अमेजनले यो वर्ष एआईमा १०० अर्ब डलर खर्च गर्ने
काठमाडौं । अमेजनले सन् २०२५ मा कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) मा १०० बिलियन डलर खर्च गर्ने भएको छ । अमेजनले आफ्नो पूँजीगत खर्च बढाएर १०० अर्ब डलर पुर्याउने योजना सार्वजनिक गरेको हो । कम्पनीले २०२४ मा करिब ८३ अर्ब डलर खर्च गरेको थियो, जुन यस वर्षको खर्चभन्दा कम थियो । कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) एन्डी जसीका अनुसार २०२५ मा लगानी मुख्य रूपमा जेनेरेटिभ एआईको वृद्धिले सहयोग गर्नेछ । डेटा सेन्टर र एआई उत्पादनहरूमा व्यापक लगानी अमेजन अहिले डेटा सेन्टर, नेटवर्क उपकरण र हार्डवेयरमा ठूलो लगानी गर्दैछ, ताकि जेनेरेटिभ एआईको बढ्दो मागलाई पूरा गर्न सकियोस । ओपनएआईको च्याटजीपीटी लन्च भएपछि एआई क्षेत्रमा ठूलो क्रान्ति आएको छ, जसका कारण अमेजनले पनि एआईमा आफ्ना उत्पादनहरू ल्याएको हो । अमेजनका प्रमुख एआई उत्पादनहरू नोभा एआई मोडेलहरू ट्रेनियम चिप्स शपिङ च्याटबट थर्ड-पार्टी एआई मोडेलहरूको लागि ‘बेडरक’ मार्केटप्लेस अन्य कम्पनीहरू पनि एआईमा ठूलो लगानी गर्दै अमेजनमात्र नभई अन्य ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले पनि एआई क्षेत्रमा अर्बौं डलर लगानी गरिरहेका छन् । गुगलको मूल कम्पनी अल्फाबेटले २०२५ मा ७५ अर्ब डलर लगानी गर्ने योजना बनाएको छ । यसैगरी, माइक्रोसफ्टले यो वर्ष ८० अर्ब खर्च गर्ने जनाइएको छ । नयाँ चिनियाँ प्रतिस्पर्धी डीपसीकको उदय चिनियाँ एआई स्टार्टअप डीपसीकको चमत्कारी विकासले एआई बजारलाई चुनौती दिएको छ । डीपसीकले मात्र दुई महिनामा र ६ मिलियनभित्रै ‘आर वान मोडेल’ विकास गरेको दाबी गरेको छ, जसले ओपन एआईको ‘ओ वान’ मोडेललाई चुनौती दिन सक्छ । यस घटनाले एनभीडीया र ब्रोडकमजस्ता चिप निर्माता कम्पनीहरूको संयुक्त बजार पूँजीकरणमा ८०० बिलियनको घाटा पुर्यायो । अमेजनले एआई बजारमा अग्रणी बन्नको लागि ठूलो जोखिम लिँदै छ । १०० अर्बको पूँजीगत खर्च गरी एडब्ल्यूएस, जेनेरेटिभ एआई र हार्डवेयर क्षेत्रमा लगानी गर्दैछ । हाल एआई क्षेत्रमा अन्य ठूला प्रविधि कम्पनीहरूको तीव्र प्रतिस्पर्धा छ । नयाँ चिनियाँ स्टार्टअपहरू कम लागतमा प्रतिस्पर्धी एआई मोडेलहरू ल्याइरहेकाले ठूला प्रविधि कम्पनीहरू दबाबमा छन् । अमेजनको यो विशाल लगानी दीर्घकालीन रूपमा सफल हुने वा असफल हुने भन्ने समयले नै देखाउनेछ । एकदिनमै विश्वको एआई उद्योग हल्लाउने डीपसीकका संस्थापक को हुन् ? कति छ उनको नेटवर्थ ? चिनियाँ एआई मोडल डीपसीकको फन्दामा अमेरिका, सामान्य पृष्ठभूमिका लियाङ ‘मास्टरमाइन्ड’ विश्वकै सबैभन्दा ठूलो डेटा सेन्टर बनाउँदै मुकेश अम्बानी
चीनविरुद्ध ट्यारिफको असरः अमेरिकी चिकित्सा क्षेत्रमा संकट, ट्रम्पमाथि उद्योगको दबाब
काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनविरुद्ध ट्यारिफ लगाएपछि अमेरिकी प्रशासन खुसी देखिए पनि उद्योगजगतले यसलाई अस्वीकार गरेको छ । यस ट्यारिफले अमेरिकी नागरिकहरूलाई गम्भीर समस्यामा पार्न सक्ने जनाइएको छ । चिकित्सा सेवा महँगो हुने र औषधीको अभावजस्ता सम्भावित परिणामहरू सामुन्ने छन्। अमेरिकी चिकित्सा उद्योगले ट्रम्प प्रशासनप्रति रोष व्यक्त गरेको छ । रोयटर्सको एक समाचार अनुसार अस्पताल र जेनेरिक औषधी निर्माताहरूले ट्यारिफ नीतिमा छुटको माग गर्दै दबाब बढाएका छन् । चीनबाट आउने चिकित्सा सामग्रीमा ट्यारिफ लागू नहोस् भन्ने माग उनीहरूको छ । यसका लागि प्रमुख फार्मास्युटिकल समूहहरू सक्रिय भएका छन् । अमेरिकामा के असर हुन्छ ? अस्पताल र औषधी निर्माताहरूले चेतावनी दिएका छन् कि ट्यारिफले न केवल औषधीको कमी हुनेछ, यसले मूल्य पनि बढ्नेछ । अमेरिकन हस्पिटल एसोसिएशनले ट्रम्पलाई पत्रमा स्पष्ट पारेको छ कि यसले क्यान्सर, हृदयरोगका औषधी र चीनबाट आउने एमोक्सिलिनजस्ता एन्टिबायोटिक्सलाई प्रभाव पार्नेछ । ट्रम्पमाथि दबाब अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि कार्यालय अनुसार सन् १९९४ देखि अमेरिका र यसका व्यापारिक साझेदारहरूले फार्मास्युटिकल उत्पादनमा प्रयोग हुने रसायनमा ट्यारिफ हटाउने सहमति जनाएका छन् । तर हालैको ट्यारिफ घोषणापूर्व फार्मास्युटिकलका अधिकारीले ट्रम्प प्रशासनलाई ट्यारिफबाट बाहिर राख्न आग्रह गरेका थिए । चीनमा निर्भरता अस्पताल लबी समूहअनुसार अमेरिकाको ३० प्रतिशत कच्चा पदार्थ चीनबाट आउँछ, जुन ५ हजारभन्दा बढी अस्पताल र स्वास्थ्य प्रणालीमा प्रयोग हुन्छ । डिस्पोजेबल मास्कको एक तिहाई र प्लास्टिकको पन्जालगायत करिब सबै चीनबाट नै निर्यात हुन्छ। अमेरिकामा औषधी महँगो अमेरिकामा औषधीको मूल्य विश्वभरिको तुलनामा सबैभन्दा बढी छ । २०२३ मा अमेरिकाले १७६ अर्ब डलरको औषधि आयात गरेकोमा ६ अर्ब डलर चीनबाट आएको थियो । अमेरिकी खाद्य एवं औषधी प्रशासनको डाटाअनुसार यसमा एमोक्सिलिन र पेन्सिलिन जस्ता एन्टिबायोटिक्स समावेश छन् । मेक्सिको, क्यानडा र चीनविरुद्ध अमेरिकाको ‘ट्रेड वार’ यूएसएआईडी ‘कट्टर पागलहरूद्वारा चलाइएको’ ट्रम्पको भनाइ, बन्द गर्ने मस्कको दावी
विद्युतीय कारमा आफ्नो जादु देखाउँदै फक्सवागन, आगामी दुई वर्षमा सबैभन्दा सस्तो कार ल्याउने
काठमाडौं । जर्मन कार कम्पनी फक्सवागनले सबैभन्दा सस्तो विद्युतीय कार (ईभी) ल्याउने भएको छ । यसै क्रममा कम्पनीले आफ्नो प्रवेश-स्तरको (एन्ट्री-लेभल) ईभीको पहिलो झलक सार्वजनिक गरेको छ । यो कार सन् २०२७ भित्र बजारमा आउने जनाइएकाे छ । यसकाे प्रारम्भिक मूल्य २० हजार युरो (२९ लाख रुपैयाँ) हुने अनुमान गरिएको छ । कम्पनीका अनुसार यो कार युरोपमै उत्पादन गरिनेछ र मुख्य रूपमा युरोपेली ग्राहकलाई लक्षित गरिने जनाइएकाे छ । तर, आगामी वर्षहरूमा यसलाई एसियाका विभिन्न देशमा पनि लन्च गरिने सम्भावना छ । फक्सवागनको तीन-चरणीय योजना फक्सवागनले सन् २०३० सम्मको आफ्नो लक्ष्य पूरा गर्न तीन-चरणीय योजना सार्वजनिक गरेको छ । यसको मुख्य उद्देश्य विद्युतीय कार बजारमा अग्रणी बन्नु हो। योजनाअन्तर्गत क्याचअप, अट्याक र लिड चरण छन् । हालको विद्युतीय कार बजारमा प्रतिस्पर्धात्मक उपस्थिति कायम राख्ने, नयाँ प्रविधिहरू र मोडेलहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै कम्पनीको स्थिति बलियो बनाउने र विश्वकै उत्कृष्ट विद्युतीय सवारी कम्पनी बन्ने लक्ष्य छ। मार्च २०२५ मै लन्च गरिने मार्च २०२५ मा यो कारलाई पहिलो पटक सार्वजनिक गरिने जनाइएकाे छ । तर गाडी २०२८ भित्र बजारमा उपलब्ध हुनेछ । याे गाडीकाे मुख्य विशेषता नै किफायती मूल्य हाे, जसले विद्युतीय सवारीसाधन आम उपभोक्ताका लागि सहज बनाउनेछ । फक्सवागन आईडी टु अल र नयाँ इलेक्ट्रिक कार परिवार फक्सवागनको नयाँ प्रवेश-स्तरको विद्युतीय कारसँगै आईडी टु अल मोडेल पनि नयाँ इलेक्ट्रिक स्माल कार परिवारको हिस्सा हुनेछ। २०२६ भित्र लन्च हुने यो कारको अनुमानित मूल्य २५ हजार युरो (करिब ३६ लाख २८ हजार रुपैयाँ) हुनेछ । मोड्युलर इलेक्ट्रिक ड्राइभ (एमईबी) प्लेटफर्ममा आधारित यी गाडीहरू उच्च कार्यक्षमता र लामो रेन्ज प्रदान गर्न सक्षम हुने जनाइएकाे छ । फक्सवागनको विद्युतीय सवारीसाधन बजारमा दबदबा फक्सवागनले पहिले नै ईभी बजारमा बलियो पकड बनाइसकेको छ । २०१९ मा आईडी प्रडक्ट लाइन लन्च भएयता १३ लाख ३५ हजारभन्दा बढी आईडी सिरिजका गाडीहरू बिक्री भएका छन् । २०२३ मा मात्र ३ लाख ८३ हजार १०० विद्युतीय गाडीहरू बिक्री भएका छन् । आईडी थ्री मोडेलका ५ लाखभन्दा बढी युनिटहरू बिक्री भइसकेका छन् । फक्सवागनको नयाँ योजना विद्युतीय गाडीलाई आम उपभोक्तासम्म पुर्याउने महत्त्वपूर्ण कदम हुनेछ । किफायती मूल्य, लामो रेन्ज, र अत्याधुनिक प्रविधि सहितको यो नयाँ प्रवेश-स्तरको विद्युतीय कारले बजारमा क्रान्ति ल्याउन सक्छ । आफ्नो अस्तित्वको रक्षामा ‘निसान’, ६० अर्ब डलरको ‘मर्जर वार्ता’ रद्द गर्ने निर्णय विद्युतीय सवारीमा फड्को मार्दै फरारी, अक्टोबरमा ६ नयाँ मोडल सार्वजनिक गर्ने १९ हजार करोड कर छलिको आरोप लगाएपछि भारतीय अधिकारीविरुद्ध फक्सवागनको मुद्दा एसियाली अटो निर्माताहरूको सेयरमा गिरावट, ट्रम्पको शुल्कका कारण अटो क्षेत्र उथलपुथल २०२५ मा ईभी कारको बिक्री २ करोड नाघ्ने निसान-होन्डा मर्जरमा मित्सुबिशी सहभागी नहुने बीवाईडीको इन्डोनेसिया प्लान्ट यस वर्षको अन्त्यमा सम्पन्न हुने, बर्सेनि डेढ लाख ईभी उत्पादन हुने अटो उद्योगको निद्रा बिथोल्ने बीवाईडी, जसको रोकिने नामोनिशान छैन स्टेलान्टिस र सीएटीएलले स्पेनमा ईभी ब्याट्री प्लान्ट निर्माण गर्ने, ४.३ बिलियन डलरको लगानी
