काठमाडौं । अम्बे मोबाइल्स प्रालिले गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ७७ करोड रुपैयाँ बराबरका मोबाइल फोन बिक्री गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कम्पनीले ८५ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरका मोबाइल फोन बिक्री गरेको थियो । अघिल्लो वर्षको तुलनामा गत वर्ष कम्पनीको मोबाइल फोन बिक्री १२.९९ प्रतिशत अर्थात् ८ करोड ५० लाख रुपैयाँले घटेको हो ।
आपूर्तिकर्ताबाट स्मार्टफोनको आपूर्ति सीमित हुनु तथा आपूर्तिमा ढिलाइ हुनु आम्दानी घट्नुको प्रमुख कारण रहेको कम्पनीले जनाएको छ । आपूर्तिमा आएको समस्याका कारण गत आर्थिक वर्षमा कम्पनीको स्मार्टफोन बिक्री करिब ४३ प्रतिशतले घटेको छ । यसको विपरीत फिचर फोनको बिक्री भने करिब १६ प्रतिशतले बढेको छ । गत वर्ष कम्पनीको कुल आम्दानीमा फिचर फोनको कारोबारले करिब ७७ प्रतिशत योगदान गरेको छ ।
कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा १ अर्ब १९ करोड १० लाख रुपैयाँ, आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा १ अर्ब ३४ करोड ३० लाख रुपैयाँ र आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा १ अर्ब ३४ करोड २० लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार गरेको थियो ।
अम्बे मोबाइल्स नेपालमा ‘लाभा’ ब्रान्डका मोबाइल फोनको एकमात्र आधिकारिक वितरकका रूपमा कार्यरत छ । कम्पनीले ‘बेन्को’ मोबाइल फोनको पनि नेपालका लागि अधिकृत वितरकका रूपमा काम गर्दै आएको छ । हाल कम्पनी लाभा, बेन्को र डुगी ब्रान्डसँग आबद्ध रहेको छ ।
सन् २०१५ मा स्थापना भएको अम्बे मोबाइल्सले नेपालभर ४६ वटा खुद्रा बिक्री केन्द्र तथा सेवा केन्द्रमार्फत आफ्नो वितरण सञ्जाल विस्तार गरेको छ । कम्पनीले देशभर मोबाइल फोनको बिक्री तथा बिक्रीपछिको सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको छ ।
अम्बे मोबाइल्स अम्बे समूहअन्तर्गतको कम्पनी हो । अम्बे समूह नेपालको स्थापित व्यावसायिक समूहका रूपमा रहेको छ । समूहले घरजग्गा, उत्पादन, व्यापारलगायत विभिन्न क्षेत्रमा व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएको छ ।
कम्पनीको सेयर स्वामित्व शोभाकर न्यौपाने र पूर्ण भद्र पौड्यालबीच रहेको छ । कम्पनीमा न्यौपानेको करिब ८३ प्रतिशत र पौड्यालको करिब १७ प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको छ ।
नेपालको स्मार्टफोन बजारमा तीव्र प्रतिस्पर्धा रहेको छ । साओमी, सामसुङलगायत स्थापित विश्वव्यापी ब्रान्डको उपस्थितिका कारण बजारमा प्रतिस्पर्धा उच्च रहेको हो । ठूला ब्रान्डले मुख्यतः १० हजार रुपैयाँभन्दा माथिका मध्यम तथा उच्च मूल्यका स्मार्टफोनमा ध्यान केन्द्रित गरे पनि १० हजार रुपैयाँभन्दा कम मूल्यका स्मार्टफोन तथा फिचर फोनको बजारमा समेत विभिन्न ब्रान्डको उपस्थितिका कारण प्रतिस्पर्धा तीव्र रहेको छ ।
मोबाइल फोन उद्योग उपभोक्ताको बदलिँदो रोजाइबाट समेत प्रभावित हुँदै आएको छ । नेपालमा स्मार्टफोनको औसत आयात मूल्य सन् २०१९ मा करिब ४ हजार ५ सय रुपैयाँ रहेकोमा गत वर्ष बढेर करिब २१ हजार ५ सय रुपैयाँ पुगेको छ । यसले उच्च मूल्यका स्मार्टफोनप्रति उपभोक्ताको माग बढ्दै गएको संकेत गर्छ ।
अम्बे मोबाइल्स हाल लाभा, बेन्को र डुगी ब्रान्डसँग आबद्ध रहेको छ । यी ब्रान्डसँगका वितरण सम्झौता निश्चित अवधिपछि नवीकरण गर्नुपर्ने हुन्छ । लाभासँग कम्पनीको लामो समयदेखिको व्यावसायिक सम्बन्धलाई सकारात्मक पक्षका रूपमा लिइए पनि सम्झौताका सर्तमा परिवर्तन वा सम्झौता अन्त्य भएमा कम्पनीको आम्दानीमा प्रतिकूल असर पर्न सक्ने जोखिम रहेको छ ।
मोबाइल फोनमा अर्धचालक, प्रशोधन एकाइ तथा स्मृति चिपलगायत विभिन्न सामग्री प्रयोग हुन्छन् । यस्ता सामग्री उत्पादकहरूले विश्वव्यापी रूपमा जोडिएको आपूर्ति शृङ्खलामार्फत प्राप्त गर्ने भएकाले मोबाइल फोन उद्योग आपूर्ति शृङ्खलामा हुने अवरोधबाट प्रभावित हुन सक्नेछ । पछिल्लो समय चिप तथा स्मृति सामग्रीको अभाव देखिएकाले यसको प्रभाव थप देखिन सक्ने कम्पनीले जनाएको छ ।
मुख्य सामग्रीको अभाव लामो समयसम्म रहेमा मोबाइल फोनको उत्पादन तथा आपूर्तिमा कमी आउन सक्ने र त्यसले अम्बे मोबाइल्सको आम्दानीमा समेत असर पार्न सक्ने जोखिम रहेको छ । त्यस्तै, चिप तथा स्मृति सामग्रीको मूल्य बढ्नु तथा विदेशी विनिमय दरमा प्रतिकूल परिवर्तन आउनुले मोबाइल फोनको मूल्य थप बढ्न सक्नेछ ।
नेपाली बजार मूल्यप्रति संवेदनशील रहेकाले मोबाइल फोनको मूल्य बढ्दा बिक्री परिमाण तथा कम्पनीको नाफामा दबाब पर्न सक्नेछ । त्यसैले खरिद लागत बढ्दा त्यसको भार ग्राहकसम्म हस्तान्तरण गर्न सक्ने कम्पनीको क्षमता महत्वपूर्ण रहनेछ ।
कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ५८ करोड रुपैयाँ ऋणसमेत लिएको छ । आपूर्ति शृङ्खलामा देखिने समस्या, मोबाइल फोनको मूल्यमा हुने वृद्धि तथा बिक्रीमा आउन सक्ने कमीले कम्पनीको आम्दानी र नाफामा दबाब पार्न सक्ने देखिन्छ । यसको प्रभाव कम्पनीको कर्जा भुक्तानी क्षमता तथा पुँजी संरचनामा समेत पर्न सक्ने जोखिम रहेको छ ।
