काठमाडौं । स्पेसएक्सले आफ्नो विशाल ‘स्टारसिप’ रकेटलाई पहिलोपटक पृथ्वीको कक्षमा पुर्याउने लक्ष्यसहित सोमबार बिहान प्रक्षेपणको तयारी गरेको छ ।
स्पेसएक्सले ७५ मिनेट लामो प्रक्षेपण स्थानीय समयअनुसार सोमबार बिहान ७ः१५ बजे हुने जनाएको छ । रकेट टेक्सासस्थित स्पेसएक्सको ‘स्टारबेस’बाट प्रक्षेपण गरिनेछ ।
अमेरिकी संघीय उड्डयन प्रशासन (एफएए)ले सेप्टेम्बर २६ मा स्पेसएक्सको ‘स्टारसिप सुपर हेभी फ्लाइट–१४’ को प्रक्षेपण तथा पुनःप्रवेशका लागि अनुमति दिएको जनाएको छ ।
स्टारसिपको १४औं परीक्षण उडानका क्रममा स्पेसएक्सले आफ्ना नयाँ २६ वटा ‘स्टारलिंक भी ३’ भू–उपग्रह पनि अन्तरिक्षमा पठाउने योजना बनाएको छ ।
स्टारसिप स्पेसएक्सको विस्तार योजनाका लागि निकै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ । कम्पनीले आफ्नो स्टारलिंक अर्थात् इन्टरनेट सेवा व्यवसाय विस्तार गर्न यो विशाल रकेटमा ठूलो भरोसा गरेको छ ।
सन् २०२६ को दोस्रो त्रैमासिकसम्म स्टारलिंक स्पेसएक्सको सबैभन्दा ठूलो र नाफा कमाउने एकमात्र व्यवसायिक खण्ड थियो ।
हाल स्पेसएक्सले पृथ्वीको कक्षमा करिब ११ हजार सक्रिय भू–उपग्रह सञ्चालन गरिरहेको छ। यसको प्रतिस्पर्धी कम्पनी ‘युटेलस्याट वनवेब’सँग भने करिब ६५० वटा भू–उपग्रह छन् ।
अगस्टमा भएको स्पेसएक्सको आम्दानीसम्बन्धी छलफलमा कम्पनीका प्रमुख एलन मस्कले कुनै समय स्टारलिंकले विश्वको अधिकांश इन्टरनेट सेवा उपलब्ध गराउन सक्ने बताएका थिए । उनका अनुसार स्पेसएक्सलाई सञ्चालन अनुमति प्राप्त अधिकांश देशमा यस्तो सम्भावना रहेको छ ।
स्पेसएक्स जुन महिनामा सार्वजनिक कम्पनी बनेको थियो। कम्पनीले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो आईपीओमार्फत सेयर जारी गरेको थियो । हाल कम्पनीको मूल्यांकन करिब २ ट्रिलियन अमेरिकी डलर पुगेको छ ।
स्पेसएक्सले स्टारसिप सुपर हेभी र यसको बुस्टरलाई पूर्ण रूपमा पुनःप्रयोग गर्न मिल्ने गरी डिजाइन गरेको छ । यसले यसअघि प्रयोग भएका कुनै पनि अन्तरिक्षयानको तुलनामा कम लागतमा बढी सामग्री पृथ्वीको कक्षमा पुर्याउन सक्ने कम्पनीको दाबी छ ।
यसअघिका १३ वटा परीक्षण उडानमध्ये कुनै पनि उडानको मुख्य उद्देश्य स्टारसिपलाई पृथ्वीको कक्षमा पुर्याउनु थिएन । तर १४औं उडानमा भने स्टारसिपले पृथ्वीको परिक्रमा गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
स्पेसएक्सले आगामी वर्ष नासाका लागि महत्त्वपूर्ण परीक्षण उडानका रूपमा स्टारसिप प्रयोग गर्ने तयारी गरिरहेको छ । कम्पनीले यही रकेटमार्फत अमेरिकी अन्तरिक्षयात्रीलाई पुनः चन्द्रमाको सतहमा पुर्याउने योजना पनि बनाएको छ ।
स्पेसएक्सकी प्रमुख सञ्चालन अधिकृत (सीओओ) ग्विन सटवेलले यसै महिनाको सुरुवातमा आयोजित ‘अल–इन समिट’मा स्टारसिपमार्फत अन्तरिक्षमा अत्यधिक क्षमताको कम्प्युटिङ प्रणाली स्थापना गर्ने योजना रहेको बताएकी थिइन्। कम्पनीले सन् २०२७ मा ‘एआई कम्प्युट’ भू–उपग्रह अन्तरिक्षमा पठाउने तयारी गरिरहेको छ ।
स्पेसएक्सको वासिङ्टनस्थित रेडमन्ड कारखानामा निर्माण भइरहेका नयाँ भी३ भू–उपग्रहमा यसअघिका पुस्ताका उपग्रहको तुलनामा दोब्बर ऊर्जा उत्पादन गर्ने सौर्य प्यानल जडान गरिएको छ ।
यी उपग्रह आकारमा पनि ठूला छन् र अझ शक्तिशाली बनाइएका छन् । तिनले यसअघिका स्टारलिंक उपग्रहको तुलनामा उच्च गतिमा डेटा प्रसारण गर्ने गरी डिजाइन गरिएको स्पेसएक्सले जनाएको छ ।
