सेवा : सूचना-प्रविधि

काठमाडौं । चौथो औद्योगिक क्रान्तिको चरणमा विश्व अगाडि बढीरहँदा रोबोटले विश्वव्यापी समुदाय र औद्योगिक क्षेत्रलाई रुपान्तरण गर्ने प्रकृयामा आकार प्रदान गरिरहेको छ । स्वचालित उत्पादन प्रकृयादेखि वौद्धिक रोबोटहरुको माग निकै आकाशीन पुगेको छ । विश्वले रोबोटिक्स विकासको सम्भावनालाई अंगालेको छ, यद्यपी यसले निम्त्याउन सक्ने चुनौतीलाई पनि सम्बोधन गर्न आवश्यक छ । चुनौतीलाई सम्बोधन गर्दै विश्व समुदायको मागलाई हेरेर अगाडि बढ्दा नै रोबोटलाई कम भन्दा कम जोखिम सहित मानव समुदायको हितमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । प्रविधिको विकसित परिदृश्यमा सधैँ आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स र इन्टरनेट अफ थिंग्स र मेसिन लर्निङको प्रमुखताले विश्वव्यापी स्तरमा रोबोटिक्स र स्वचालनमा उल्लेखनीय प्रगतिको लागि मार्ग प्रशस्त गरेको पाइन्छ । स्वचालित र रोबोटिक्सको समायोजित प्रविधिले औद्योगिक उत्पादनको प्रकृयामा क्रान्तिकारी रुपान्तरणको अवस्था सिर्जना गरिदिएको छ । उदाहरणका लागि वस्तुहरुको संकलन, छनोट, प्याकेजिङ र डेलिभरीमा रोबोटले कायम गर्न सकेको गुणस्तरले यसको मागमा थप वृद्धि हुँदै गइरहेको छ । आजको दिनमा रोबोटिक्सले उत्पादनमुखी उद्योगहरु, स्वास्थ्य सेवा, गार्मेन्ट र कृषि क्षेत्रमा आफूलाई अनुकरणीय रुपमा प्रस्तुत गरेको पाइन्छ । व्यवसायहरु स्वचालित र सरलिकृत भइरहेका छन् । सभाहरुमा लाइन मिलाउनेदेखि स्वास्थ्य उपचारको क्रममा सल्यकृयामा रोबोटले अनुकरणीय प्रदर्शन गर्न सफल भएको छ, जसले गर्दा मानिसहरुलाई यसप्रतिको विश्वास र माग बढ्दै गएको अनुमान गर्न सकिन्छ । अत्याधुकि रोबोटिक्स प्रणालीका चुनौतिहरु रोबोटको सञ्चालनमा मुख्य समस्या भनेको यसलाई संवेदनायुक्त बनाउनु र मानिसको हात जस्तै बनाउनुसँग रहेको छ । रोबोटमा यी विषयहरुको विकास गर्न सकियो भने यसले स्वास्थ्य क्षेत्र, गार्मेन्ट क्षेत्र र उत्पादनको क्षेत्रमा थप महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्न सक्छ । आधुनिक रोबोटिक्सको विकाससँगै उद्योगहरुलाई पनि आफ्नो नेतृत्वदायी र व्यवस्थापकीय क्षमता वृद्धिको चुनौती देखिएको छ, जसले लक्षित उद्देश्य हासिल गर्न सकियोस । सबै सरोकारवाला मानिसहरुले सामूहिक रुपमा रोबोटिक्स शिक्षाको प्रवर्द्धन गर्दै हाम्रो दैदिक जीवनमा रोबोटसँगको सामञ्जस्यपूर्ण सम्बन्ध कायम राख्दै इकोसिस्टम निर्माण गरेर चुनौतीको सामना गर्दै अगाडि बढ्न आवश्यक छ । एजेन्सीको सहयोगमा ।

काठमाडौं । यदि तपाई आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई)को क्षेत्रमा करियर बनाउन चाहनुहुन्छ भने तपाईले यी मध्ये कुनै एक विकल्प रोज्न सक्नुहुन्छ। कुन क्षेत्रमा प्रवेश गर्न कस्तो योग्यता चाहिन्छ र कमाई कति हुन सक्छ भन्ने विषयमा धेरैको चासो रहेको पनि पाइन्छ । केही समयअघिसम्म मानिसहरूलाई एआईको बारेमा त्यति धेरै जानकारी पनि थिएन। अहिले यस्तो समय आएको छ की एआई बिना कुनै पनि काम हुँदैन । चाहे त्यो शिक्षा होस् वा जागिर। समयसँगै यसको माग बढ्दै गएको छ । सोही विषयलाई ध्यानमा राख्दै पछिल्लो समयमा धेरै विद्यार्थीहरूले करियरको विकल्पको रूपमा एआईलाई रोजिरहेका छन्। मेसिनरी सम्बन्धी सिकाइ अवधारणा अहिले धेरै पुरानो भइसकेको छ । एआईको विकाससँगै सिकाइको क्षेत्रमा स्थापित अवधारणामा पनि ठूलो रुपान्तरणको शुरुवात भएको देखिन्छ । यस क्षेत्रमा केहि उत्कृष्ट करिअर विकासका विकल्प रहेको देखिन्छ । सो क्षेत्रमा अध्ययन गर्नुपूर्व सो क्षेत्रका केहि विशेष विषयको बारेमा जान्न आवश्यक हुन्छ । सोही अनुसार तपाईं आफ्नो रुची र आवश्यकतालाई केन्द्रमा राखेर विषय छनोट गर्न सक्नुहुन्छ । मेसिन लर्निङ इन्जिनियर यो क्षेत्रमा काम गर्नेहरु स्वचालित सफ्टवेयरको डिजाइन गर्न र बनाउन सक्ने हुन्छन् । यदि तपाइँ यस क्षेत्रको विकसित एप्लिकेसनको बारेमा बुझ्न चाहनुहुन्छ भने ती भनेका च्याटबोट, भर्चुअल असिस्टेन्ट, चालकविहीन कार, ट्राफिक भविष्यवाणी एप, आदि हुन् । समयसँगै यस प्रकारका एप्लिकेसको प्रयोग निकै बढेको छ । यो क्षेत्रमा प्रवेश गर्न तपाईंसँग कम्प्युटर विज्ञान, डाटा प्रोग्रामिंग र गणितको ज्ञान हुनुपर्छ। यो क्षेत्रको करिअरमा वर्षमा ४ देखि ५ लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्न सकिन्छ । डाटा वैज्ञानिक डाटा वैज्ञानिकहरुको मुख्य काम भनेको तथ्यांकको संकलन र सो सँग सम्बन्धित सुरक्षाको विषय पनि हो । यी क्षेत्रका एक्सपर्टहरुले तथ्यांकलाई विभिन्न तरिकाले प्रयोग गरेर उद्योग, व्यवसाय तथा कम्पनीको विकासका निम्ति भूमिका खेल्ने काम गर्छन् । उदाहरणको रुपमा फुड डेलिभरी एप्लिकेसनको सञ्चालनमा डाटा एक्सपर्टहरुको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ । यो क्षेत्रका एक्सपर्टहरुले मानिसहरुको सम्पर्क, उनीहरुको रुची, क्षमता, आवश्यकता लगायत विविध विषयमा विश्लेषण गर्ने क्षमता पनि राख्ने गर्दछन् । यो क्षेत्रमा शुरुवाती कमाई वार्षिक ५ देखि ६ लाख हुने गर्छ । रोबोटिक्स इन्जिनियर नामबाटै स्पष्ट हुन्छ की रोबोटिक्स इन्जिनियरहरुले रोबोट बनाउँछन् । जुन रोबोटहरुले आजको समयमा निकै प्रकारका काम गर्ने क्षमता राख्दछन् । रोबोटहरुले कामको सन्दर्भमा मानिसले भन्दा धेरै र राम्रो काम गर्ने गरेको समेत पाइन्छ । ड्रोन त्यसैको एउटा उदाहरण हो। रोबोटिक्स इन्जिनियर बन्न कम्प्युटर इन्जिनियरिङ वा मेकानिकल इन्जिनियरिङमा स्नातकोत्तर गर्नुपर्छ । यो क्षेत्रको पेशागत करिअरमा सुरुमा वार्षिक ६ देखि ८ लाखसम्म आम्दानी हुन सक्छ । एआई अनुसन्धान वैज्ञानिक यी वैज्ञानिकहरुको मुख्य काम भनेकै मेसिन तथा सफ्टवेयरहरुले मानिसको काम कसरी सजिलोसँग गर्न सक्छन भनेर अनुसन्धान गर्नु हो । तिनीहरूले एल्गोरिदमहरू पनि सिर्जना गर्छन्, जसले डेटा विश्लेषण गर्न र ढाँचाहरू बुझ्न मद्दत गर्दछ। तिनीहरू स्वास्थ्य सेवा, वित्त, मार्केटिङ, बीमा र खुद्रा जस्ता क्षेत्रमा काम गर्छन्। उनीहरुको कमाई वार्षिक ७ देखि ९ लाखसम्म हुन्छ । एआई इन्जिनियर यिनलाई मुख्यतया समस्या समाधानकर्ताको रुपमा चिनिन्छ । यिनीहरुले एआईका विभिन्न मोडेलहरू परीक्षण गर्छन् र आफ्नो कामलाई प्रभावकारी बनाउँछन्। तिनीहरूले मेसिन लर्निङ प्रयोग गर्छन् र काममा आउन सक्ने एआई मोडेलहरू सिर्जना गर्छन्। अहिले विश्व बजारमा नै यस्ता एक्सपर्टहरुको निकै माग बढेको छ । एआई इन्जिनियरहरुले करिअरको शुरुवातमा नै वार्षिक १० लाख भन्दा धेरै कमाउन सक्छन् । एजेन्सीको सहयोगमा ।

काठमाडौं । आजको दिनमा अनलाईन बजार निकै तिव्र गतिमा विकास भैरहेको छ । यो सत्य हो कि कुनै पनि बजार व्यवसायिक मार्केटिङ बिना बाँच्न असम्भव जस्तै बनेको छ । डिजिटल मार्केटिङमा एसइओ भनेको निकै महत्वपूर्ण विषय हो । कसैलाई आफ्नो वेबसाइट र युट्युब च्यानलाई उच्च स्तरको श्रेणीमा लैजान र कुनै डिजिटल कम्पनीमा एसईओ भएर काम गर्नको लागि तपाईं एसईओ एक्स्पर्ट बन्न सक्नुपर्छ । यो जान्न जरुरी हुन्छ की एसईओ एक्सपर्ट बन्ने विषय कुनै एक दुई दिनमा सम्भव हुने विषय होइन् । यदि तपाईं एसईओ एक्सपर्ट बन्न चाहनुहुन्छ अथवा एसईओ एक्सपर्टको जागिर खान चाहनुहुन्छ भने तपाईंले धेरै डिजिटल प्लेटफर्महरुले सो विषयमा अध्ययनको लागि सहयोग पनि गर्न सक्छन् । डिजिटल रुपमा उपलब्ध हुने विश्वासिला क्लासहरुबाट तपाईंले आफूलाई रुची लाग्ने कोर्ष रोजेर डिजिटल क्षेत्रमा अब्बल करिअर बनाउन सक्नुहुन्छ । एसईओ के हो ? एसईओ संक्षेपमा खोज इंजन अनुकूलन (सर्च इन्जिन अप्टिमाइजेसन) भनिन्छ। यो एक विशेष टेक्निक हो, जसले वेबसाइटहरूलाई सर्च इन्जिनहरुमा (जस्तै गुगल, बिङ, याहु आदि) उच्च र्याङ्क गर्न तथा वेबसाइटको उपलब्धता बढाउने काम गर्छ । एसईओले विभिन्न आइडिया तथा टेक्निकहरुको प्रयोग गरेर वेबसाइटको संरचना, शीर्षक, सामग्री, चित्रहरू, लिङ्कहरू, ग्राहक प्रतिक्रिया, र सामाजिक संजालहरूको संलग्नता विधि हरेक क्षेत्रमा विशेष बनाउँछ। एसईओको अध्ययन, विश्लेषण, र अनुमानमा आधारित रूपमा यसले प्रतिस्पर्धी वेबसाइटहरूसँग तुलना गरेर खोज इन्जिनमा उत्कृष्ट स्थान प्राप्त गर्न सहयोग गर्छ । यसको मुख्य उद्देश्य भने वेबसाइटहरूलाई लक्षित समूहसम्म पहुँच गराउने, लक्षित विचारको सामग्रीलाई शीर्षकमा राख्ने, सामग्रीको गुणस्तर बढाउने, उपयुक्त अक्षरको प्रयोग गर्ने र प्रचार(प्रसार विधिहरूको प्रयोग गर्दा विशेष खोज परिणाममा उच्च र्याङ्क प्राप्त गर्ने तथा वेबसाइटको ट्राफिक बढाउने काम गर्छ । सर्च इन्जिनले कसरी काम गर्छ ? सर्च इन्जिनले इन्टरनेटमा उपलब्ध वेबसाइटहरूको क्रमबद्धतामा प्रस्तुत गर्ने काम गर्छ। यसले उपयोगकर्तालाई उच्च प्राथमिकता भएका वेबसाइटहरूको सूची प्रदान गर्दछ, जुन उपयोगकर्ताले खोज्दा देख्न सक्छन् । सर्च इन्जिनहरूले उपयोगकर्ताहरूको खोज प्रश्नहरूको विश्लेषण गर्दछ र उनीहरूको महत्त्वको अनुमान लगाउँछ। यसले उपयोगकर्तालाई उनीहरूको अनुशासन र प्राथमिकता सम्झेर खोजसँग सम्बन्धित वेबसाइटहरुको र्याङिकङ बढाउने काम गर्छ । सर्च इन्जिनहरुले वेबसाइटहरूको अद्यावधिक वा नयाँ सामग्रीको संशोधन र अपडेट बारे जानकारी प्रदान गर्दछ। यसले उपयोगकर्तालाई नयाँ र ताजा सामग्रीको अपडेट बारेमा जानकारी प्राप्त गर्न सहयोग गर्छ । सर्च इन्जिनले वेबसाइटहरूको मेटा ट्याग अथवा एचटिएमएल ट्यागको व्यवस्थापन गर्न पनि सहयोग गर्छ । जसले खोजकर्ताहहरुले खोजेको विषयको शिर्षकमा जोडिएको वेब पेज र सो सम्बन्धी संक्षिप्त विवरण प्राप्त गर्न सहयोग गर्छ । एसईओ जागिर खाँदा शुरुवातको समयमा नै ४०/५० हजार रुपैयाँ मासिक रुपमा कमाउन सकिन्छ । पछि व्यवसायिक क्षमतामा वृद्धि हुँदै गएपछि मासिक डेढ दुई लाख सम्म कमाउन सकिन्छ । एसईओको जागिर धेरै डिजिटल कम्पनीहरुले प्रदान गर्ने गर्छन् । त्यसको लागि उनीहरुले गरेका विज्ञापनलाई हेर्न सकिन्छ ।