काठमाडौं । दशैं मनाउन सहरबाट गाउँघर फर्किएका र फर्किने तयारीमा रहेका सर्वसाधारणको यात्रामा आगामी सातादेखि हुने सम्भावित वर्षाले अवरोध पुर्याउन सक्ने देखिएको छ । बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणालीको प्रभावले नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षा हुने पूर्वानुमान गरिएसँगै सडक यातायात प्रभावित हुने र बाढीपहिरोको जोखिम बढ्ने सम्भावना देखिएको हो ।
मौसमविद्हरूका अनुसार आगामी मंगलबारदेखि सुरु हुन सक्ने वर्षाको प्रभाव एक साताभन्दा बढी समयसम्म रहन सक्छ । केही स्थानमा भारी वर्षासमेत हुन सक्ने अनुमान गरिएकाले दशैं बिदा मनाएर सहर फर्किने तथा आफन्तकहाँ टीका लगाउन र भेटघाटका लागि यात्रा गर्नेहरू प्रभावित हुन सक्नेछन् ।
नेपालमा वर्षायाममा हुने भारी वर्षाले बाढीपहिरो निम्त्याउँदा सडक अवरुद्ध हुने, यातायातका साधन बीच बाटोमै रोकिने र यात्रुले घण्टौँसम्म सास्ती भोग्नुपर्ने समस्या दोहोरिँदै आएको छ ।
पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रका सडकमा पहिरो खस्ने, नदी तथा खोलामा पानीको बहाव बढ्ने र सडकको अवस्था बिग्रिने जोखिम वर्षासँगै बढ्ने गर्छ । आगामी साताको सम्भावित वर्षाले पनि यस्तै समस्या निम्त्याउन सक्ने भएकाले यात्रुहरूलाई पूर्वतयारी अपनाउनुपर्ने देखिएको छ ।
मौसमविद् डा. विनोद पोखरेलले विभिन्न मौसम पूर्वानुमान मोडेलको विश्लेषणका आधारमा आगामी सातादेखि वर्षाको सम्भावना देखिएको बताएका छन् । उनले चारवटा मौसम पूर्वानुमान मोडेलको औसत अनुमान सार्वजनिक गर्दै केही स्थानमा भारी वर्षासमेत हुन सक्ने संकेत देखिएको उल्लेख गरेका छन् ।
यद्यपि, सबै मौसम मोडेलले वर्षाको सम्भावित क्षेत्र र मात्राबारे समान अनुमान गरेका छैनन् । कतै बढी र कतै कम वर्षा हुने संकेत देखिएकाले कुन क्षेत्रमा कति पानी पर्छ भन्नेबारे अहिले नै निश्चित भन्न नसकिने पोखरेलको भनाइ छ ।
मौसमको पूर्वानुमानमा फेरबदल हुन सक्ने भएकाले पछिल्ला अपडेट नियमित रूपमा पछ्याउनुपर्ने उनले सुझाव दिएका छन् ।
यात्रा गर्नुअघि सडक र मौसमको अवस्था बुझ्नुपर्ने
दशैं मनाउन घर पुगेका धेरै मानिस काम तथा अन्य जिम्मेवारीका कारण बिदा सकिएपछि सहर फर्किनुपर्ने हुन्छ । तर, यात्राको समयमा वर्षा भएमा सडक यातायातमा अवरोध सिर्जना हुन सक्छ । विशेषगरी पहिरोको जोखिम रहेका सडकखण्ड, नदी किनारका मार्ग र कमजोर भौगोलिक बनावट भएका क्षेत्रमा यात्रा थप कठिन हुन सक्नेछ ।
वर्षाका कारण सडक अवरुद्ध भएमा यात्रुहरू गन्तव्यमा समयमै पुग्न नसक्ने, सार्वजनिक यातायातको सेवा प्रभावित हुने र लामो दूरीका यात्रुले बाटोमै बस्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ । भारी वर्षाले सडकको अवस्था बिगार्न सक्ने भएकाले यात्रा सुरु गर्नुअघि सम्बन्धित सडकको अवस्था, मौसम पूर्वानुमान र यातायात सञ्चालनबारे आधिकारिक सूचना लिनु आवश्यक हुन्छ ।
यात्राका क्रममा वर्षा सुरु भएमा बाढी आएका खोला तथा नदी पार गर्ने जोखिम लिन नहुने र पहिरो खस्न सक्ने भिरालो क्षेत्रमा अनावश्यक रूपमा रोकिन नहुने देखिन्छ । सडक अवरुद्ध भएको सूचना पाएमा वैकल्पिक मार्गको अवस्था नबुझी यात्रा अघि बढाउँदा थप समस्या पर्न सक्छ ।
किसानलाई पनि सतर्क रहन सुझाव
सम्भावित वर्षाले यात्रु मात्र नभई किसानलाई समेत असर पार्न सक्छ । धान भित्र्याउने तयारीमा रहेका किसानलाई समयमै योजना बनाउन मौसमविद् पोखरेलले सुझाव दिएका छन् ।
आगामी साताको मंगलबारदेखि धान काट्ने योजना बनाएका किसानले सम्भव भएसम्म त्यसअघि नै धान काटेर सुरक्षित रूपमा भित्र्याउनु उपयुक्त हुने उनको सुझाव छ । त्यसअघि कटानी गर्न नसकिने अवस्था भए मौसम अनुकूल भएपछि मात्र धान काट्ने गरी तयारी गर्न सकिने उनले बताएका छन् ।
वर्षासँगै केही स्थानमा असिना पनि पर्न सक्ने सम्भावना रहेकाले पाकेको धान तथा अन्य कृषि उपजमा क्षति पुग्न नदिन विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने देखिएको छ ।
हिमाली क्षेत्रमा यात्रा गर्दा थप सावधानी
सम्भावित वर्षाले हिमाली क्षेत्रमा यात्रा गर्ने र पदयात्रामा निस्कनेहरूका लागि पनि जोखिम बढाउन सक्छ । प्रतिकूल मौसमका कारण पदयात्रा प्रभावित हुनुका साथै सडक तथा पैदलमार्गमा आवागमन कठिन हुन सक्ने भएकाले यात्रा तय गर्नुअघि मौसमको अवस्था बुझ्न आवश्यक छ ।
मौसमविद्हरूले आगामी दिनमा वर्षाको क्षेत्र र मात्राबारे थप स्पष्टता आउन सक्ने बताएका छन् । त्यसैले दशैं मनाएर फर्किने यात्रु, लामो दूरीमा यात्रा गर्ने सर्वसाधारण, किसान र हिमाली क्षेत्रमा जाने पर्यटकले मौसमसम्बन्धी आधिकारिक सूचनालाई ध्यान दिनुपर्ने देखिएको छ ।
