अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन एक वर्षयताकै सस्तो, नेपालमा पनि निरन्तर ओरालो

डलर बलियो बन्दा सुनमा दबाब

काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य एक वर्षभन्दा लामो समययताकै न्यून विन्दुमा झरेको छ । बलियो बन्दै गएको अमेरिकी डलर, अमेरिकी केन्द्रीय बैंक फेडरल रिजर्भले ब्याजदर बढाउन सक्ने सम्भावना र सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफलमा आएको वृद्धिले सुनको मूल्यमा दबाब सिर्जना गरेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।

पछिल्लो समय लगातार घटिरहेको सुनको मूल्य सोमबार (आज) अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिऔंस ३ हजार ८४०.५२ अमेरिकी डलरमा झरेको छ । अघिल्लो कारोबारको तुलनामा यो एक प्रतिशतको गिरावट हो । 

कारोबारका क्रममा सुनको मूल्य सन् २०२५ अक्टोबरयताकै न्यून विन्दुमा पुगेको रोयटर्सले जनाएको छ । अमेरिकी बजारमा डिसेम्बर डेलिभरीका लागि सुनको भविष्यका लागि तय मूल्यसमेत १.१ प्रतिशत घटेर प्रतिऔंस ३ हजार ८४३.६० डलरमा झरेको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा आएको गिरावटको प्रभाव नेपाली बजारमा पनि देखिएको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार सोमबार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ६९ हजार १०० रुपैयाँ कायम भएको छ । 

यो अघिल्लो दिनको तुलनामा १ हजार १०० रुपैयाँ कम हो । आइतबार सुन प्रतितोला २ लाख ७० हजार २०० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो ।

यसअघि तिहार बिदापछि बजार खुल्दा गत शुक्रबार सुनको मूल्य एकैपटक प्रतितोला १२ हजार ६०० रुपैयाँ घटेर २ लाख ७१ हजार ७०० रुपैयाँ कायम भएको थियो । त्यसपछि पनि मूल्य घट्ने क्रम रोकिएको छैन ।

गत कात्तिक १९ गते सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ८८ हजार ९०० रुपैयाँ पुगेको थियो । सोमबारको मूल्यसँग तुलना गर्दा ११ दिनको अवधिमा सुन प्रतितोला १९ हजार ८०० रुपैयाँ सस्तो भएको छ । यस अवधिमा सुनको मूल्यमा करिब ६.८५ प्रतिशत गिरावट आएको देखिन्छ ।

डलर बलियो बन्दा सुनमा दबाब

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य घट्नुको प्रमुख कारण अमेरिकी डलर बलियो बन्नु हो । सुनको अन्तर्राष्ट्रिय कारोबार अमेरिकी डलरमा हुने भएकाले डलर बलियो हुँदा अन्य मुद्रा प्रयोग गर्ने लगानीकर्ताका लागि सुन खरिद महँगो पर्छ । यसले सुनको मागमा दबाब सिर्जना गर्न सक्ने अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।

रोयटर्सका अनुसार अमेरिकी डलर अप्रिल २०२५ यताकै उच्च स्तरनजिक कारोबार भइरहेको छ । डलरको मजबुतीसँगै सुनको मूल्यमा गिरावट आएको हो ।

अर्कोतर्फ अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल (ट्रेजरी यिल्ड) बढ्नुले पनि सुनको आकर्षण घटाएको छ । सुनबाट नियमित ब्याज वा प्रतिफल प्राप्त हुँदैन । तर अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रमा लगानी गर्दा निश्चित प्रतिफल प्राप्त गर्न सकिन्छ । त्यसैले ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्दा लगानीकर्ताले सुनको सट्टा त्यस्ता वित्तीय साधनमा लगानी गर्न सक्छन् ।

विशेषगरी अमेरिकी १० वर्षे सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफलमा आएको वृद्धिले सुनको मूल्यमा थप दबाब सिर्जना गरेको छ ।

ब्याजदर बढ्ने सम्भावनाले लगानीकर्ता सतर्क

सुनको मूल्य घट्नुको अर्को महत्त्वपूर्ण कारण अमेरिकी केन्द्रीय बैंक फेडरल रिजर्भले ब्याजदर बढाउन सक्ने सम्भावना हो ।

अमेरिकामा मुद्रास्फीतिको दबाब अपेक्षाअनुसार कम नभएपछि फेडरल रिजर्भका अधिकारीहरूले ब्याजदरसम्बन्धी नीतिमा थप कडाइ गर्नुपर्ने संकेत गरेका छन् । कन्सास सिटी फेडका अध्यक्ष जेफ स्मिडले मुद्रास्फीति अझै उच्च रहेको र त्यसलाई नियन्त्रण गर्न थप काम गर्नुपर्ने बताएका छन् ।

अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर बढाउँदा बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट प्राप्त हुने प्रतिफल र सरकारी ऋणपत्रको आकर्षण बढ्न सक्छ । यस्तो अवस्थामा ब्याज नदिने सुनमा लगानी गर्नु तुलनात्मक रूपमा कम आकर्षक हुन सक्छ ।

बजारमा उपलब्ध अनुमानअनुसार डिसेम्बरमा हुने फेडरल रिजर्भको बैठकमा ब्याजदर ०.२५ प्रतिशत बिन्दुले बढ्ने सम्भावनालाई लगानीकर्ताले करिब ९२ प्रतिशत मूल्याङ्कन गरेका छन् । ०.५० प्रतिशत बिन्दुले बढ्ने सम्भावना ८ प्रतिशत रहेको बजारको अनुमान छ ।

यसअघि ब्याजदर घट्ने अपेक्षाले सुनमा लगानी बढाएको भए पनि अहिले थप ब्याजदर वृद्धिको सम्भावनाले लगानीकर्ताको मनोविज्ञान परिवर्तन गरेको छ ।

मुद्रास्फीतिले उल्टै सुनको मूल्य घटायो

सामान्यतया मुद्रास्फीति बढ्दा सुनलाई मूल्य सुरक्षित राख्ने माध्यमका रूपमा लिइन्छ । तर अहिले अमेरिकामा मुद्रास्फीतिसम्बन्धी तथ्यांकले सुनको बजारमा अपेक्षाविपरीत प्रभाव पारेको छ ।

अमेरिकाको अक्टोबर महिनाको उपभोक्ता मूल्य सूचकांक (सीपीआई) अपेक्षाभन्दा बढी बढेको तथ्यांक सार्वजनिक भएपछि लगानीकर्ताले फेडरल रिजर्भले ब्याजदर बढाउन सक्ने सम्भावना थप आकलन गरेका हुन् ।

त्यस्तै, अक्टोबरमा अमेरिकी उत्पादक मूल्य सूचकांक (पीपीआई) पनि बढेको छ । उक्त सूचकांकको वार्षिक वृद्धि चार वर्षयताकै उच्च रहेको तथ्यांकले देखाएको छ । यसले अमेरिकामा मूल्यवृद्धिको दबाब अझै कायम रहेको संकेत गरेको छ ।

मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर उच्च राख्ने वा थप बढाउने सम्भावना देखिएपछि सुनको मूल्यमा दबाब परेको हो ।

तेलको मूल्य र मध्यपूर्वको तनावको प्रभाव

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्यमा आएको वृद्धिले पनि सुनको बजारलाई प्रभावित गरेको छ । तेल महँगिँदा उत्पादन तथा ढुवानी लागत बढ्न सक्छ । त्यसको प्रभाव वस्तु तथा सेवाको मूल्यमा पर्न सक्ने भएकाले मुद्रास्फीतिको चिन्ता बढ्छ ।

पछिल्लो समय तेलको मूल्यमा आएको वृद्धिले अमेरिकामा मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न कठिन हुने आकलनलाई बल पुर्याएको छ । यसले ब्याजदर लामो समयसम्म उच्च रहन सक्ने अपेक्षा बढाएको छ ।

यद्यपि भू–राजनीतिक तनाव र युद्धका कारण सुनको माग बढ्न सक्ने अवस्था पनि आउँछ । सुनलाई सुरक्षित लगानीको माध्यम मानिने भएकाले राजनीतिक तथा आर्थिक अनिश्चितता बढ्दा लगानीकर्ता सुनतर्फ आकर्षित हुने गरेका छन् । 

तर अहिले डलरको मजबुती, सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल र ब्याजदर वृद्धिको सम्भावनाले सुरक्षित लगानीका रूपमा सुनको आकर्षणबाट प्राप्त हुने सकारात्मक प्रभावलाई समेत कमजोर बनाएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरू बताउँछन् ।

२०२७ को पहिलो त्रैमासमा सुन पुनः उकालो लाग्ने प्रक्षेपण

२०२७ को पहिलो त्रैमास (जनवरी–मार्च) देखि सुनको मूल्य पुनः उकालो लाग्ने प्रक्षेपण पनि सार्वजनिक भएका छन् । अहिले मूल्य घटिरहेको भए पनि अन्तर्राष्ट्रिय बजारका केही विश्लेषक तथा वित्तीय संस्थाले सन् २०२७ मा सुनको मूल्यमा सुधार आउने अनुमान गरेका छन् ।

स्टेट स्ट्रिट ग्लोबल एडभाइजर्सले सन् २०२७ को पहिलो त्रैमासको अन्त्यसम्म सुनको मूल्य प्रतिऔंस ४ हजार ७५० देखि ५ हजार ५०० अमेरिकी डलरको दायरामा पुग्न सक्ने आधारभूत प्रक्षेपण गरेको छ । 

त्यस्तै, जेपी मोर्गनले सन् २०२७ को पहिलो त्रैमासमा प्रतिऔंस ६ हजार २०० डलर, दोस्रो त्रैमासमा ६ हजार २५० डलर र चौथो त्रैमासमा ६ हजार ३०० डलर पुग्ने प्रक्षेपण गरेको छ । 

त्यस्तै, विस्डमट्रीले सन् २०२७ को तेस्रो त्रैमाससम्म सुनको मूल्य प्रतिऔंस ४ हजार ७८९ डलर पुग्ने बजारको औसत अनुमान प्रस्तुत गरेको छ । 

यता रोयटर्सले ३० जना विश्लेषक तथा व्यापारीबीच गरिएको सर्वेक्षणले सन् २०२७ मा सुनको औसत मूल्य प्रतिऔंस ४ हजार ६५० डलर रहने अनुमान गरेको छ । 

गोल्डम्यान स्याक्सले नोभेम्बर १३ मा सन् २०२७ को अन्त्यसम्म सुनको मूल्यसम्बन्धी आफ्नो प्रक्षेपण घटाएर प्रतिऔंस ४ हजार ८०० डलरमा झारेको छ ।

(अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूको सहयोगमा तयार पारिएको सामग्री)

Share News