार्टफोन भी१५प्रो नेपाली बजारमा बिहीबार सार्वजनिक गरेको छ । भीभो भी १५प्रो पहिलो मोडल भएको र भीभो नेक्सपछि उद्योग कै पहिलो एलेभेटिङ फ्रन्ट क्यामरा प्रयोग गरिएको कम्पनीले जनाएको छ । भी रिरिजमा उच्चस्तरका प्रविधि तथा फिचरहरु राखिएको छ । एलेभेटिङ फ्रन्ट क्यामराका साथमा ठूलो साइजको डिस्प्ले, ट्रिपल रियर क्यामरा, इन डिस्प्ले फिङ्गर प्रिन्ट स्क्यानिङ प्रविधि रहेको छ । भीभो भी१५प्रो नेपाली बजारमा टोपाज ब्लू कलर अप्सनमा रहेको कम्पनीले जनाएको छ । प्रि अर्डर फागुन २४ गतेदेखि हुने र यो स्मार्टफोनको अधिकतम बजार मूल्य ५२ हजार ४ सय ९० तोकिएको छ । भीभो भी१५प्रो नेपाली बजारमा सार्वजनिक समारोहमा भीभो नेपालका ब्राण्ड प्रमुख पेङ्गदाले भने- भीभो भी१५प्रोले ग्राहकहरुको दैनिक जीवनलाई सहज बनाउन मद्दत मिल्नेछ ।
दुई संस्थाको ८ लाख कित्ता बोनस सूचिकृत
काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्स्चेञ्ज(नेप्से)मा दुई वटा संस्थाको कुल ८ लाख १६ हजार ३९९ कित्ता बोनस सेयर सूचिकृत भएको छ । बिहीबार मात्रै सेन्ट्रल फाइनान्स कम्पनी र सप्तकोशी डेभलपमेन्ट बैंकको सो मात्राको बोनस थपिएको हो । सो मध्ये सेन्ट्रल फाइनान्सको सबैभन्दा बढी अर्थात ६ लाख ६३ हजार ८४६ कित्ता बोनस सेयर थपिएको छ । त्यस्तै, सप्तकोशी डेभलपमेन्ट बैंकको एक लाख ५२ हजार ५५३ कित्ता बोनस सेयर नेप्सेमा सूचिकृत भएको छ ।
ज्ञापन पत्र बुझाउन गएका व्यवसायीलाई गभर्नरको जवाफ-‘ब्याजदर घट्न समय लाग्छ, अहिल्यै हुन्न’
काठमाडौं । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका उपाध्यक्ष उमेशलाल श्रेष्ठको नेतृत्वमा गएको महासंघको प्रतिनिधि मण्डलले विहीबार नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर डा. चिरञ्जीवी नेपालसंग भेट गरेको छ । यस अवसरमा ज्ञापन पत्र बुझाउंदै बैंकिङ ब्याज कम गर्न सुझाब दिइएको छ । महासंघको तर्फबाट प्रस्तुत सुझाव पत्र ग्रहण गर्दै गभर्नर नेपालले महासंघले विभिन्न समयमा दिएका सुझावहरु अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको र समस्या समाधानको लागि परिणाम निस्कन समय लागेतापनि नेपाल राष्ट्र बैंकले कार्य गरिरहेको विश्वास दिलाए । साथै, भेटवार्ताका क्रममा साना तथा मझौला उद्योग व्यवसायले सहज र सुपथ ब्याजदरमा कर्जा पाउनु पर्ने विषयमा पनि छलफल भएको महासंघले जनएको छ । कार्यक्रममा डेपुटी गभर्नर शिवराज श्रेष्ठ, नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको प्रदेश नम्वर ३ का अध्यक्ष दिनेश श्रेष्ठ, महासंघको बैकिङ समितिका सभापति शौरभ ज्योति, कार्यकारिणी समितिका सदस्यहरू विजयसिंह बैध, गोपाल खनाल, चन्द्रकान्त अधिकारी, रविनकुमार श्रेष्ठ र सुनिलनारायण श्रेष्ठ सहभागी थिए । महासंघको टोलीले गर्भनर समक्ष प्रस्तुत गरेका ५ बुंदे सुझाव यस्ता छन्: १. बैंक तथा वित्तीय संस्थाले बेस रेटमा अधिकतम चार प्रतिशत सम्म प्रिमियम थपगरी लिनपाउने व्यवस्था गरिनुपर्ने । साथै, कर्जा अवधिभर प्रिमियमको दर परिवर्तन गर्न नपाउने व्यवस्था गरिनु पर्ने । २. अनिवार्य नगद अनुपातमा बैंकहरुलाई ब्याज दिने व्यवस्था गरिएमा बैंकहरूको कस्ट अफ फण्ड घटेर वेस रेट घट्न सक्ने भएकोले यसतर्फ कदम चाल्नु पर्ने । ३. पुनरकर्जा कोषमा ६-६ महिनामा नवीकरण गर्नुपर्ने हालको व्यवस्थाको सट्टा पाँच वर्षको अवधि बनाउनु पर्ने । पूनरकर्जाका प्रक्रिया सरल गरिनुको साथै पूनरकर्जा कोषलाई बृद्धि गरी १०० अर्ब रुपैयां बनाउनु पर्ने । ४. नाफामुलक सस्थागत बचतकर्ताले निक्षेपमा पाउने ब्याजदर न्यूनतम बचतकर्ताको ब्याजदर भन्दा बढी नहुनेगरी ब्याजदर कायम गरिनु पर्ने । ५. बैंकिङ सेवालाई सरल र सहज बनाउनका लागि १० लाख भन्दा कमको बचतमा केवाइसी फर्मलाई उदार गरिनु पर्ने ।
महासंघ पदाधिकारी र अमेरिकी राजदूतबीच भेटवार्ता, अमेरिकी लगानी बढाउन आग्रह
काठमाडौँ । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष भवानी राणा र नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत र्याण्डी बेरीबीच आज महासंघ सचिवालयमा औपचारिक भेटवार्ता भएको छ । महासंघका विशिष्ट सदस्य, पूर्व अध्यक्ष एवं सार्क उद्योग वाणिज्य संघका उपाध्यक्ष(नेपाल) चण्डिराज ढकालको समेत सहभागिता रहेको उक्त भेटवार्तामा नेपाल अमेरिका आर्थिक व्यवसायिक सम्बन्ध विस्तार, आयात निर्यात, संयुक्त लगानी, नेपालमा लगानीको वातावरण, नेपाल सरकारले आयोजना गर्न लागेको लगानी सम्मेलन तथा आपसी सहकार्यका सम्भाव्य क्षेत्रहरूका विषयमा छलफल भयो । महासंघको कार्यकारिणी समितिका सदस्यद्वय जयप्रसाद सिवाकोटी र आकाश अधिकारी, अमेरिकी राजदूतावासका अधिकृतहरू र महासंघ सचिवालयका उच्च अधिकृतहरूको समेत उपस्थिति रहेको थियो । सो अवसरमा महासंघको तर्फबाट अध्यक्ष राणाले राजदूत बेरीको महासंघ सचिवालयमा स्वागत गर्दै नेपालमा लगानीको वातावरण बन्दै गएकाले यतिखेर वाह्य लगानी, प्रविधि तथा विकासको मोडल समेत खोजिरहेको नेपालका लागि अमेरिकी लगानी आकर्षण गर्ने कार्यमा कुटनीतिक तवरबाट सहयोग गर्न राजदूत समक्ष अनुरोध गरिन् । मुलुकको आर्थिक विकासमा नेपाल सरकार अत्यन्त क्रियाशिल रहेको यसका लागि कतिपय ऐन कानूनहरू (श्रम तथा सामाजिक सुरक्षा, फिट्टा, सेज आदि) समेत आईसकेको र बा“की ऐन कानून पनि छिट्टै ल्याउने तरखरमा रहेको, श्रम सम्बन्ध सुमधुर बन्दै गएको, लोडसेडिङको समस्या नरहेकाले लगानीको वातावरण बनिरहेको अध्यक्ष राणाले सो अवसरमा स्पष्ट पारिन् । महासंघका विशिष्ट सदस्य ढकालले नेपाल अमेरिका बीच आपसी सम्बन्ध अत्यन्त प्रगाढ रहेको र महासंघका तर्फबाट समेत आर्थिक व्यावसायिक सम्बन्ध विस्तारमा विगतमा निर्वाह भएको भूमिकाको चर्चा गरे । सो अवसरमा राजदुत र्याण्डी बेरीले नेपालको आर्थिक विकासमा अमेरिकाले निरन्तर सहयोग गर्दै आएको र आगामी दिनमा पनि सहयोग गर्दै जाने प्रतिवद्धता जनाए ।
