खतिवडाले व्यवसायीलाई भने : धेरै कर तिरेर सहयोग गर्नुस्, अर्थमन्त्रीले लगाउलान् त प्रगतिशिल कर ?
काठमाडौं । अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले धेरै कर तिरेर सरकारलाई सहयोग गर्न अनुरोध गरेका छन् । राजश्व परामर्श समितिले आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा राजश्व संकलनको सुझाव प्रतिवेदन आइतबार सार्वजनिक गर्दै उनले निजी क्षेत्रलाई बढी कर तिरेर सहयोग गर्न भनेका थिए । उनले मुलुक संघीय प्रणालीमा गएपछि स्रोतको बढी आवश्यकता परेको भन्दै राजश्वको दर र दायरा दुबै बढाउने संकेत गरेका छन् । उनले प्रगतिशिल कर (प्रोगेसिभ ट्याक्स) लगाउने समेत संकेत गरेको बोर्डका एक सदस्यले बताए । “बढी आम्दानी गर्नेलाई बढी कर लगाउने उद्धेश्यका साथ प्रोगेसिभ ट्याक्स लगाउने अर्थमन्त्रीले संकेत गरेका छन् ।” ती सदस्यले भने । अहिले ठुलो स्रोत परिचालनको आवश्यकता भएको भन्दै कर संकलनमा आफनो ध्यान केन्द्रीत गर्ने जानकारी गराएका थिए । “अर्थमन्त्रीको मनस्थिती हेर्दा साढे ८ खर्ब रुपैयाँ भन्दा बढी कर संकलन गर्ने लक्ष्य लिने देखिएको छ” स्रोतले भन्यो । करको दर र दायरको विषयमा अझै अन्तिम रुप भने दिइएको छैन् । तर सरकार विगतमा भन्दा यो पटक राजश्व संकलनमा बढी आक्रमक हुने देखिएको छ ।
उपत्यकाका एक हजार भूकम्पपीडितलाई काठ वितरण
काठमाडौं । द टिम्बर कर्पोरेशन अफ नेपालले काठमाडौँ उपत्यकामा ४८ हजार ३० क्युफिट काठ वितरण गरेको छ । विसं २०७२ वैशाख १२ मा क्षति भएको ९९४ घर पुनःनिर्माणका लागि कर्पोरेशनले काठमाडौँ, भक्तपुर र ललितपुरमा उक्त काठ वितरण गरेकामा काठमाडौँमा १४ हजार ७७०, भक्तपुरमा २६ हजार १५० र ललितपुरमा सात हजार ९१० क्युफिट काठ वितरण भएको हो । कर्पोरेशनका महाप्रबन्धक राजु लौडारीले काठमाडौँमा ३९६, भक्तपुरमा ६६८ र ललितपुरमा २४० घर पुनःनिर्माणका लागि काठ माग भएकामा काठमाडौँमा २९९, भक्तपुरमा ५३२ र ललितपुरमा १६३ घर पुनःनिर्माणका लागि काठ वितरण गरिसकिएको जानकारी दिएका छन्। विसं २०७२ माघ २१ गते बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले भूकम्पपीडितका लागि काठ उत्पादन र व्यवस्थापन निर्देशिका–२०७२ लाई स्वीकृत गरेपछि कर्पोरेशनले गत वर्षको जेठ २९ गतेदेखि उपत्यकाका भूकम्पपीडित तथा सम्पदा निर्माणका लागि काठ वितरण कार्य शुरु गरेको हो । निर्देशिकाको परिच्छेद–५ को दफा ११ मा भूकम्प प्रभावित संरचनाका लागि काठ उपलब्ध गराउन, लगत तयार गर्न, आवश्यक काठ वन विभागसँग माग गर्न, काठ वितरण र सुरक्षाको व्यवस्था मिलाउन तथा काठ वितरणको अनुगमन गर्न भूकम्प प्रभावित जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीको संयोजकत्वमा समिति रहने व्यवस्था गरिएको थियो । यस्तै कर्पोरेशनले सम्पदा पुनःनिर्माणका लागि काठमाडौं, भक्तपुर, ललितपुर, दोलखा, नुवाकोट, गोरखालगायतका जिल्लाका लागि झण्डै नौ हजार क्युफिट काठ वितरण गरिसकेको महाप्रबन्धक लौडारीले बताए । सम्पदालाई भने मागबमोजिम नै काठ उपलब्ध गराउँदै आएको कर्पोरेशनले जनाएको छ । उपत्यका बाहिरका भूकम्प प्रभावित जिल्लामा भने सम्बन्धित जिल्ला वन कार्यालयबाट नै काठ उपलब्ध हुँदै आएको छ । कर्पोरेशनले भूकम्पपीडितलाई भूकम्पको रातो कार्ड, नागरिकता, पुनःनिर्माण प्राधिकरणसँग भएको सम्झौता, जग्गाधनी प्रमाणपूर्जा र घर निर्माणको नक्सा हेरेर प्रतिक्युफिट रु दुई हजार ७४० मा काठ उपलब्ध गराउँदै आएको छ । कर्पोरेशनले प्रतिपरिवार अधिकतम ५० क्युफिट काठ वितरण गर्दै आएको छ । “घर पुनःनिर्माणका लागि चाहिने काठ लिनका लागि जिल्ला वन कार्यालयमा आएको निवेदन अध्ययन गरेर जिल्ला वन कार्यालयले काठ उपलब्ध गराउँदै आएको छ ।”, वन विभागका सूचना अधिकारी शान्तमाया श्रेष्ठले भनिन् । भूकम्प प्रभावित जिल्लालाई हालसम्म सामुदायिक वनले मात्र छ लाख ५८ हजार ६४५ क्युफिट काठ उपलब्ध गराएको वन विभागले जनाएको छ । यस्तै सिन्धुपाल्चोकका भूकम्पपीडितलाई जिल्ला वन कार्यालयले २५ हजार क्युफिट काठ वितरण गरेको उनले जानकारी दिए । रासस
नेपाल बैंकको सेयर मूल्य निरन्तर घट्दै, यस्तो छ कारण
काठमाडौं । थप निष्कासन (एफपीओ) को मूल्य तय भएपछि नेपाल बैंकको सेयर मूल्यमा निरन्तर गिरावट आएको छ । हाल कारोबार रकम भन्दा कम मूल्यमा एफपीओ पाउने भएपछि लगानीकर्ताले धमाधम बेच्न थालेका कारण बैंकको सेयर मूल्यमा निरन्तर गिरावट आएको हो । किन्ने भन्दा बेच्ने बढी भएपछि यसको असर बैंकको सेयर मूल्यमा परेको हो । गत चैत १२ गते घटेर २९४ रुपैयाँमा झरेको नेपाल बैंकको सेयर त्यसपछि निरन्तर बढेको थियो । एक साताअघि प्रतिकित्ता ३५४ रुपैयाँ रहेको नेपाल बैंकको सेयर आइतबारसम्म आउदा २९ रुपैयाँ घटेर ३२५ रुपैयाँमा सीमित भएको छ । एफपीओको मूल्य सस्तो भएकाले अझ घट्ने लगानीकर्ताको भनाई छ । बैंकले प्रतिकित्ता २८० रुपैयाँमा एफपीओ ल्याउने भएको छ । बैंकको सेयर घट्नुमा एफपीअाेको मूल्य मुल कारण भएको एक ब्रोकरले बताए । “२८० रुपैयाँमा एफपीओ पाउने भएपछि कसले महंगोमा सेयर किन्छ ?” ती ब्रोकरले भने । पछिल्लो समयमा बैंकको सेयर कारोबार बढी हुदै आएको छ । बैंकले पुँजीगत आधार अझ मजवुत बनाउन बैंकले प्रिमियम मूल्यमा बैंकले १ करोड करोड ७६ लाख ८४ हजार ८५८ कित्ता एफपीओ निष्कासन गर्न लागेको हो । एफपीओ निष्कासनपछि चुक्तापुँजी बढेर ९ अर्ब ८१ करोड ११ लाख रुपैयाँ पुग्ने छ । एफपीओबाट ४ अर्ब ९५ करोड १७ लाख रुपैयाँ प्राप्त हुने छ । १ अर्ब ७६ करोड ८४ लाख रुपैयाँ चुक्तापुँजीमा र बाँकी संचित कोषमा जम्मा हुनेछ । संचित कोषबाट लगानीकर्ताले वर्षेनी लाभांश पाउने छन् । लगानीकर्ताले ३ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ लाभांश पाउने छन् । बैंकको चुक्तापुँजी ८ अर्ब ४ करोड रुपैयाँ छ । बैंकमा सरकारको ६२.२१ प्रतिशत र सर्वसाधारणको ३७.७९ प्रतिशत स्वामित्व छ । एफपीओ निष्कासनपछि बैंकमा सरकारी स्वामित्व ६२.२१ बाट घटेर ५१ प्रतिशत कायम हुने छ । यस्तै सर्वसाधारणको ४९ प्रतिशत हिस्सा रहने छ । यसमध्ये एफपीओबाट प्रवेश गर्नेको स्वामित्व १७ प्रतिशत हुनेछ । बैंकले गत चैतसम्म २ अर्ब ५६ करोड ७७ लाख रुपैयाँ खुदनाफा गरेको छ ।
नेप्से परिसूचक दोहोरो अंकले घटेर १३०० विन्दुमा, ट्रेडिङ बाहेक सबै समूह राताम्मे
काठमाडौ । आइतबार नेपाल स्टक एक्चेन्ज(नेप्से)मा दोहोरो अंकको गिरावट आएको छ । नेप्से १७ दशमलब ८१ अंकले ओरालो लागेर १३०० अंकमा अडिएको छ । बजार दोहोरो अंकले ओरालो लाग्दा बीमा समूह १२२ अंक तल झरेको छ । एक दशमलव ८१ अंकले परिवर्तन हुँदा बीमा समूहको सात करोड ९८ लाख रुपैयाँको कारोबार भएको छ । बजारमा ट्रेडिङ समूहबाहेक कारोबारमा आएका सबैसूचक राताम्मे भएका छन् । आइतबार १६१ कम्पनीको ३९ करोड ६८ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर किनबेच भएका छन् । कारोबार रकमको आधारमा सबैभन्दा बढी ग्लोबल आईएमई बैंकको ४ करोड ६० लाख रुपैयाँ बढीको सेयर किनबेच भएको छ । त्यस्तै, प्रभु इन्स्योरेन्सको २ करोड ७९ लाख रुपैयाँबराबरको सेयर कारोबार भएको छ । सो दिन सबैभन्दा बढी रिलायन्स फाइनान्सका लगानीकर्ताले ७.०२ प्रतिशत कमाएका छन् भने प्रोगेसिभ फाइनान्सका लगानीकर्ताले ५.७४ प्रतिशत गुमाएका छन् ।
८ मर्चेन्ट बैंकर र नेपाल बैंकबीच एफपीओ अण्डरराइटिङ गर्ने सम्झौता, सबैभन्दा बढी सीबीआईएल क्यापिटलको
काठमाडौं । विभिन्न ८ मर्चेन्ट बैंकरले नेपाल बैंकको थप निष्कासन (अण्डरराइटिङ) गर्ने भएका छन् । एफपीओ अण्डरराइटिङका लागि मर्चेन्ट बैंकर र नेपाल बैंकबीच आइतबार सम्झौता भएको छ । बैंकको बिक्री नभएको एफपीओ प्रतिकित्ता २८० रुपैयाँमा अण्डरराइटरले सकार्ने छन् । मर्चेन्ट बैंकरले ४ अर्ब ९५ करोड १७ लाख रुपैयाँको अण्डरराइटिङ गरेका छन् । सबैभन्दा बढी रकमको अण्डरराइटिङ गर्नेमा सीबीआईएल क्यापिटल लिमिटेड भएको छ । उसले १ अर्ब १५ करोड रुपैयाँको लिन सम्झौता गरेको छ । यस्तै ग्लोबल आईएमई क्यापिटल लिमिटेडले १ अर्ब १३ करोड, एनआईबीएल एस क्यापिटल लिमिटेडले ८९ करोड ९७ लाख रुपैयाँकाे लिने भएका छन् । यस्तै, सीबीआईएल क्यापिटल लिमिटेडले ४५ करोड, सनराइज क्यापिटल लिमिटेडले ३६ करोड, लक्ष्मी क्यापिटल मार्केट्स लिमिटेडले ४५ करोड सानिमा क्यापिटल लिमिटेडले २७ करोड र नेपाल एसबीआई मर्चेन्ट बैंकिङ लिमिटेडले २३ करोड रुपैयाँको प्रत्याभूति गरेका छन् । एफपीओमा १०० प्रतिशत प्रत्याभूति गर्नुपर्ने व्यवस्था छ ।
बजेट मंगलबार दिनको ४ बजे आउने
काठमाडौं । आगामी आर्थिक वर्षको बजेट मंगलबार दिनको ४ बजे अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले सार्वजनिक गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ । अर्थमन्त्री खतिवडाले संघीय संसदको दुवै सदनको संयुक्त बैठकमा आगामी आवको आय तथा व्यय विवरण पेश गर्ने कार्यक्रम रहेको सभामुख कृष्णबहादुर महराले जानकारी दिए ।आगामी वर्षदेखि संघीयता कार्यान्वयनका साथै नयाँ योजना ल्याउनका लागि सरकारलाई ठुलो रकमको स्रोत जुटाउनु पर्ने भएपछि राजश्वको दर र दायरा बढ्ने भएको छ । सरकारले कर असुलीमा बढी जोड दिने छ ।
सरकारको नीति तथा कार्यक्रम संसदबाट पारित
काठमाडौं । आगामी आर्थिक वर्षका लागि सरकारले ल्याएको नीति तथा कार्यक्रम संघीय संसदले पारित गरेको छ । गत जेठ ७ गते राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले वाचन गरेको नीति तथा कार्यक्रममा दफावार छलफल भइ पारित भएको हो । यसबाट सरकारलाई आगामी आर्थिक वर्षका लागि वजेट ल्याउन बाटो खुला भएको छ । नीति तथा कार्यक्रममाथि उठेकको जवाफ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दिएका थिए ।
आर्थिक सर्वेक्षण सार्वजनिक : ६० लाख जनसंख्या गरिबीको रेखामुनी, बचत १५ प्रतिशत मात्र
काठमाडौं । मुलुकमा गरिबीको रेखामुनी रहेको जनसंख्या ६० लाख रहेका छन् । अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले संघीय संसदमा चालु वर्षको आर्थिक सर्वेक्षण प्रस्तुत गर्दै अझै ६० लाख जनसंख्या गरिवीको रेखामुनी रहेकाले जानकारी गराएका हुन् ।यो कुल जनसंख्याको २१.६ प्रतिशत हो । एक दशकको आर्थिक वृद्धिदर सुस्त भई औसत ४.३ प्रतिशत रहेको र चालु आवमा बढेर ५.९ प्रतिशत पुग्ने अनुमान गरिएको उनले जानकारी दिए । चालु आवसम्म बचतको अंश कुल ग्राहस्थ उत्पादन (जीडीपी)को १५ प्रतिशत र बाँकी ८५ प्रतिशत उपभोगमा खर्च भएको छ । मूल्यवृद्धि निरन्तर बढ्दै गएकाले मूल्यवृद्धिमा चाप परेको उनले जानकारी दिए । सार्वजनिक संस्थानमध्ये २७ वटा नाफामा र ११ वटा घाटामा पुगेको, यी संस्थानमा सरकारको लगानी ३ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ पुगेको अर्थमन्त्रीले जानकारी दिए । बैंकको कर्जा विस्तार भएको तर कर्जा विस्तारको तुलनामा निक्षेप परिचालन बढ्न नसक्दा लगानीयोग्य पुँजीमा चाप परेको उनले सुनाए । यस्तै सेयर बजार पनि स्थिर अवस्थामा रहेको उनले जानकारी दिए । शोधानान्तर घाटा बढेको, वैदेशिक व्यापार घाटा बढेर जीडीपीको ३७ प्रतिशत पुगेको तथ्याँक अर्थमन्त्रीले संसदमा पेश गरेका छन् । प्रतिव्यक्ति आय बढेर १ हजार ४ अमेरिकी डलर पुगेको अनुमान गरिएको छ । गत फागुनसम्म बिजुली उत्पादन बढेर १ हजार ४५ मेगावाट पुगेको छ । टेलिफोन जनघनत्व बढेर १३० पुगेको छ ।
